ABD Başkanı Trump, South Carolina'da katılacağı bir seçim mitingi için Beyaz Saray'dan ayrılırken basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

Trump, "İran'la savaşa girmekten pişman mısınız?" şeklindeki bir soruya yanıt verirken, "Hayır. Bence yaptığımız en iyi işlerden biri bu. İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engelledik." ifadelerini kullandı.

Daha önceki başkanların bu yönde bir adım atmadığını kaydeden ABD Başkanı, kendisi İran'la savaşa girmeseydi Tahran'ın "çoktan nükleer silaha sahip olup bunu kullanacağını" savundu.

- Trump, Rusya ile müzakerelerin iyi gittiğini belirtti

Öte yandan Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le yaptığı son görüşmeye atıf yaparak, Moskova ile yürüttükleri müzakerelerin iyi gittiğini belirtti.

ABD Başkanı, "Şu anda Ukrayna konusunda Rusya ile müzakere ediyoruz. Uzun zamandır ilk kez bir anlaşmaya bu kadar yakın olabiliriz. Bir anlaşmaya yakın olduğunuzda ve çok hassas müzakereler yürütüyorsanız, belki de bir anlaşmaya çok yakındır." değerlendirmesini yaptı.

Amerikan kamuoyunda bazı çevrelerin bu ortamda ABD'nin Rusya'ya yaptırım uygulamasını beklediğini anımsatan Trump, "Müzakereler yürütürken bu durumda yaptırım uygulamazsınız." şeklinde konuştu.

Rusya'nın serbest bıraktığı Stephen Hubbard adlı ABD vatandaşının şu an yolda olduğunu ve bu hususta Moskova'ya teşekkür ettiklerini de dile getiren Trump, Rusya'nın İran'la savaş sürecine müdahil olmamasından da memnun olduklarını anlattı.

Trump, "Rusya'nın İran sürecindeki etkisi çok az oldu, elbette çok daha fazlasını yapabilirlerdi ancak neredeyse hiçbir şey yapmadıklarından eminim. Bu da dikkate almanız gereken bir husus." yorumunu yaptı.

ABD Başkanı ayrıca, bir soru üzerine, Elon Musk'ın sahibi olduğu Starlink şirketinin Ukrayna ordusuna sağladığı interneti sınırlandırmasıyla ilgili olarak kendisinin herhangi bir ilgisinin olmadığını ifade etti.

Trump, "Bu konuyla bir ilgim yok. Kimin dahli var bilmiyorum." açıklamasında bulundu.

Yunanistan'da okul binalarından sıvaların döküldüğünü gösteren görüntüler ve Atina'nın Grava bölgesindeki büyük bir okul kompleksinde yaşandığı iddia edilen doğal gaz sızıntısı haberlerinin ardından öğrenci ve öğretmenler harekete geçti. Ülkede okul altyapısının durumu ve eğitim tesislerinin güvenliğine dair endişelerin artması üzerine başkent Atina'nın merkezinde 10 binden fazla öğrenci ve öğretmen ülkedeki eğitim sistemine ilişkin sorunları protesto için toplandı. Personel eksikliği, yetersiz finansman, kötüleşen okul binaları ve giderek büyüyen öğrenci barınma krizi gibi eğitim sistemindeki kronik sorunlara karşı "Yunanistan'dan Fransa'ya, ücretsiz kamu eğitimi için mücadele" sloganıyla yürüyen grup, Atina Üniversitesi yakınındaki Propylaea bölgesinden hareket ederek Sintagma Meydanı'na ve parlamento binasına doğru ilerledi. Barışçıl gerçekleşen protesto Sintagma Meydanı'ndaki Yunanistan Parlamentosu önünde sona erdi. Öğrenciler, okullardaki güvenlik endişelerinin artması ve eğitime daha fazla kamu yatırımı yapılmasını talep etti.

Göstericiler, hükümete bu sorunları çözmek için acil önlemler alma ve kamu eğitimine ayrılan bütçeyi önemli ölçüde artırma çağrısında bulundu. Ayrıca, Avrupa genelinde "savaş ekonomisine" doğru yaşanan geçişi eleştiren protestocular, kamu hizmetlerinden kesinti yapılarak kaynakların savunma gibi başka alanlara aktarıldığını savundu.

EN AZ 20 GÖZALTI

Gösteri boyunca yoğun güvenlik önlemleri alan Atina polisi, protesto alanına giden yol boyunca kontrol noktaları oluşturarak yoldan geçenleri durdurdu ve çantalarını aradı. Polis kaynaklarına göre, gösteri başlamadan önce en az 20 kişi sorgulanmak üzere gözaltına alındı. Yürüyüş güzergâhındaki dükkânlar ise yaşanabilecek çatışmalara karşı kepenk indirdi. Sintagma Meydanı çevresindeki işletmeler de yağma ihtimaline karşı bir önceki akşam vitrinlerini boşalttı. Yakındaki Panepistimio metro istasyonu ise, toplanma başlamadan önce polis emriyle kapatılmıştı. Ancak, kentin merkezindeki Omonoia metro istasyonuna çevik kuvvet polisince ses bombası atıldı.

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) Kıdemli Araştırmacısı Prof. Dr. Yücel Acer, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi ve SETA Kıdemli Araştırmacısı Doç. Dr. Murat Aslan ve Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Kuzey ve Doğu Afrika Çalışmaları Koordinatörü Dr. Kaan Devecioğlu, AA muhabirine, Libya ile Türkiye arasında 2019'da imzalanan deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin mutabakat muhtırasının Libya Temsilciler Meclisince onaylanmasını değerlendirdi.

Prof. Dr. Acer, 2019'da imzalanan anlaşmanın Libya ile Türkiye arasında 30 kilometre uzunluğunda bir deniz sınırı, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırı çizdiğini ifade ederek, o dönemde resmi olarak bu anlaşmayı tanımadığını bildiren ülkeler arasında Yunanistan, Mısır ve o dönemki Suriye yönetiminin bulunduğunu söyledi.

Acer, Yunanistan'ın itiraz sebebine dair, "Bir tanesi, Türkiye ile Libya arasında kıyıları dolayısıyla bir anlaşma imzalanamayacağını, zira arada Yunanistan'ın adalarının kıta sahanlığı olduğunu iddia etti." ifadesini kullandı.

Yunanistan'ın adaların kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgesi olduğu için Türkiye ile Libya arasında teknik olarak böyle bir anlaşma imzalanamayacağını iddia ettiğini aktaran Acer, "İkinci gerekçeleri de bu anlaşmanın Libya (Temsilciler) Meclisi tarafından onaylanmadığı için geçersiz olduğunu söylüyorlardı." dedi.

Acer, Türkiye'nin ise Meclis onaylamasa da anlaşmanın Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti ile imzalanması nedeniyle geçerli olduğunu söylediğini belirterek, Türkiye'nin o dönemde Birleşmiş Milletler'in ilgili birimine anlaşmayı göndererek yayımlanmasını da sağladığını hatırlattı.

Anlaşmanın onaylanması itiraz eden ülkelerin gerekçelerinin bir kısmını ortadan kaldırıyor

Mısır açısından ise anlaşmayı tanımama gerekçesinin Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin böyle bir anlaşma yapma yetkisi olmaması iddiası ve Meclis tarafından onaylanmaması olduğunu anlatan Acer, "Dolayısıyla Libya Temsilciler Meclisinin bu anlaşmayı onaylamış olması, Mısır'ın elindeki yegane gerekçeyi aslında ortadan kaldırıyor. Yunanistan'ın da iki temel gerekçesinden birisini ortadan kaldırıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Acer, Libya-Türkiye anlaşmasının başka bir önemli boyutu olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Yunanistan'ın Doğu Ege'de bulunan, Ege'de bulunan adalarının durumu, konumu gereği Türkiye'nin kıta sahanlığını engelledikleri için bu adaların hukuken kıta sahanlığı olmadığı yönündeki Türkiye tezini de ilk defa Türkiye dışında Libya bölgede kabul etmiş olmuştu. Bunun Ege'ye yansıması da çok önemli. Çünkü biz Ege'de de Yunan adalarının kıta sahanlığının olmaması gerektiğini söylüyoruz. Bu anlaşma bu açıdan Türkiye için çok önemli. Yunanistan için de oldukça rahatsız edici bir anlaşmaydı onlar açısından. Ama meclisin onaylamış olması Türkiye'nin elini çok daha fazla güçlendirmiş oldu."

Bu anlaşmanın Türkiye'nin hukuki pozisyonunu çok daha güçlendirdiğini vurgulayan Acer, "İleride Ege'deki sınırlandırma bağlamında da Türkiye'nin elini güçlendirmiş oldu. Hatta Doğu Akdeniz'deki argümanı açısından da bu Meis Adası'na kıta sahanlığı tanımıyor Türkiye haklı olarak, o konuda da Türkiye'nin elini güçlendirmiş oldu." ifadesini kullandı.

"Anlaşmaya itiraz edilecek herhangi bir taraf yok"

SETA Kıdemli Araştırmacısı Aslan da Türkiye ile Libya arasında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılması anlaşmasının uluslararası hukukun tüm kurallarına ve teamülüne uygun olduğunu vurgulayarak, "Birbirlerinin kıyısını gören iki devlet, kendi aralarındaki deniz alanını sınırlandırıyorlar. Bu konuda itiraz edilecek herhangi bir taraf yok." değerlendirmesinde bulundu.

Aslan, Yunanistan'ın söz konusu anlaşmayı imzalandığı tarihten itibaren geçersiz olarak nitelendirdiğini ve ardından Mısır ile benzer bir anlaşma imzalamak üzere harekete geçtiğini hatırlattı.

Yunanistan'ın, Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümetinin anlaşmayı imzalama yetkisi bulunmadığını ve bu nedenle imzaların geçersiz olduğunu savunduğunu aktaran Aslan, Bingazi'deki Temsilciler Meclisinin anlaşmayı onaylamasıyla Atina yönetiminin bu itirazının da dayanağını yitirdiğini ifade etti.

Aslan, Yunanistan'ın deniz tabanına telekomünikasyon ve elektrik hatları döşemek için çeşitli çalışmaların yanı sıra bazı bölgelerde ortak tatbikatlar yapmayı planladığını ancak söz konusu anlaşmayla birlikte bu faaliyetleri artık Türkiye'nin onayı olmadan hukuken gerçekleştiremeyeceğinin de altını çizdi.

Türkiye ile Libya arasındaki anlaşmanın Birleşmiş Milletler (BM) Hukuk İşleri Ofisi'ne (OLA), Yunanistan ve Mısır arasındaki anlaşmadan önce bildirildiğine dikkati çeken Aslan, daha önceden bildirilmiş bir alanda tekrar hak iddia edilemeyeceği için, bu gelişmeyle Atina ve Kahire hükümetleri arasında imzalanan anlaşmanın rafa kalktığını dile getirdi.

Türkiye'nin Trablus ve Bingazi yönetimleri arasında yürüttüğü diplomasi

Aslan, Libya'da şehir ve aşiret kimliklerinin yanı sıra silahlı grupların ve farklı güç odaklarının bulunmasının siyasi uzlaşıyı zorlaştırdığını vurgulayarak, bu karmaşık yapının Türkiye ile 2019'da imzalanan mutabakat muhtırasının onay sürecinin uzamasında etkili olduğunu kaydetti.

Türkiye'nin Libya'da "müthiş bir denge politikası" izlediğini ifade eden Aslan, Türkiye'nin istihbarat örgütünün, dışişleri bakanlığının ve Trablus'taki büyükelçiliğinin bu anlaşma için büyük çabalar sarf ettiğini söyledi.

Aslan, Türkiye'nin Trablus ve Bingazi yönetimleri arasında yürüttüğü mekik diplomasisinin iki taraf arasındaki diyaloğun güçlenmesine katkı sağladığını belirterek, bu süreçte kurumların birleştirilmesi ve siyasi sürecin başarıya ulaştırılması yönünde ilerleme kaydedildiğini ifade etti.

Libya'daki teknik sorunların aşılmasının ardından iki yıl içinde seçimlerin düzenlenebileceğini öngören Aslan, "İmzalanan ve onaylanan anlaşma sadece Türkiye'nin çıkarına değil, hem Libya'nın çıkarına hem de Libya iç dinamiklerini yatıştıran bir karakteristiğe sahip." şeklinde konuştu.

Dr. Devecioğlu ise bu kararın en önemli sonucunun Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nın Libya içindeki kurumsal dayanağın güçlenmesi olduğunu belirterek, "Mutabakatı daha önce reddeden Temsilciler Meclisinin şimdi onay vermesi ve Türkiye ile ilişkilerin kesilmesini öngören kararını kaldırması, Ankara ile işbirliğine yönelik doğu Libya'daki siyasi yaklaşımın değiştiğini gösteriyor. Böylece anlaşmanın yalnızca Trablus merkezli bir yönetimin tercihi olduğu yönündeki söylem ölçüde zayıflıyor." diye konuştu.

Meclis onayı, Türkiye'nin elini güçlendiren ilave bir kurumsal dayanak

Devecioğlu, mutabakatın Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Koleksiyonu’nda 8 Aralık 2019'da yürürlüğe girmiş olarak kayıtlı olduğunu anımsatarak, bugünkü kararın anlaşmanın ilk kez hukuki varlık kazanması şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini; meclis onayının, Libya'daki iç onay ve temsil tartışmalarına karşı Türkiye'nin elini güçlendiren ilave bir kurumsal dayanak sağladığını vurguladı.

Türkiye bakımından siyasi kazanımın ise ilişkilerin devamlılığı olduğu değerlendirmesinde bulunan Devecioğlu, şunları kaydetti:

"Mutabakatın daha geniş bir kurumsal sahiplenmeye kavuşması, gelecekte Libya'da yaşanabilecek hükümet değişikliklerinin ikili ilişkiler üzerindeki belirsizliğini azaltabilir. Enerji alanındaki işbirliği için de daha öngörülebilir bir siyasi ortam oluşabilir. Ancak deniz sınırlandırma mutabakatının onayı, tek başına yeni bir arama veya işletme ruhsatı anlamına gelmez. Ayrıca somut projeler anlaşma, izin ve yatırım süreçlerini gerektirir. Türkiye açısından asıl fırsat, bu siyasi kazanımı sürdürülebilir ekonomik ve diplomatik işbirliğine dönüştürmek olacaktır."

Devecioğlu, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki tezlerini artık Libya'nın doğusundaki Meclisin de desteklediği bir mutabakat üzerinden savunabileceğine dikkati çekerek, "Bu durum, Türkiye ile Libya arasındaki anlaşmayı Libya’nın kendi içindeki bölünme üzerinden tartışmalı hale getirme girişimlerinin siyasi dayanağını zayıflatıyor." dedi.

Yunanistan'ın anlaşmaya itirazının bir nedeninin mutabakatın Libya’daki temsil ve onay zeminiyle ilgili olduğunu ancak diğer gerekçenin ise adaların deniz yetki alanları ve sınırlandırma yöntemi konusundaki esas uyuşmazlığın teşkil ettiğini anlatan Devecioğlu, "Bu ikinci başlık, parlamento oylamasıyla ortadan kalkmış değildir. Avrupa Birliği de geçmiş açıklamalarında üçüncü devletlerin hakları ve deniz hukuku gerekçeleriyle mutabakata karşı çıkmıştı. Bu nedenle Meclis onayının Atina veya AB'nin tutumunu otomatik olarak değiştirmesini beklemek gerçekçi olmaz." değerlendirmesinde bulundu.

Devecioğlu, Ankara açısından bu gelişmenin değerinin daha güçlü bir siyasi destekle müzakere yürütebilmesi olduğunun altını çizerek, bu desteğin diyalog kanallarını genişletmek için kullanılmasının kazanımın kalıcılığını artıracağını kaydetti.

Karar, Türkiye'nin Libya’nın doğusundaki aktörlerle geliştirdiği ilişkilerin somut sonuçlarından biri
Bu kararın elbette Türkiye'nin Libya'nın doğusundaki aktörlerle geliştirdiği ilişkilerin somut sonuçlarından biri olarak değerlendirilebileceğini anlatan Devecioğlu, "Ankara’nın Trablus ile ilişkilerini sürdürürken doğudaki siyasi ve ekonomik aktörlerle temaslarını genişletmesi, Türkiye ile işbirliğinin farklı Libyalı çevreler açısından sağlayabileceği faydaların daha görünür hale gelmesine katkıda bulunuyor. Meclis kararı, bu yaklaşımın kurumsal karşılık üretmeye başladığını gösteriyor." diye konuştu.

Devecioğlu, Türkiye ile işbirliğinin Libya'nın doğusundaki karar vericiler açısından da kabul edilebilir ve faydalı bir seçenek haline geldiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Libya’daki siyasi bölünmüşlüğün sona erdiğini söylemek için ise erkendir. Deniz yetki alanları konusunda oluşan yakınlaşma, yürütmenin birleştirilmesi, seçimler veya kamu gelirlerinin paylaşılması gibi başlıklarda kapsamlı uzlaşma bulunduğu anlamına gelmiyor. Türkiye bakımından uygun yaklaşım, bu kararı ülkenin bütün kurumlarıyla ilişkileri geliştirmek için değerlendirmek olacağı kanaatindeyim. Dolayısıyla Ankara’nın kazanımı Libya’da belirli bir siyasi aktörle yakınlığının ötesinde Libya’nın farklı kesimleri tarafından çalışılabilir bir ortak olarak görülmesinin güçlenmesi olduğunu düşünüyorum."

Skau, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlenen günlük basın toplantısında Orta Doğu'daki sorunlarla ilgili güncel bilgileri paylaştı.

İşgal altındaki Filistin topraklarında saha çalışmaları yaptığını belirten Skau, hasat mevsiminin yaşandığı Batı Şeria'da yanmış zeytin tarlalarıyla, boşaltılmış çiftliklerle karşılaştığını, bölgede insan hakları ve güvenlik konusundaki sorunların devam ettiğini vurguladı.

Skau, "Yani bu durum, eskiden beri bir insan hakları ve koruma kriziydi, özünde hala da öyle olmaya devam ediyor fakat artık bir açlık krizine de dönüşüyor." uyarısında bulundu.

Batı Şeria'da gıda güvensizliğinin son üç yılda iki katından fazla arttığına dikkati çeken Skau, şu anda "yaklaşık bir milyon Filistinlinin" gıda yardımına ihtiyaç duyduğu bilgisini paylaştı.

"Sorunun temelinde yine finansman yetersizliği yatıyor"
Skau, Batı Şeria'da bu sıkıntıların ortaya çıkışında finansman yetersizliğinin etkili olduğuna işaret etti.

Son haftalarda bölgede destek sağlanan Filistinlilerin sayısının yaklaşık 400 binden 200 bine düştüğünü söyleyen Skau, "En savunmasız durumda olanları tespit etmek için elimizden geleni yapıyoruz ancak bu, oldukça zor bir süreç çünkü çok fazla insan büyük sıkıntı çekiyor. Sorunun temelinde yine finansman yetersizliği yatıyor." dedi.

Skau, bölgedeki durumun uzun zamandır "son derece gergin gittiği" ancak gıda meselesinin "aşılmaması gereken bir sınır" olduğu değerlendirmesinde bulundu.

BM yetkilisi, şunları söyledi:

"Çünkü açlığın yayıldığı yerde istikrarsızlık da baş gösterir. Bu nedenle uluslararası topluma bir kez daha çağrıda bulunuyoruz: Batı Şeria'daki bu krize çözüm bulmak adına diplomatik araçları devreye sokun, desteğinizi artırın ve üzerlerindeki baskıyı hafifletmek için sunduğumuz programların ve yardımların devamlılığını sağlamak üzere acilen finansman desteği sağlayın."

Dhaka Tribune gazetesinin haberine göre, Bangladeş Sağlık Bakanlığına bağlı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ülkedeki kızamık salgınına ilişkin güncel verileri açıkladı.

Açıklamada, ülkede 15 Mart'tan bu yana kızamık benzeri belirtiler gösteren 1097 çocuğun ve kızamık teşhisi konulan 104 çocuğun hayatını kaybettiği belirtildi.

Aynı dönemde şüpheli kızamık vakası olarak 190 bin 663 kişinin hastaneye kaldırıldığı aktarılan açıklamada, bunlardan 183 bin 42'sinin iyileşerek taburcu edildiği bilgisi yer aldı.

Açıklamada, kızamık benzeri belirtiler gösterenlerin sayısının 214 bin 551'e, doğrulanmış kızamık vakalarının ise 23 bin 157'ye ulaştığı vurgulandı.

Ayrıca, son 24 saatte 1307 şüpheli ve 35 doğrulanmış kızamık vakasının tespit edildiği bildirildi.

Ülkede mart ayında başlatılan acil aşılama kampanyasında ilk etapta 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklara öncelik verilirken, aşılama süreci daha sonra aşamalı olarak ülke genelini kapsayacak şekilde genişletilmişti.

Pnömoni ve ensefalopatiye yol açabilen kızamık, dünya genelinde aşıyla önlenebilir ölümlerin başlıca nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Trump, Alaska eyaletinin Wasilla kentinde 3 Kasım'da yapılacak Kongre ara seçimlerine yönelik mitinginde, İran ile gerilime ilişkin konuştu.

İran'ın nükleer silaha sahip olmayacağına ilişkin sözlerini yineleyen Trump, "İran'a ne yapacağımızı bekleyin ve görün. Onlara günlerini göstereceğiz." ifadelerini kullandı.

Öte yandan Trump, gelecek 20 yılda Tayvan'ın, Alaska'da planlanan boru hattı projesi kapsamında elde edilecek sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yüzde 30'unu satın almayı kabul ettiğini duyurdu.

Mitinge katılan ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick de yaptığı açıklamada Tayvan'ın Alaska'daki boru hattının geliştirilmesi için 4,4 milyar dolar yatırım yapma taahhüdü verdiğini belirtti.a

WTI ham petrol fiyatları varil başına 95 dolara, Brent petrol ise 106 dolara doğru yükselerek, Suudi Arabistan ile İran destekli Husi isyancılar arasındaki tırmanan çatışmaların Ortadoğu'daki arz kesintilerine ilişkin endişeleri artırmasıyla birlikte, art arda beşinci seansında da yükselişini sürdürdü.

Dün Yemen'deki Husi militanları, Suudi Arabistan'ın doğusundaki Dhahran'da bulunan Saudi Aramco'nun genel merkezine füze saldırısı düzenleyerek kompleksin bir bölümünde yangına neden oldu. İsyancılar ayrıca hafta sonu Riyad'ın ana havaalanını da hedef alırken, Suudi liderliğindeki koalisyon Yemen'de isyancıların kontrolündeki toprakları geri almak için bir operasyon başlattı.

Bu arada, Tahran, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı, ancak ABD stratejik su yolundan 19 milyon varilden fazla ham petrolün geçişine yardımcı olduğunu söyledi. ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile yaptığı dizel ihracat anlaşmasını savunarak, ek arzın küresel pazara gireceğini ve yüksek fiyatları düşürmeye yardımcı olacağını belirtti.

Teksas eyaletinin Brownsville kentindeki evinde hayatını kaybeden oyuncunun temsilcisi Sean Reilly, büyük bir üzüntü duyduklarını belirtti.

Brownsville Polis Departmanı, ölüm nedeninin henüz belirlenmediğini ve soruşturmanın sürdüğünü, olayda herhangi bir şüpheli durumun bulunmadığını açıkladı.

Cameron Bölgesi Sulh Hakimi Cyndi Hinojosa, oyuncunun 12 Ekim'de evinde hayatını kaybettiğinin belirlendiğini ve otopsi yapılacağını bildirdi.

Serebral palsi (beyin felci) hastası olan Mitte, Emmy ödüllü dizideki rolünde kendi yaşam deneyimlerinden yansıttığı doğallığıyla öne çıktı.

Oyuncu, engelli hakları savunuculuğu yapmış ve bu alandaki farkındalığı artırmak için çalışmalar yürütmüştü.

Oyuncu arkadaşlarından veda mesajları
Dizide babasını canlandıran Bryan Cranston, sosyal medyada yaptığı paylaşımda derin bir üzüntü içinde olduğunu ifade etti. Mitte'yi 14 yaşındayken tanıdığını belirten Cranston, onun engelli bireylerin hakları için verdiği mücadeleyi vurguladı ve "Seni özleyeceğim evlat" dedi.

Dizinin diğer başrol oyuncusu Aaron Paul ise duyduğu üzüntüyü dile getirerek arkadaşına veda etti. Amcası Hank Schrader'ı canlandıran Dean Norris de setin en genç isimlerinden biri olan Mitte'nin her zaman koruyup kolladıkları sevecen biri olduğunu kaydetti.

Louisiana'da büyüyen Mitte, kız kardeşinin oyunculuk kariyeri için 2005 yılında Los Angeles'a taşındıktan sonra Breaking Bad kadrosuna katılmıştı.

Oyuncu, dizinin ardından engelli bireylerin medyada daha doğru ve çeşitli şekillerde temsil edilmesi için mücadele etmişti. Mitte'nin kariyerindeki diğer projeler arasında Hannah Montana, Switched at Birth ve son olarak bu yıl vizyona giren Talking to Strangers yer aldı.

Sıla Usar İncirli, kişisel sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Açıklamasında, CTP’nin seçimlere hazır olduğunu vurgulayan İncirli, halktaki değişim iradesine dikkat çekti. Halkın, hükümeti kurmaya yetecek çoğunluğu doğrudan CTP’ye vereceğini söyleyen İncirli, ülkedeki “kötü gidişatın artık sona ereceğini ve ülkeyi ortak akılla hep birlikte geleceğe taşıyacaklarını” belirtti.

İncirli, şu ifadeleri kullandı:

“Biz hazırız. Halkımız da yeni döneme hazır. Bu kötü gidişat sona eriyor, bu karanlık dağılıyor.

Önümüzde büyük bir sorumlulukla yapılacak çok iş olduğunu biliyoruz. Ama halkın güçlü değişim iradesi, ortak umudu ve her geçen gün büyüyen toplumsal uzlaşı kararlılığımızı güçlendiriyor.

6 Aralık’ta halkımızın güçlü bir iradeyle, hükümeti kurmaya yetecek çoğunluğu ve ülkeyi yönetme sorumluluğunu doğrudan bize vereceği açıkça görülüyor.

Biz bu sorumluluğu kimseyi dışarda bırakmadan, kapsayıcı bir şekilde, ortak akılla, toplumun tüm kesimlerini kucaklayarak taşımaya hazırız. 6 Aralık’a kadar çok çalışacağız. 6 Aralık’tan sonra daha da çok çalışacağız. Halkımızın bize vereceği sorumluluğun hakkını verecek, bu ülkeyi hep birlikte daha yaşanılası bir geleceğe taşıyacağız.”

Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketici Haklarını Koruma Servisi iddiaları yalanlarken, bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi süreci yakından takip ettiklerini belirterek, "Rus makamlarını doğru bilgileri hızlı ve açık bir şekilde kamuoyu ile paylaşmaya çağırıyoruz" açıklamasında bulundu.

Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk Veba İle Mücadele Enstitüsü’nde laboratuvar teknisyeni olarak çalışan bir kadının 2 Ekim gecesi şüpheli bir enfeksiyon sonucu hayatını kaybetmesi laboratuvar kazası ve salgın endişelerine yol açtı.

Rusya basınında yer alan haberlere göre; 28 yaşındaki enstitü çalışanı Darya Shipilova’ya kaynağı bilinmeyen zatürre teşhisi konulurken, araştırmacının vebaya yol açan "Yersinia pestis" bakterisi içeren kırık bir deney tüpüyle temas ettiği öne sürüldü. Bazı basın organları ise genç laboratuvar teknisyeninin bir iş seyahatinden döndükten sonra hastalandığını iddia etti. Tedbir olarak yaklaşık 200 kişinin tıbbi gözlem altına alındığı aktarıldı.

Mesleki faaliyetleri ile bağlantısı tespit edilemedi

Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketici Haklarını Koruma Servisi ise, Shipilova’nın kaynağı bilinmeyen zatürre nedeniyle öldüğünü doğruladı. Buna rağmen enstitüde bulaşıcı mikroorganizmalarla çalışıldığı sırada herhangi bir kaza meydana gelmediği ve son 10 gün içinde enstitü çalışanları arasında bulaşıcı hastalık şikayetiyle sağlık kuruluşlarına başvuran kimsenin olmadığı vurgulandı.

Ayrıca, Shipilova’dan alınan numuneler üzerinde detaylı incelemeler yapıldığı, ancak ölüme yol açan hastalığın çalışanın mesleki faaliyetleriyle bağlantılı herhangi bir mikroorganizmaya işaret etmediği ifade edildi. İrkutsk bölgesindeki halk sağlığı durumunun "stabil" olduğu aktarıldı.

ABD: Rus makamlarını doğru bilgileri kamuoyu ile paylaşmaya çağırıyoruz

Kamuoyuna yansıyan iddialar, ABD yönetimini de harekete geçirdi. ABD basınına konuşan bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, "Rusya’nın İrkutsk bölgesinde ölümle sonuçlanan şüpheli akciğer vebası vakasına ilişkin haberlerin farkındayız. Durumu, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) ve diğer kurumlarla iş birliği içinde yakından takip ediyoruz" açıklamasında bulundu.

Birçok detayın henüz kesinleşmediğine dikkat çeken yetkili, "Rus makamlarını doğru bilgileri hızlı ve açık bir şekilde kamuoyu ile paylaşmaya çağırıyoruz. Veba bilinen bir hastalıktır ve özellikle tedaviye erken başlandığında yaygın antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Vakalar dünyanın birçok yerinde doğal olarak ortaya çıkmaktadır" ifadelerini kullandı.

Ölüme yol açabiliyor

Veba, "Yersinia pestis" adlı bakterinin neden olduğu bulaşıcı bir hastalık olarak biliniyor. Vebanın en ölümcül ve en az görülen formu olarak öne çıkan ve ağır zatürreye yol açan "akciğer vebası" ise tedavi edilmediği takdirde birkaç gün içinde ölümle sonuçlanabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre; insanlar pire ısırığı, temas ya da solunum yoluyla hastalığa yakalanabiliyor.

İngiltere Kralı 3'üncü Charles  ve eşi Kraliçe Camilla, Bahamalar ve Guyana'yı ziyaret edecek. Çift daha sonra, bu yıl 1-4 Kasım tarihlerindeki İngiliz Milletler Topluluğu Hükümet Başkanları Toplantısı (CHOGM) için üzere Antigua ve Barbuda'ya geçecek.

Ziyaret, bazı Karayipler ve Afrika ülkelerinin, İngiltere ile diğer sömürgeci  güçlerden köle ticaretindeki rollerinden dolayı tazminat  ödemelerini talep ettiği bir dönemde gerçekleşecek. Tartışmanın CHOGM toplantısında da öne çıkması bekleniyor.

İngiliz hükümeti tazminat ödemeyi reddederken, Bahamalar, Antigua ve Barbuda'nın da aralarında bulunduğu bazı Karayip ülkelerinin devlet başkanı unvanını da taşıyan Charles, daha önce kölelik nedeniyle "duyduğu üzüntüyü" ifade etmişti.

ÖZÜR YOK

Buckingham Sarayı'ndan bir sözcü ise "Köle ticaretinin sömürgecilik mirası ve nesiller boyunca devam eden etkileri konusunda çeşitli platformlarda önemli tartışmalar yürütülüyor" dedi.

Saray sözcüsü, ziyaret programının Charles'ın "geçmişimizin en karanlık günleri" olarak nitelendirdiği dönemden kaçınmayacağını ancak ev sahibi ülkelerin talepleri doğrultusunda ağırlıklı olarak bu ülkelerin canlı bugününe ve umut vadeden geleceğine odaklanacağını ifade etti. "Burada, majestelerinin geçmişteki yanlışları kabul etmek ve bugün de devam eden eşitsizlikleri gidermek için yaratıcı yollar bulmak amacıyla yıllardır yürüttüğü çalışmaları özellikle vurgulamak önemli" diyen sözcü, tazminat ve özür konularının hükümetin sorumluluğunda olduğunu söyledi.

3.2 MİLYON KÖLEYİ TAŞIDI

Avrupalı tüccarlar, 15'inci yüzyıldan 19'uncu yüzyıla kadar milyonlarca Afrikalıyı kaçırarak köle olarak sattı. İngiltere'nin yaklaşık 3.2 milyon kölenin taşınmasından sorumlu olduğu tahmin ediliyor. Bu da İngiltere'yi Portekiz'in ardından köle ticaretinde en aktif ikinci Avrupa ülkesi yapıyor.

56 ülkeden oluşan ve nüfusu yaklaşık 2.7 milyar olan İngiliz Milletler Topluluğu'nun başkanı olan Charles, monarşinin köle ticaretiyle tarihsel bağlarına ilişkin araştırmaları da destekledi.

Jamaika hükümeti geçen ay Charles'tan, İngiltere'nin tazminat ödeyip ödememesi gerektiği konusunda hukuki görüş almasını resmen istedi. Jamaika hükümeti ayrıca Buckingham'ın konuya yaklaşımından "memnuniyet duyduğunu" belirtti.

Itkonen, Brüksel'de düzenlenen günlük basın toplantısında enerji konusunda açıklamalarda bulundu.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) yönetim kurulunun yarın önemli bir toplantı yapacağına işaret eden Itkonen, bu toplantıya hazırlandıklarını anlattı.

Itkonen, AB Komisyonunun görevinin IEA nezdinde AB üyesi ülkelerin tutumunu koordine etmek olduğunu anımsattı.

Enerji konusunda yaşanan sorunlar nedeniyle yoğun temaslarda bulunduklarını anlatan Itkonen, olası dizel stok serbest bırakma kararlarının IEA yetkisinde olduğunu belirtti.

Itkonen, "Yarın bir toplantı yapılacak ve biz de duruma göre gerekli adımları atacağız." dedi.

IEA kapsamındaki stok serbest bırakma işlemlerinin gönüllülük esasına dayandığını anımsatan Itkonen, nisan ayında da stratejik stokların serbest bırakılması yönünde bir işlem yapıldığını hatırlattı.

Itkonen,"Şu anda enerjinin satın alınabilirliği konusunda bir kriz içinde olduğumuz çok açık." diye konuştu.

"Enerji fiyatları son derece yüksek." diyen Itkonen, mevcut durumda bir arz sorunu olmadığını, AB'de dizel veya doğal gazda somut bir kıtlık yaşanmadığını söyledi.

Itkonen, "Şu anda, sadece AB'yi değil, herkesi etkileyen küresel bir enerji fiyatı krizinin içindeyiz." ifadelerini kullandı.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Sean Parnell, çekilme sürecine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.

Parnell, ABD ile Irak arasında Eylül 2024'te yapılan ortak açıklama ve "ABD'nin ulusal çıkarları" kapsamında ABD ve koalisyon güçlerinin Irak'tan çekilme sürecini tamamladıklarını belirtti.

ABD'nin Irak'taki işgali sürecinde bölgedeki terör tehdidinin yenildiğini savunan Parnell, "Peşmerge ve Kuzey Irak'taki diğer güvenlik güçleri de dahil olmak üzere Irak Güvenlik Güçlerinin, Irak’ın güvenliğini sağlamak ve DEAŞ kalıntılarını bastırmaya yönelik devam eden çabalara öncülük etmesini bekliyoruz." ifadelerine yer verdi.

Parnell, Pentagon'un Irak'a eğitim ve istihbarat desteği vermeyi sürdüreceğine işaret ederek, "Irak’ın egemenliğini ve bölgesel istikrarı zedeleyen DEAŞ kalıntıları ve İran yanlısı milisler de dahil olmak üzere, Irak’ın halen karşı karşıya olduğu güvenlik sorunlarının çözümüne ilişkin birincil sorumluluk artık Irak hükümetine aittir." ifadesini kullandı.

ABD'nin terörle mücadeleye olan bağlılığını sürdürdüğünün altını çizen Parnell, "ABD, sınırlarını güvence altına alan, halkını koruyan ve iki ülke arasında daha derin ticari, diplomatik ve güvenlik işbirliğinin temelini oluşturan, güçlü ve egemen bir Irak’ı desteklemektedir." mesajını verdi.

Saddam Hüseyin rejimini devirmek için Mart 2003'te Irak'ı işgal eden ABD'nin bu ülkede bilinen 9 askeri üssü bulunuyordu. ABD, 2011'de Irak'tan çekilse de buradaki varlığını söz konusu askeri üslerle güçlendirdi.

ABD'nin 2003'te Irak'ı işgaliyle başlayan askeri varlığı yıllarca süren yıkım ve ağır can kayıplarının ardından sona ererken, büyük bir insanlık trajedisi geride kaldı.

ABD'nin Irak'ı işgalinde hafızalara kazınanlar

Irak'ın işgaliyle beraber ABD askerlerinin Ebu Gureyb'te gerçekleştirdiği işkence ve tecavüzlere ilişkin 2004 yılında yayımlanan görüntüler hafızalarda tazeliğini koruyor.

İşgalle birlikte, Ebu Gureyb ve güneydeki Camp Bucca hapishaneleri, 7 ila 10 bin arasında Iraklının yargısız infazlara, hukuki dayanaktan yoksun gözaltılara ve sistematik işkence ve tecavüze maruz kaldığı merkezlere dönüştü.

Ebu Gureyb Hapishanesine alınan Iraklı sivillerin çıplak halde üst üste yığıldığı, köpeklerle tehdit edildiği, elektrik verilerek işkence edildiği ve tecavüze uğratıldığı görüntülerin dış dünyaya sızması küresel kamuoyunda şok etkisi yarattı.

Özellikle ellerinde tasmayla Iraklı mahkumları sürüklerken sırıtarak poz veren er Lynndie England ve bu vahşeti organize eden sevgilisi onbaşı Charles Graner, skandalın simge isimleri haline geldi.

Kız çocuğuna tecavüz edip ailesini öldürdüler

Irak'ı işgal eden ABD askerleri, 2006 yılında, Bağdat'ın güneyindeki Mahmudiye ilçesinde bir eve girerek, 14 yaşındaki Abir Kasım Cenabi isimli kız çocuğuna tecavüz ettikten sonra aile fertlerini öldürdü.

Aynı yıl içerisinde Amerikan askerleri Salahaddin vilayetine bağlı Beled bölgesinde de bir evi basarak, 4 kadın ve 5 çocuğu kurşuna dizerek öldürdü.

Bağdat'taki "Nisur Meydanı katliamı" olarak bilinen ABD kökenli silahlı özel güvenlik şirketi "Blackwater" mensuplarının saldırısında da 14 kişi hayatını kaybetti, en az 18 kişi yaralandı.

ABD askerleri, 2005'te Irak'ın Hadisa kentinde en küçüğü 3 yaşındaki bir kız çocuğu, en yaşlısı ise 76 yaşındaki bir erkek olmak üzere toplam 24 sivili öldürüp, cesetleri numaralandırmış ve daha sonra bu kişilerin fotoğraflarını çekmişti.

Katliamdan yaklaşık 4 yıl sonra yayımlanan fotoğraf karelerinden birinde 5 yaşındaki Zeynep Yunus Salim adlı bir kız çocuğu başından vurulmuş halde ve sırtında ABD askerleri tarafından "11" yazılmış şekilde görünüyordu.

Katliamla ilgili soruşturma kayıtlarına göre, olayın faillerinden biri olan Onbaşı Stephen Tatum, müfettişlere, ateş etmeye başlamadan önce odadaki insanların kadın ve çocuk olduğunu fark ettiğini, "çocuk olduğunu bildiği halde onlara ateş etmeye devam ettiğini" anlatmıştı.

Irak’ın maddi ve kültürel serveti yağmalandı

Irak'ı işgal eden ABD askerleri, 2003'te 700 veya 800 milyon dolar değerinde nakit para ve ülkenin farklı bölgelerinde binlerce altın külçesi ele geçirdi. ABD'nin el koyduğu maddi servet ile ilgili ciddi bir denetim de yapılmadı.

Bağdat'ın düşmesinin ardından bakanlıklar, hastaneler, bankalar ve diğer kamu kuruluşlarının yanı sıra ülkenin kültürel mirası da yağmalandı.

UNESCO’nun tahminlerine göre yağma sürecinde sadece Irak Ulusal Müzesi’nden 15 bin eser çalınırken bu eserlerin yaklaşık 5 bininin değerli silindir mührü olduğu bildirildi.

Ülkedeki diğer müzelerden, kütüphanelerden (Milli Kütüphane ve arşivlerden), tescilli arkeolojik sit alanlarından ve açık hava müzelerinden kaçırılanlarla birlikte yağmalanan toplam eser sayısı yüz binlerle ifade ediliyor.

Felluce saldırıları

ABD'nin Irak'ı 2003’te işgal etmesinden sonra en kanlı çatışmalar Enbar vilayetine bağlı Felluce'de yaşandı.

ABD askerlerinin 2004 yılında Irak'ta düzenlediği en büyük saldırılardan birisine sahne olan Felluce'de Amerikan askerleri sivillere yönelik tartışmalı kimyasal maddeler kullandı.

ABD'nin işgali sırasında kullandığı beyaz fosfor bombaları havayı, suyu, toprağı ve nesiller boyu sürecek yaşamı zehirleyen kimyasal ve konvansiyonel bir kırım mekanizmasına dönüştü.

Birinci Felluce saldırısında büyük ölçüde başarısız olan ABD, askerleri kayıplar verdikten sonra 7 Kasım’da kanlı katliamlara sahne olan Felluce kuşatmasını başlattı.

Kasım 2004'teki İkinci Felluce Saldırısı'nda ise ABD güçleri beyaz fosfor kullandığını kabul etti.

ABD ordusunun sivillerin üzerine yoğun bir şekilde yağdırdığı "beyaz fosfor bombası" havayla temas ettiğinde aniden tutuşarak 815 dereceye kadar ulaşan sıcaklıklarda yanıyordu.

Teması halinde insan cildinde kemiklere kadar ulaşan ciddi tahribata yol açan beyaz fosfor dumanı, solunduğunda solunum yollarını ve iç organları tamamen iflas ettiriyordu.

Çevresel felaket ve yasaklı silahlar

Savaşın resmi olarak bittiği ilan edilen dönemlerde dahi ölüm saçmaya devam eden bir diğer yıkıcı miras ise seyreltilmiş uranyum mühimmatı oldu.

Zırh delici özelliği nedeniyle yoğun olarak kullanılan bu radyoaktif ve toksik bileşenler, Irak’ın topraklarını ve yer altı su kaynaklarını kalıcı olarak zehirledi.

Bilimsel çalışmalara göre, özellikle Felluce ve çevresinde işgal sonrasında doğan bebeklerde görülen doğum kusurları normal seviyelerin katbekat üzerine çıktı. Bebeklerin yüzde 15'inden fazlasında genetik anomaliler, omurga bozuklukları ve organ eksiklikleri, kanser vakalarında ise artışlar kaydedildi.

ABD'nin işgali sırasında Irak'ın Musul kenti yakınlarında bulunan El-Mişrak kükürt tesisinde çıkan ve yaklaşık bir ay süren yangın, tarihin en büyük insan yapımı kükürt felaketi olarak kayıtlara geçti.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), yangının en yoğun döneminde atmosfere günde 23 bin tona kadar kükürt dioksit salındığını, bunun bölgede solunum sorunları ve çevresel hasara yol açtığını bildirdi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Hilla'daki Nadir Mahallesi'nde incelediği evlerin tamamında misket saldırıları nedeniyle ölüm, yaralanma veya maddi hasar tespit edildiğini aktardı.

Hilla kentinde de hastane yöneticileri, savaş sırasında tedavi edilen yaralıların büyük bölümünün misket mühimmatından kaynaklanan yaralanmalar olduğunu bildirdi.

Patlamayan misket bombaları ise uzun süre boyunca mayın etkisi yaparak sivil halk için risk teşkil etmiş ve pek çok kayba yol açmıştı.

Saldırıların ardından Felluce Hastanesi yaklaşık 600 kişinin öldüğünü bildirdi.

Irak Ulusal Kütüphanesi ve arşivleri de savaş sonrasında çıkan yangın ve yağmalardan zarar gördü. Çok sayıda tarihi belge, el yazması ve devlet kaydı yok oldu.

Avrupa Birliği Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus Atmosfer İzleme Servisi (CAMS) tarafından yapılan analize göre, daha az gündeme gelen ancak zararlı bir ikincil kirletici olan yer seviyesi ozonu, belirli kirleticilerin güneş ışığı ve yüksek sıcaklıkların etkisiyle kimyasal tepkimeye girmesiyle oluşuyor.

CAMS analizi, 2026'nın sekiz aylık döneminde ozon, biyokütle yangınlarından kaynaklanan duman ve çöl tozu dahil olmak üzere sınır ötesi hava kirliliğinin küresel görünümünü, her kıtada hava kalitesini şekillendiren olayları ve bunların insanlar, geçim kaynakları ve çevre üzerindeki etkilerini ortaya koyuyor.

Buna göre, yer seviyesindeki ozon insan sağlığı, ekosistemler ve tarımsal ürün verimine zarar veriyor. Bu yıl farklı faktörler bir araya gelerek birçok bölgede yer seviyesindeki ozon konsantrasyonunun yüksek seviyeye çıkmasına yol açtı ve dünya genelinde milyarlarca insan bu durumdan etkilendi.

Dünya nüfusunun yüzde 40'ı tehlikeli ozon kirliliğinden etkilenirken, nüfusun yalnızca yüzde 5'inin Dünya Sağlık Örgütü kılavuzları kapsamında "iyi" ozon seviyelerine maruz kaldığı görüldü.

Ozon kirliliğinden en fazla etkilenen bölge Asya oldu, bunu Avrupa ve Kuzey Amerika izledi.

Asya'da sanayi ve ulaşım kaynaklı kirliliğin yanı sıra öncül emisyonların çok sayıda doğal kaynağı, yılın şu ana kadarki bölümünde yüksek ozon seviyelerine yol açtı. Bu yıl kıta nüfusunun yüzde 60'ı aşırı yüksek ozon seviyesine maruz kaldı.

Avrupa nüfusunun ise yüzde 50'si bu yıl "kötü" ve "çok kötü" ozon seviyeleriyle karşılaştı. Avrupa'da art arda yaşanan sıcak hava dalgaları, yaz aylarında önemli ölçüde ozon maruziyetine neden oldu. Bu durum, iklim kaynaklı aşırı olaylar ile hava kalitesi arasındaki giderek daha güçlü hale gelen bağlantıyı ortaya koyuyor.

Kuzey Amerika'da, CAMS'ın küresel verilerine dayanan nüfus ağırlıklı ozon konsantrasyonları, kısmen 2026'da meydana gelen aşırı orman yangınlarından kaynaklanan ozon öncülü emisyonlar nedeniyle yüksek seviyelerde kaldı. Kıta nüfusunun üçte ikisinden fazlası "kötü" veya "aşırı kötü" ozon seviyelerine maruz kaldı.

ECMWF Genel Direktörü Florian Pappenberger, konuya ilişkin değerlendirmesinde, analizin hava kirliliğinin sınır tanımadığını gösterdiğini belirtti.

Orman yangını dumanı, ozon ve tozun binlerce kilometre yol katederek kaynağından çok uzaktaki toplulukları etkileyebildiğini belirterek, "Uluslararası toplum Birleşmiş Milletler iklim zirvesi COP31'e hazırlanırken bu bulgular, iklim değişikliği, hava kalitesi ve halk sağlığının birbiriyle derinden bağlantılı sorunlar olduğunu ve küresel ölçekte koordineli eylem gerektirdiğini zamanında hatırlatıyor." ifadelerini kullandı.

CAMS Direktörü Laurence Rouil de ozon kirliliğinin, atmosfer, iklim, sağlık ve geçim kaynaklarının gerçekte ne kadar birbirine bağlı olduğunu açıkça ortaya koyduğunun altını çizerek, şunları kaydetti:

"Kirlilik ve değişen iklimimiz, soluduğumuz havanın kimyasını etkiliyor, ekosistemlerimizin sağlığını belirliyor ve hatta gıda yetiştirme kapasitemizi dahi etkiliyor. Aynı zamanda hava kirliliği ulusal sınırları tanımıyor. Orman yangını dumanı, biyokütle yakımından kaynaklanan emisyonlar ve Sahra tozu bulutları binlerce kilometre yol kat ederek kaynağından çok uzaktaki toplulukları etkileyebiliyor. Bu durum, iklim konusunda atılan adımlarla eş zamanlı olarak, hava kalitesi konusunda küresel ölçekte kanıta dayalı acil eyleme duyulan ihtiyacın altını çiziyor."

Yapılan son düzenlemeyle Rusya silahlı kuvvetlerinin toplam personel sayısı 2 milyon 441 bin 630'a ulaşırken, muvazzaf asker sayısı 15 bin 500 artışla 1 milyon 550 bin oldu.

Kuzey Kore askerleri iddiası

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, pazartesi günü sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Rus topraklarında 8 binden fazla Kuzey Kore askerinin bulunduğunu ve 10 bin askerin daha konuşlandırılması için hazırlık yapıldığını belirtti.

Putin ve Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, geçen yıl ilk kez Kuzey Kore'nin Rusya'ya destek amacıyla asker gönderdiğini doğrulamış ve iki lider de bu askerleri kahraman olarak nitelendirmişti.

Kuzey Koreli askerlerin Rusya'ya sevkiyatına ilişkin yeni verilere değinen Zelenski, bu askerlerin eğitim için seçildiğini ve ardından Rusya'ya sevk edileceğini söyledi.

Ukrayna ve Güney Kore tahminlerine göre Kuzey Kore, 2024'ten bu yana Rusya'nın Ukrayna'daki savaşını desteklemek amacıyla yaklaşık 14 bin ila 15 bin arasında asker gönderdi. Bu askerlerin büyük bölümü, Ukrayna'nın sınır ötesi operasyonunu püskürtmek amacıyla Kursk bölgesinde görevlendirildi.

CNN, MS NOW ve Politico'nun avukatları tarafından sunulan yeni dosyada, yargıcın Beyaz Saray'a haber kuruluşlarını içeri alması talimatı vermesinden sonra bile yönetimin onlara karşı misilleme yapmak için attığı adımların, yalnızca amacın hoşlanmadıkları gazeteciliği cezalandırmak ve bastırmak olduğunun altını çizdiği belirtildi.

ABD Bölge Yargıcı Tim Kelly geçen hafta, bu ayın başlarında üç kuruluştaki gazetecilerin basın kartlarının iptal edilerek Beyaz Saray arazisine girmelerinin engellenmesinin ardından, yönetimin basın kartlarını yeniden aktif hale getirmesini gerektiren geçici bir yasaklama kararı çıkardı.

Yargıcın kararı ve ulusal güvenlik iddiaları

Kelly, Beyaz Saray'ın ABD Başkanı Donald Trump'ın kuruluşları men etme hamlesinin ulusal güvenlik endişelerinden kaynaklandığı yönündeki iddialarını başlangıçta reddetti. Ancak Trump tarafından ilk döneminde atanan yargıç, bu sözde gerekçeyi açıklayan ek kanıtları değerlendireceğinin sinyalini verdi.

Ancak haber kuruluşları, yönetim mahkemede ulusal güvenlik gerekçesini öne sürmeye çalışsa bile ABD Başkanı Donald Trump ve diğer yetkililerin yasağın olumsuz haberleri cezalandırmakla ilgili olduğunu söylediklerini savundu.

Kuruluşlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın ulusal güvenlikten hiç bahsetmeden yasağı, davacıların kendisi ve yönetimi hakkındaki haberlerini beğenmediği gerekçesiyle meşrulaştırmaya devam ettiğini aktardı.

Yayın organları ayrıca Başsavcı Todd Blanche'ın pazar günü basına yaptığı ve ulusal güvenlik riskini belirli yayın organlarının tek taraflı medya haberlerinin bir sonucu olarak nitelendirdiği açıklamasına dikkat çekti.

Haber kuruluşları, davalıların yasağı uygulamasının asıl nedeninin, o dönemde ifade edilen ve o zamandan beri defalarca tekrarlanan, başkanın davacıların sözde olumsuz haberlerini beğenmemesi olduğunu bildirdi.

Basın havuzu gerginliği ve tam men endişesi

Yargıç Kelly'nin kararı, yayın organlarının Beyaz Saray'a erişimini iki haftalığına geri verdi ve perşembe günü, yönetim tarafından yasak kapsamında el konulan basın kartları iade edilerek yeniden aktif hale getirildi.

Buna rağmen yönetim, cumartesi günü Tennessee'ye yaptığı gezi sırasında o gün onunla seyahat etmekle görevlendirilen televizyon havuzu üyesi olarak CNN'in Air Force One uçağında ABD Başkanı Donald Trump'a katılmasına izin vermedi.

Beyaz Saray havuzu, başkanlık etkinliklerini ve tüm Beyaz Saray basın ordusunu barındıramayan hareketleri dönüşümlü olarak takip eden daha küçük bir haber kuruluşları grubundan oluşuyor.

Haber kuruluşlarının sunduğu yeni dosyada, cumartesi günkü havuz olayı referans gösterilerek Beyaz Saray'ın yasağı öngörülemez ve tutarsız bir şekilde uygulamakta ısrar ettiği savunuldu.

Medya şirketleri, Beyaz Saray'ın sözleri ve eylemlerinin fırsat verilmesi halinde CNN, MS NOW ve Politico'ya yönelik tam bir yasağı derhal yeniden uygulayacağına dair çok az şüphe bıraktığını ifade etti.

Hukuki süreç ve anayasal haklar

Yargıç Kelly geçici yasaklama kararında, hukuki emsallerin yayın organlarının yasaklanabilecekleri konusunda önceden bildirim alma ve bu karara itiraz etme fırsatına sahip olma hakkını açıkça ortaya koyduğunu, Beyaz Saray'ın bunu yapmamasının anayasanın yasal süreç ilkesinin muhtemel bir ihlali olduğunu belirtti.

Haber kuruluşları, yasal süreç iddialarına ek olarak yasağa Birinci Değişiklik gerekçesiyle de itiraz ediyor.

Yargıcın kararının süresi 8 Ekim'de doluyor ve haber kuruluşları dava Washington DC federal mahkemesinde görülürken erişimlerini sürdürecek bir ihtiyati tedbir kararı talep ediyor.

Bir ihtiyati tedbir kararı aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump'ın basın yasaklarını canlandırmak için yapacağı bir temyiz başvurusuna da zemin hazırlayacak.

Kuruluşlar ayrıca öne sürdükleri yasal süreç iddialarının yanı sıra iddia edilen Birinci Değişiklik ihlallerini de vurgulayarak, Yargıç Kelly'yi ABD Başkanı Donald Trump'ın yasağını beklemede tutmak için daha geniş bir yasal gerekçe benimsemeye teşvik etti.

Dosyada, uydurulmuş hiçbir sürecin Birinci Değişiklik kapsamında özgür basının yasaklanmasına asla izin veremeyeceği için Birinci Değişiklik gerekçesiyle bir ihtiyati tedbir kararı aldırılmasının, davacı avukatının geçici yasaklama kararının duruşmasında uyardığı gibi daha fazla hile yapılmasını önleyeceği kaydedildi.

Yalan haber iddiaları ve sonraki adımlar

ABD Başkanı Donald Trump, 18 Eylül'de haber kuruluşlarını men ettiğini duyurduğunda, bunu sürekli yalan haber yapmaları nedeniyle yaptığını söyledi.

Beyaz Saray o zamandan bu yana haber kuruluşlarının İran savaşı, Doğu Kanadı balo salonu inşaatı ve hatta Cumhuriyetçi Partinin ara seçim kongresi hakkında yayınladıkları haberlere işaret ederek, bu haberlerin ulusal güvenliği tehdit ettiğini veya yalanlar yaydığını iddia etti.

Beyaz Saray'dan gelen ve bu haberleri vurgulayan mektuplar, ABD Başkanı Donald Trump'ın yasaklama konusunda nihai bir karar vermesinden önce yayın organlarına bu politikaya itiraz etmeleri için cuma günü saat 17.00'ye kadar süre vermişti.

Adalet Bakanlığı, mektupların ve özetledikleri sürecin yasal süreçle ilgili endişeleri aşmak için yeterli olduğunu iddia etti. Ancak Yargıç Kelly, yönetimin bunun olağanüstü bir durum olduğuna kendisini ikna edemediğini belirterek geçen haftaki kararında bu argümanı reddetti.

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin pazartesi günkü dosyaya yanıt vermek için cuma gününe kadar vakti bulunuyor ve yayın organları da önümüzdeki pazartesi gününe kadar son bir yazılı savunma sunacak. Yargıç Kelly, bir duruşma planlayacağını ve hızlı bir şekilde karar vermeyi hedeflediğini bildirdi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, mevcut durumun savaşın kış başlamadan sona ereceğine ilişkin beklenti oluşturmaya yetmediğini söyleyerek, "Savaş muhtemelen kış aylarında da devam edecek." dedi.

Zelenski, Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik temaslarda bulunmak üzere Kiev'e gelen ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'le ortak basın toplantısı düzenledi.

ABD ve Avrupa ile yakın zamanda yeni bir toplantı düzenlenmesi konusunda anlaştıklarını belirten Zelenski, toplantının Avrupa, ABD veya yeniden Ukrayna'da yapılmasının henüz netleşmediğini dile getirdi.

Witkoff ve Kushner'in, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Moskova'da gerçekleştirdikleri görüşme ve bugün Kiev'deki temaslarının ardından müzakere sürecini fiilen yeniden başlattığını ifade eden Zelenski, çözülmemiş en önemli konunun toprak meselesi olduğunu, bu gibi konuların ancak liderler düzeyinde çözülebileceğini kaydetti.

Zelenski, savaş sonrası Ukrayna'ya yönelik güvenlik ve ekonomik garantileri görüştüklerini, güvenliğin temelinde güçlü Ukrayna ordusunun bulunması ve garantilerin yeni bir Rus saldırısı ihtimalini ortadan kaldırması gerektiğini söyledi.

Witkoff ve Kushner'in ziyareti sırasında Rusya'nın saldırılarının azaldığını hatırlatan Zelenski, "Patriot'tan bile daha iyi çalıştınız. Daha sık gelin, böylece halkımız biraz olsun yaşayabilir." ifadelerini kullandı.

Zelenski, mevcut durumun savaşın kış başlamadan sona ereceğine ilişkin beklenti oluşturmaya yetmediğini aktararak, "Savaş muhtemelen kış aylarında da devam edecek." şeklinde konuştu.

ABD'nin gelecek yıl Patriot hava savunma sistemleri için füze üretimini artıracağına işaret eden Zelenski, Ukrayna'nın ilave sistemler almayı beklediğini vurguladı.

Almanya'nın da ABD lisansı kapsamında füze üretimini artırdığını ve Kiev'in bu konuda gerekli anlaşmalara sahip olduğunu ifade eden Zelenski, gelecek yıl Ukrayna'nın füze savunmasının önemli ölçüde güçleneceğine inandığını dile getirdi.

Ukrayna'nın yeni tip Rus jet dronlarına karşı kendi savunma sistemlerini de geliştirdiğini belirten Zelenski, 67 Ukraynalı şirketin bu dronların önlenmesine yönelik çalışmalar yürüttüğünü, bunlardan 3 ila 5'inin sonuç verdiğini ve seri üretime hazırlık yapıldığını söyledi.

Rusya'nın Ukrayna'nın doğusundaki güçlerini artırdığını savunan Zelenski, Moskova'nın yeni bir seferberlik ilan edebileceğini öne sürdü.

Ukrayna'nın son 10-12 ayda savaş alanında güçlendiğini ve bunun diplomasiye fırsat sunduğu yorumunu yapan Zelenski, önlerindeki en önemli zorlukların ağır kış ile ordunun, savunma sanayisinin ve insani harcamaların finansmanındaki açık olduğunu kaydetti.

Witkoff görüşmelerden memnun

Trump'ın özel temsilcisi Witkoff, hem Moskova'daki hem de Kiev'deki görüşmelerden memnun olduğunu söyledi.

Witkoff, Trump'ın kendisi ve Kushner'den müzakere sürecini yeniden başlatmak amacıyla Kiev'e gitmelerini bizzat istediğini belirterek, görüşmelerin yeniden başlatılmasının önemine işaret etti.

ABD, üçlü müzakere formatına dönmek istiyor

Kushner ise "ABD, Ukrayna ve Rusya ile üçlü müzakere formatına dönmek istiyor. Bu format, uzun vadeli barış görüşmelerinde bir sonraki adım olabilir." dedi.

Trump'ın, çatışmaların sona ermesinin ardından başlayacak çerçeve görüşmelerine ulaşmak istediğini aktaran Kushner, Trump'ın kendisi ve Witkoff'a yalnızca savaşın durdurulmasını değil, uzun vadeli barışı sağlayacak bir "barış paketi" oluşturma görevi verdiği bilgisini paylaştı.

Kushner, dün Putin'le gerçekleştirilen görüşmeyi de "yapıcı" olarak nitelendirdi.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth'in Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez ile konu hakkında yakın şekilde çalıştığını kaydetti.

ABD'nin, özel sektörle kurulan ortaklık aracılığıyla Venezuela'daki 65 milyar varilden fazla petrol rezervinin büyük bölümü üzerinde kontrol sağladığını aktaran Trump, "Venezuela ile dünya tarihinin en büyük petrol anlaşmasına az önce imza attık!" dedi.

Trump, anlaşmanın ABD'nin petrol rezervlerini iki katından fazla artıracağını ve ülkenin petrol arzını önemli ölçüde güçlendireceğini savundu.

Avrupa kıtasında bu yaz kaydedilen dört büyük ve art arda gelen sıcak hava dalgası, on binlerce fazladan ölüme yol açtı. Yalnızca kıtanın yaklaşık yarısını kapsayan ve henüz kesinleşmemiş resmi verilere göre, normal dönemlere kıyasla en az 35 bin kişi daha yaşamını yitirdi. Özellikle Almanya, Fransa ve İspanya'daki fazladan ölüm sayısı tek başına 25 bini aştı. Uzmanlar, sıcaklıkların doğrudan ölüm nedeni olarak kayıtlara geçmemesi ve ağustos ayı verilerinin henüz sisteme tam yansımaması nedeniyle nihai tablonun çok daha ağır olacağını vurguluyor.

Almanya ve İspanya'da tarihi rekorlar kırıldı

Aşırı sıcaklara bağlı can kayıplarının en yoğun görüldüğü ülke Almanya oldu. Robert Koch Enstitüsü verilerine göre ülkede nisan başından ağustos başına kadar yaklaşık 14 bin kişi aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetti. Yalnızca haziran ayının son haftasında 9 bin 600 ölümün kaydedildiği Almanya'da, kayıtların tutulmaya başlandığı tarihten bu yana en ölümcül yaz mevsimi geride kaldı. İspanya'da ise Carlos III Sağlık Enstitüsü mayıs ayından bu yana yaklaşık 5 bin kişinin sıcak hava dalgaları nedeniyle yaşamını yitirdiğini bildirdi. Böylece İspanya, 2022 yılındaki rekoru geride bırakarak tarihinin en yüksek sıcak kaynaklı can kaybı seviyesine ulaştı.

Fransa, İtalya ve İngiltere'de bilanço ağırlaşıyor

Yüzlerce meteoroloji istasyonunda 40 derecenin üzerindeki sıcaklıkların ölçüldüğü Fransa'da, mayıs sonu ile temmuz sonu arasında 7 binden fazla fazladan ölüm rapor edildi. Ancak ilk verilerin yalnızca elektronik ölüm belgelerine dayanması nedeniyle bu sayının artması bekleniyor. Verilerin yerel yönetimler üzerinden toplandığı İtalya'da modellemeler, toplam can kaybının 5 bin ile 8 bin arasında gerçekleşeceğini öngörüyor. İngiltere'de ise mayıs ve haziran aylarındaki sıcak hava dalgalarının yaklaşık 2 bin 900 kişinin ölümüne yol açtığı tahmin ediliyor. Belçika, Hollanda, Polonya ve İsviçre gibi diğer Avrupa ülkelerinde de ölüm oranlarında belirgin artışlar kaydedildi.

Sıcaklık kronik hastalıkları tetikliyor

Sağlık uzmanları, aşırı sıcakların genellikle kalp-damar, solunum ve böbrek rahatsızlıkları gibi mevcut kronik sorunları tetikleyerek ölüme sebebiyet verdiğini, bu nedenle kesin istatistiklerin aylar sonra netleşebildiğini belirtiyor. Dünya Sağlık Örgütü verileri, iklim krizine bağlı küresel ısınma ve yaşlanan nüfus nedeniyle Avrupa bölgesinde aşırı sıcaklara bağlı ölüm oranlarının son yirmi yılda yüzde 30'dan fazla arttığına dikkat çekiyor. Kıta genelinde 80 milyondan fazla insanın yaşadığı bölgelerde sıcaklıkların 40 dereceyi aşması, iklim değişikliğinin halk sağlığı üzerindeki doğrudan tehdidini bir kez daha gözler önüne seriyor.a

Trump, sosyal medya hesabından Kanada ile tarife gerilimine ilişkin açıklama yaptı.

Kanada'nın ABD'li çiftçilerden uzun yıllardır para aldığını ve onları tarifelere tabi tuttuğunu, artık buna izin vermeyeceklerini belirten Trump "Kanada, (ABD'de) bir eyalet olmadan eyalet olmanın faydalarından yararlanmak istiyor." ifadesini kullandı.

ABD'nin, yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki Kanada ürünlerine yüzde 50'lik tarife uygulanması kararı üzerine Kanada, bu tarifelere misilleme yapacağını, müzakerelerin askıya alındığını bildirmişti.

Kanada Başbakanı Mark Carney, gelecek günlerde ABD'ye yönelik yeni tarife tedbirlerinin ayrıntılarını açıklayacaklarını ve bu tarifelerin 8 Eylül'de yürürlüğe gireceğini belirtmişti.

Trump, Güney Carolina eyaletine yapacağı ziyaret için Washington'dan ayrılırken Joint Base Andrews Hava Üssü'nde basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

İran'a uygulanan ekonomik yaptırımların çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bununla birlikte askeri seçeneklerin halen masadan kaldırılmadığını söyledi.

Trump, "Bu ekonomik yaptırımlar, ABD’nin bölgedeki askeri seçeneklerinin sınırlı olduğu anlamına mı geliyor?" şeklindeki soruya, "Hayır, hiç de değil. Bu sadece, neler olacağını izlediğimiz anlamına geliyor." diye yanıt verdi.

ABD'nin Hürmüz Boğazı üzerinde tam bir kontrole sahip olduğunu savunan ABD Başkanı, "İranlılar bir anlaşma yapmak istiyorlar, ancak doğru anlaşmayı yapmaya hazır değiller." değerlendirmesini yaptı.

Pasifik Okyanusu'nun ekvator kuşağındaki deniz suyu sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla başlayan El Nino döngüsü, atmosferdeki hava akımlarını tetikleyerek küresel iklim üzerinde zincirleme etkilere yol açıyor.

Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) uzmanları, sistemin hızla güçlendiğini ve yıl sonuna kadar tarihin en güçlü El Nino olayına dönüşme olasılığının yaklaşık yüzde 70 olduğunu belirtiyor. Bilim insanları bu seviyedeki bir gücün nadir rastlanan bir durum olduğunun altını çiziyor.

Kuzeyde ılıman ve kurak hava, güneyde aşırı yağış

El Nino dönemlerinde fırtınaları taşıyan atmosferik hava akımı (jet stream) güneye doğru kayarak ABD genelindeki kış dengelerini ikiye bölüyor.

Bu durum ülkenin güney kesimlerinde daha serin hava, şiddetli fırtınalar ve yoğun yağışlara zemin hazırlarken, kuzey eyaletlerinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesine ve kuraklığa neden oluyor.

Kar yağışını bekleyen kuzeydoğu eyaletlerinde ise sıcaklık artışı sebebiyle kış aylarında ortalamanın altında kar görülmesi öngörülüyor.

Şiddetli fırtına ve don riski artıyor

Atmosfer modellerine göre özellikle Güneydoğu bölgesi, Güney Kaliforniya ve Florida hattında aşırı yağış, sulu kar ve dondurucu yağmur riski yükseliyor.

Florida gibi bazı kıyı bölgelerinde şiddetli gök gürültülü fırtınaların kış aylarında normalden çok daha aktif olacağı tahmin ediliyor.

Uzmanlar, El Nino'nun doğrudan etkisiyle birlikte küresel ısınmanın da kış mevsimini giderek daha ılıman hale getirdiğine ve kar örtüsünün yıllar içinde belirgin biçimde azaldığına dikkat çekiyor.

Kildare bölgesindeki M9 otoyolunda meydana gelen kazada, Dublin Havalimanı'na gitmekte olan diğer araçtaki üç kadın ve bir çocuk ağır yaralanarak hastaneye kaldırıldı.

Polis ekipleri, gençlerin sosyal medyada "beğeni" ve etkileşim alma amacıyla geceleri araç çalıp ters yönde sürüş yaptıkları ve tehlikeli anları TikTok'ta paylaştıkları çete trendiyle mücadele ettiklerini açıkladı.

Medya düzenleyicisinden resmi inceleme

İrlanda Medya Düzenleme Kurumu (Coimisiún na Meán), illegal içerikler ve tehlikeli sürüş videolarına karşı nasıl önlemler alındığını sormak üzere TikTok yönetimiyle iletişime geçti.

Kurum, platformun kural ihlali oluşturan içerikleri tespit etme, insan gücüyle denetimi artırma ve suça ilişkin verileri polise bildirip bildirmediği konusunda açıklama talep etti.

TikTok hesabına ait profillerde polisle yaşanan kovalamacaların ve otomobil hırsızlıklarının görüntülendiği belirtilirken, platform yetkilileri kuralları ihlal eden hesapların ve videoların kaldırıldığını bildirdi.

"Sosyal medya etkileşimi için hayatlar riske atılıyor"

İrlanda Başbakanı Micheal Martin, sosyal medya "beğenileri" uğruna yapılan tehlikeli sürüşlere hiçbir şekilde müsamaha gösterilmeyeceğini ifade etti.

Polis Temsilcileri Derneği yetkilileri ise genç grupların sosyal medyada öne çıkmak adına birbirleriyle yarıştığına dikkat çekerek ailelere uyarılarda bulundu.

Ülkede kayıtlara geçen 17'nci Ebola salgını, 2018-2020 dönemindeki salgının yol açtığı 2 bin 299 can kaybını geride bıraktı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), virüsün “olağanüstü bir hızla” yayıldığını bildirdi.

Balde, BM Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısına KDC'den çevrim içi katılarak yakın tarihin en hızlı büyüyen Ebola salgını hakkında değerlendirmelerde bulundu.

"KDC'nin 6 eyaletinde 2 gün önce vaka sayısı 5 bini, hayatını kaybedenlerin sayısı da 2 bini aştı." diyen Balde, salgının coğrafi yayılımının, hastalar başta olmak üzere insanların halihazırda etkilenmiş bölgeler ile komşu bölgeler arasında kontrolsüz hareketten kaynaklandığını söyledi.

KDC Sağlık Bakanlığı ve ortaklarının salgında etkilenen tüm bölgelere müdahalede sınırlı operasyonel kapasitesinin olduğuna işaret eden Balde, "Bu zorluklara rağmen ve Sağlık Bakanlığının liderliğinde bulaşma seviyesiyle aynı hızda ve aynı ölçekte çalışmak üzere müdahaleyi artırıyoruz. Müdahaleyi merkezden uzaklaştırıyor ve topluluklara daha yakın hale getiriyoruz, böylece bu krize birlikte yanıt veriyoruz." dedi.

Balde, gözetim kapasitelerini artırdıklarına işaret ederek, DSÖ'nün desteğiyle 100 epidemiyolog daha görevlendirmeyi ve binden fazla toplum sağlığı çalışanını seferber etmeyi hedeflediklerini, bunun da halihazırda müdahalede çalışanlara ek bir güç sağlayacağını vurguladı.

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi (IFRC) ile çalışarak salgından etkilenen tüm sağlık bölgelerinde güvenli ve saygın defin kapasitesini en az 2 katına çıkarmayı planladıklarına değinen Balde, "Ortaklarımızla birlikte yatak kapasitemizi de hızla artırıyoruz. Müdahalenin başlangıcında birkaç olan mevcut yatak sayısını bugün 1300'ün üzerine çıkardık ve yüzlerce yatak daha yapım aşamasında. İlerleyen aylarda kapasiteyi 3 bin yatağa çıkarmayı ve hastalara destek olması gereken üç sağlık ve bakım çalışanını eğitmeyi planlıyoruz." diye konuştu.

Balde, tüm bu çabalara rağmen henüz gereken hızda çalışamadıklarını, erişim ve toplum kabulü açısından zorluklarla karşılaşmaya devam ettiklerini sözlerine ekledi.

- Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölmesine neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara kasabasında ve KDC'nin Yambuku köyünde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınındaki köyde başladığı için virüse adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası hayatını kaybetmişti.

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mayıs ayında patlak veren "Bundibugyo" Ebola varyantının onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Garibabadi, sosyal medya hesabından "Trump'ın Hürmüz Boğazı konusundaki yanılgısı yakında ya düzeltilecek ya da biz bu hayalperestin yanılgılarını düzelteceğiz." paylaşımında bulundu.

Trump, Truth Social hesabından Hürmüz Boğazı ve İran'ın yanı sıra Basra Körfezi ile Umman Denizi'nin bazı bölümlerini gösteren bir harita paylaşmıştı.

Haritanın üst bölümünde "Yeni ABD toprakları" ifadesinin yer aldığı, Hürmüz Boğazı'nın ise bir daireyle işaretlendiği görüldü.

Garibabadi'nin açıklaması, Trump'ın söz konusu paylaşımının ardından İran tarafından Hürmüz Boğazı'na ilişkin yapılan sert açıklamalardan biri oldu.

Başkent Moskova'daki Taganskiy Bölge Mahkemesi, söz konusu şirketler aleyhine açılan davaları karara bağladı.

Bu platformlardaki yasaklı içerikler kaldırılmadığı için yasalara uyulmadığına kanaat getiren mahkeme, Telegram'ın 3,8 milyon ruble, Google'ın 3,8 milyon ruble ve Microsoft'un 3,5 milyon ruble para cezası ödemesine hükmetti.

Rusya'da Google, Telegram, Microsoft'un yanı sıra Apple, TikTok ve diğer yabancı internet platformlarına yasaklı içeriklerin kaldırılmaması ve ülkedeki yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi gibi gerekçelerle daha önce de para cezaları uygulanmıştı.

Google'a 2021 sonundan bu yana cirosu üzerinden verilen para cezalarının toplamı 29 milyar rubleyi aşarken, şirketin ülkedeki icra borcunun 20 milyar rublenin üzerinde olduğu belirtiliyor.

Rusya'da Telegram'ın faaliyetlerine yönelik kısıtlamalar da uygulanırken, Moskova'daki mahkemelerin yalnızca bu yılın ilk 6 ayında şirkete verdiği para cezalarının toplamı 100 milyon rubleyi aştı.

Azizi, sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, Trump'ın Ankara’daki NATO Zirvesi'nden ayrılırken "İran'ın suikast tehdidine" karşı bir yemek kamyonu içinde uçak değiştirmesine ve Hürmüz Boğazı konusundaki açıklamalarına değindi.

İranlı yetkili, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı'yla ilgili bitmek bilmeyen blöfleri yerine kendi güvenliğinden endişelenmeli, yoksa bir yemek kamyonunda saklanmak zorunda kalabilir."

ABD Başkanı Trump, önceki gün yaptığı bir açıklamada, ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı'nda tam bir abluka uyguladığını savunarak, "İran'ı tamamen mağlup ettikten sonra çok geçmeden Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan edeceğim." iddiasını ortaya atmıştı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, "Hürmüz Boğazı, ne tweetle ele geçirilebilir ne uçak gemisiyle ne emir çıkararak ne de seçim konuşmasıyla... İran ne tehditten korkar ne de güç gösterisiyle sindirilebilir." ifadelerini kullanmıştı.

Amerikan basınına konuşan bir Beyaz Saray yetkilisi ise Trump'ın "şaka yaptığını" söylemişti.

CNN News Newsource'un aktardığı habere göre, Adalet Bakanlığı ve İç Güvenlik Bakanlığı bünyesinde oluşturulan program çerçevesinde, onaylanmış ABD şirketlerine devlet kontrolü ve denetimi altında siber operasyon düzenleme yetkisi tanınacak.

Programın hedefleri ve işleyişi

Program devlet düzeyindeki aktörleri değil, ABD vatandaşlarını yıllık milyarlarca dolar zarara uğratan fidye yazılımı, dolandırıcılık ve şantaj gibi faaliyetler yürüten uluslararası suç örgütlerini hedef alacak.

Yetkili makamlardan onay alan ve sıkı denetimlerden geçen özel şirketler, gözetleme ve bozma niteliğindeki siber operasyonları yürütebilecek.

Eski FBI ve Cyber Command yetkilileri, Çin gibi devlet destekli korsanların sayısının ABD kamusal gücünü aşması nedeniyle bu adımla resmi kurumların yükünün hafifletilmesinin amaçlandığını ifade etti.

Böylece FBI ve Siber Komutanlık gibi birimler doğrudan devlet düzeyindeki tehditlere odaklanabilecek.

Uzmanlardan koordinasyon ve yasal risk uyarıları

Öte yandan uzmanlar, uygulamanın ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor. Eski Siber Komutanlık yetkilileri, federal düzeyde koordinasyon eksikliği yaşanması durumunda resmi kurumlar ile özel siber aktörler arasında operasyonel çatışmalar çıkabileceğini belirtti.

Siber güvenlik uzmanları, özel şirketlerin yurt dışındaki sunuculara yapacağı müdahalelerin istemeden hastane gibi kritik kamu altyapılarına zarar verebileceği konusunda uyardı.

Ayrıca bu tür operasyonlarda yer alan şirket çalışanlarının yurt dışı seyahatlerinde yabancı devletler tarafından gözaltına alınma veya sorgulanma riskiyle karşılaşabileceği kaydedildi.

Dışişleri Bakanlığının NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, Bakan Fidan'ın, Mısır'ın El-Alameyn kentinde düzenlenen Türkiye-Mısır Ortak Planlama Grubu İkinci Toplantısı'nda, Mısırlı bakanlar Abdulati ve Salih ile sırasıyla "Ortak Planlama Grubu Toplantı Tutanağı" ile "Serbest Ticaret Anlaşması'nın 3 Numaralı Menşe Protokolü'nün Tadiline ilişkin Karar"a imza attığı belirtildi.

Paylaşımda ayrıca Mısırlı Bakan Abdulati'nin, "Türkiye ile Afrika Kıyı Ülkeleri Arasında Ulaştırma Bağlantısallığının Güçlendirilmesi Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı'na Mısır'ın Katılım Belgesi"ni de imzaladığı aktarıldı.

Yunanistan’da 106 farklı noktada eylem yapıldı, “Filistin’e Özgürlük” sloganları atıldı, katil İsrail’in yaptığı soykırım protesto edildi. Yunanistan’ın köyleri, adaları, şehir meydanları eylem alanına döndü.

Yunanistan’ın başkenti Atina da Filistin’e destek eylemlerine ev sahipliği yaptı. Eyleme katılanlar Yunan hükümetinin İsrail’e destek olarak bu soykırıma ortak olduğuna dair sloganlar attı.

Atina’daki eylemde Monastiraki Meydanı’nda toplanan binlerce kişi daha sonra sloganlar eşliğinde Sintagma Meydanı’na yürüdü.

Yunanistan’ın birçok adasında da Filistin’e Özgürlük mitingleri yapıldı. Yunan hükümetinin Filistin yanlısı politikaları protesto edildi.

Öte yandan İsrail, Filistin yanlısı protestolar nedeniyle Yunanistan’daki İsraillilerden kendilerini gizlemeleri istedi. İsrail Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan'daki İsraillilere dikkat çekmemeleri ve kimliklerini belli edecek durumlardan kaçınmaları konusunda uyarıda bulundu.

Ukrayna lideri, hava savunma sistemleri eksikliğine dikkat çekerek Güney Kore'den destek talebinde bulundu.

Zelenski, Kuzey Kore'nin modern savaş deneyimi kazanacağını ve Rusya'dan askeri teknoloji alacağını belirtti.

Ukrayna askeri istihbarat yetkilileri, Kuzey Kore'ye ait bir füze birliğinin Rusya'nın batısına intikal etmeye başladığını bildirdi.

Söz konusu birliğin 120 balistik füze ve 6 fırlatıcı araçla donatılabileceği kaydedildi.

Kuzey Kore'nin daha önce Kursk bölgesine 14 bin civarında asker gönderdiği, bu birliklerin binlerce kayıp verdiği aktarıldı.

Ayrıca Pyongyang yönetiminin Rusya'ya milyonlarca mühimmat, balistik füze ve roketatar sistemi sağladığı belirtildi.

Karşılıklı saldırılar devam ediyor

Harkiv'in Saltivskyi bölgesindeki bir konuta düzenlenen Rus füze saldırısında 2 kişi hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı.

Odesa'daki saldırılarda enerji altyapısı, liman ve konutlar zarar gördü. Dnipro'da Dünya Sağlık Örgütüne ait bir tıbbi malzeme deposu vurularak imha edildi. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, sağlık tesislerine yönelik saldırıların durdurulması çağrısında bulundu.

Rusya tarafı ise Ukrayna dronlarının Belgorod bölgesinde 5 kişinin ölümüne, 24 kişinin yaralanmasına yol açtığını açıkladı.

Ukrayna dronlarının Novorossiysk kentindeki ticari tesisleri ve bir konutu hedef aldığı bildirildi.

İHA'lar komşu ülkelere düştü

Ukrayna'ya ait olduğu değerlendirilen bir dronun Bulgaristan hava sahasına girdikten sonra patlaması üzerine Sofya yönetimi, Ukrayna Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığına çağırdı.

Herhangi bir can kaybının yaşanmadığı olayla ilgili olarak iki ülke yetkililerinin temas halinde olduğu açıklandı. Moldova'nın Crocmaz köyü yakınlarında da bir askeri drona ait enkaz parçaları bulundu.

İngiltere'den hava savunma çağrısı

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, müttefik ülkelere kış mevsimi öncesinde Ukrayna'nın hava savunma kapasitesini artırma çağrısında bulundu.

Papa Leo ise duası öncesinde yaptığı konuşmada Ukrayna ve Rusya'da sivillerin hayatını kaybetmesinden duyduğu üzüntüyü dile getirerek taraflara sivil hedeflere yönelik saldırıları durdurma çağrısı yaptı.

Birleşmiş Milletler verilerine göre savaşta şu ana kadar 16 binden fazla sivil yaşamını yitirdi.

Temmuz 2026'da iki ülkeyi etkisi altına alan yangınlar, yüz binlerce kişinin tahliye edilmesine ve yüzlerce evin kullanılamaz hale gelmesine yol açtı.

İspanya tarihinin en büyük yangınını yaşadı

İspanyol yetkililer, Ávila eyaletindeki yangının yaklaşık 50 bin hektarlık alanı yakarak ülke tarihinde kaydedilen en büyük orman yangını olduğunu açıkladı.

Yangın, 24 Temmuz itibarıyla çevre eyaletlerdeki odaklarla birleşerek toplam 77 bin hektarlık alana yayıldı. Küle dönen bu alanın New York şehri büyüklüğüne ulaştığı bildirildi.

NASA'nın Landsat 9 uydusu tarafından kaydedilen görüntüler, bölgedeki barajların çevresinin, yerleşim yerlerinin, kamp alanlarının ve tesislerin ağır hasar gördüğünü ortaya koydu.

Fransa'da tarihi yangın sezonu

Fransa'nın güneybatısındaki Gironde bölgesinde çıkan yangında 42 bin hektardan fazla alan yandı ve Le Porge köyü büyük zarar gördü.

Temmuz sonu itibarıyla Fransa genelinde yanan alan miktarının 90 bin hektarı aştığı belirtildi. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi verilerine göre bu rakam, son on yılların en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Fransa'da ilk kez yangın bulutu oluştu

Yangın şartlarının aşırı boyutlara ulaşması üzerine 25 Temmuz'da Fransa'nın güneybatısında "pironümbit" olarak adlandırılan ve yoğun ısı kaynaklı yükselen konvektif enerjiyle beslenen devasa bir yangın bulutu meydana geldi. Uzmanlar, bunun Fransa'da kaydedilen ilk yangın bulutu vakası olduğunu doğruladı.

Meteorolojik koşullar yangınları tetikledi

Araştırmacılar, kış aylarındaki aşırı yağışların bitki örtüsünü gürleştirdiğini, ardından gelen sıcak hava dalgaları ve kuraklığın bu örtüyü kurutarak yangınlar için elverişli bir yakıta dönüştürdüğünü belirtti. Saatte 65 kilometre hıza ulaşan rüzgarlar ise alevlerin hızla yayılmasına neden oldu.

Binlerce itfaiyeci ve askeri personelin müdahalesiyle temmuz ayı sonuna doğru yangınlar kontrol altına alınmaya başlandı. Ancak uzmanlar, sıcak ve kuru havanın devam etmesi nedeniyle yangın riskinin yüksek seyrettiği uyarısında bulundu.

Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının NSosyal hesabından, imzalanan üçlü anlaşmaya ilişkin ortak açıklama paylaşıldı.

Açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in, Suudi Arabistan Krallığı'na ziyarette bulunduğu anımsatıldı.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şerif ile Mekke'deki Safa Sarayı'nda bir araya geldiği, burada resmi görüşmelerin gerçekleştirildiği belirtilen açıklamada, bu görüşmeler esnasında Suudi Arabistan Krallığı, Türkiye Cumhuriyeti ve Pakistan İslam Cumhuriyeti arasındaki müstesna ilişkiler ile karşılıklı çıkar alanına giren konuların ele alındığı kaydedildi.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, üç devlet arasındaki derin tarihi ilişkiler, köklü kardeşlik ve İslami dayanışma bağları, müşterek stratejik çıkarları ve köklü savunma işbirlikleri temelinde, kolektif güvenliklerini daha da güçlendirmek, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etmek, güvenli ve müreffeh bir geleceği birlikte inşa etmek yönündeki ortak iradelerini yansıtan Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalamışlardır. Anlaşma, her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta ve üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağını hükme bağlamaktadır. Anlaşma ayrıca, üç devlet arasındaki savunma işbirliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesini öngörmektedir."

Söz konusu durum, Afrika'nın bazı bölgelerinde yıllardır süren kuraklık ve İran'daki savaşın gıda fiyatları üzerindeki baskısı nedeniyle halihazırda tehlikeli düzeyde açlıkla karşı karşıya olan yüz milyonlarca kişiye ilave bir yük getirecek.

Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı çarşamba günü yaptığı uyarıda, tahmin edilen El Nino'nun bazı modellerin öngördüğünden daha zayıf kalması halinde dahi birçok ülkeyi uçuruma sürükleyeceğini belirtti.

Olayın, şu anda akut gıda güvensizliği yaşayan 45 ülkedeki 225 milyon kişiye yüzde 20'den fazla ilave nüfus ekleyeceği bildirildi.

Analize göre Orta ve Güney Amerika, Karayipler ve Güney Afrika'nın durumdan en fazla etkilenmesi bekleniyor. Güney ve Güneydoğu Asya'da ise normalden daha az yağış görüleceği, bunun da tarım ve çiftçiler için ciddi sorunlara yol açacağı ifade edildi.

Son 70 yılın en güçlüsü olabilir

Pasifik Okyanusu'nda birkaç yılda bir gelişen ve dünya genelinde yağış düzenlerini değiştiren bir hava sistemi olan El Nino'nun son 70 yılın en güçlü seviyesine ulaşması bekleniyor.

Etkilerinin ve şiddetinin iklim krizinden güçlü bir şekilde etkilendiği vurgulandı.

Uzmanlar, güçlü bir El Nino'nun küresel ısınmayla birleşerek bu yılı veya daha yüksek bir ihtimalle 2027 yılını kayıtlara geçen en sıcak yıl yapabileceğini kaydetti.

Dünya Gıda Programı tarafından yayınlanan rapor, küresel açlığı yakından inceleyen ilk rapor olma özelliği taşıyor. Kurum, en az 80 milyon dolar bütçe ayrılan erken uyarı sistemleri ve önleyici yardım çalışmalarıyla aşırı hava koşullarının etkilerini azaltmayı hedeflediğini bildirdi.

Güney Afrika'da ana ekim sezonunun bu yılın ekim ayından 2027'nin mart ayına kadar süreceği, ancak en ağır etkilerin hasadın ardından gelen kıtlık döneminde hissedileceği aktarıldı.

Kurum yetkilileri, en büyük gıda güvenliği etkisinin Güney Afrika'da 2027-2028 kıtlık sezonunda yaşanacağını ifade etti.

Çiftçilerin, geçen yılın iyi geçen hasadının etkileriyle bir nebze olsun korunabileceği belirtildi. Orta Doğu'daki savaşın gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturduğu kaydedildi.

2015-2016 El Nino döneminde yaklaşık 60 milyon ila 100 milyon kişi akut gıda güvensizliğinden etkilenmişti. Uzmanlar, bu yılki aşırı hava koşullarının daha şiddetli olsa bile önleyici tedbirler sayesinde daha düşük bir etki yapmasını umut ediyor.

Analizin, Dünya Gıda Programı'nın çalıştığı ve gıda güvensizliği verilerinin bulunduğu 45 ülkeyi kapsadığı, bu alanların dışında da ilave etkilerin görülebileceği bildirildi. Büyük ihracatçı ülkelerin gıda ihracatını durdurmasının önüne geçilmesinin önemine dikkat çekildi.

Guatemala Afet Yönetimi Kurumundan (CONRED) yapılan açıklamada, başkentin yaklaşık 50 kilometre güneybatısında yer alan Fuego Yanardağı'nın, dün yerel saatle sabah faaliyete geçtiği bildirildi.

Patlamanın şiddetinin gün içinde giderek arttığı belirtilen açıklamada, dağın çevresindeki iki köy için tahliye emirleri verildiği kaydedildi.

Turuncu seviyede alarm ilan edildiği aktarılan açıklamada, küllerin çevre bölgelere yayılabileceği uyarısında bulunuldu.

Açıklamada ayrıca, bölgenin yakınındaki bir otoyolun trafiğe kapatılmasının yanı sıra bölgeye yakın okullarda eğitime ara verildiği bildirildi.

Guatemala Sismoloji, Volkanoloji ve Meteoroloji Enstitüsünden yapılan açıklamada ise patlamanın şiddet seviyesinin arttığı kaydedildi.

Yüksekliği 3 bin 763 metreyi bulan "Fuego Yanardağı" Orta Amerika'daki en aktif yanardağlardan biri olarak öne çıkıyor.

Yanardağ 2018'de patlamış ve yaklaşık 200 kişinin hayatını kaybetmesine neden olmuştu.

Venezuela Ulusal Meclis (AN) Başkanı Jorge Rodriguez, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, depremde yaşamını yitirenlerin sayısının 579 artarak 6 bin 125, yaralı sayısının ise 16 bin 740 olduğunu belirtti.

Bu arada Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez, başkent Caracas'ta katıldığı konut teslim töreninde açıklamalarda bulundu.

Yıl sonuna kadar 4 bin aileye 4 bin konut teslim edeceklerini vurgulayan Rodriguez, "Aralık ayına kadar teslim edeceğimiz bu 4 bin konuta ek olarak, yeni evlerin inşasına başlamak için arazi incelemelerimizi sürdürüyor ve sahaları temizliyoruz. Üstelik bu sayıya, sıfırdan yapacağımız ve inşa edeceğimiz yeni projeler dahil değil." ifadelerini kullandı.

Rodriguez, afetzedeleri yalnız bırakmayacaklarını belirterek, "Amacımız, bu çifte depremden ağır şekilde etkilenen vatandaşlarımıza huzur ve mutluluk vermek; onlara yalnız olmadıklarını hissettirmektir. Geçici çadır kentlerde ve kamplarda kalan her bir kişinin, her bir çocuğun ve her bir büyüğümüzün yalnız olmadığını bilmesini istiyoruz." diye konuştu.

Venezuela'da 2 büyük deprem meydana gelmişti

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde 2 deprem meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı maddi hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Pezeşkiyan, Ulusal Aile Hekimliği ve Sevk Sistemi Projesi'nin ikinci fazının açılış töreninde konuştu.

Ülkenin gücünün temel unsurları arasında toplum sağlığının iyileştirilmesi ve ulusal dayanıklılığın artırılmasının yer aldığını dile getiren Pezeşkiyan, sağlıkta adaletin sağlanmasının etkin yönetim ve sürdürülebilir kalkınmanın önemli şartlarından biri olduğunu belirtti.

Konuşmasında bölgesel konulara da değinen Pezeşkiyan, "İran, bölgede gerilim ve güvensizliğin artmasını istemiyor. Ancak ülkenin güvenliği, milli çıkarları ve toprak bütünlüğünü savunma konusunda tüm imkanlarını kullanacaktır." ifadelerini kullandı.

EFE haber ajansının emniyet kaynaklarından aldığı bilgiye göre, Fas'tan İspanya'nın Sebte (Ceuta) kentine geçen düzensiz göçmenlerin Fas'a dönüşü sürüyor.

Sebte'den ayrılarak Fas'a gönüllü dönen düzensiz göçmenlerin sayısının 53 bini aştığı tahmin ediliyor.

Hükümet, başlangıçta özerk kente düzensiz yollarla gelenlerin sayısını 50 bin olarak tahmin ederken, Sebte yerel yönetimi ise bu sayının 60 bine ulaştığını belirtiyordu.

Bu arada, ulusal polis, yerel polis ve askeri birlikler, Sebte'nin farklı bölgelerinde kalan göçmenlere Fas'a geri dönmeleri gerektiği yönünde bilgilendirme yapıyor.

Sebte'de polis geri dönmeyen göçmenler nedeniyle önlemlerini artırdı

Polis, Fas'a gönüllü dönmek istemeyen göçmenleri tespit etmek için bu gece Sebte'nin farklı noktalarında önlemleri artırdı.

Ekipler, göçmenleri geri dönüş için Tarajal Sınır Kapısı'na yönlendiriyor.

İspanya Dışişleri Bakanı'ndan açıklama

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, sosyal medya hesabından, Fas'tan Sebte'ye geçen düzensiz göçmenlere ilişkin açıklamada bulundu.

İspanya Dışişleri Bakanı Albares, "Sebte'ye girenlerin neredeyse tamamı Fas'a geri döndü. Sebte ve Melilla'dan polis kontrolünde kimlik tespiti yapılmadan İspanya ana karasına geçmek mümkün değil. Schengen Bölgesi'nin bütünlüğü tamamen güvence altında. Kasıtlı bilgi kirliliğine son verin." ifadelerini kullandı.

AB'den Albares'in açıklamasına destek

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Albares ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini belirtti.

Brunner, görüşmede, Albares'in sürdürülen çabalar sonucunda Sebte'ye yönelik düzensiz göç hareketleriyle gelen kişilerin "neredeyse tamamının" geri döndüğünü bildirdiğini aktardı.

"Tek bir kişinin bile AB ana karasına geçemediğini" aktaran Brunner, "Yakın temasımızı sürdüreceğiz ve Avrupa genelindeki bakanlarla iletişim halindeyiz." ifadesini kullandı.

Ne olmuştu?

Fas'taki Fenidek kasabası kıyılarından İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Sebte'ye yüzmeye çalışan 800'ü aşkın düzensiz göçmene 30 Temmuz Perşembe günü müdahalede bulunulmuştu.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, olaya ilişkin hükümetin mevcut tüm kaynaklarını seferber ettiğini bildirmişti.

İspanya hükümeti, Sebte'ye yönelik düzensiz göç girişimlerinin artması üzerine güvenliğin sağlanması amacıyla silahlı kuvvetlerin bölgeye konuşlandırılmasına karar vermişti.

İspanya hükümeti, son 24 saatte Sebte şehrine yüzerek veya yürüyerek geçen kişi sayısının 49 binden fazla olduğunun tahmin edildiğini açıklamıştı.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026'da Tahran'ı vurmasıyla başlayan savaşta  küresel petrol ve doğalgaz ticareti için en kritik güzergahlardan Hürmüz Boğazı'nda iki ülkenin hakimiyet mücadelesi ve ablukası sürüyor.

Buna rağmen İran'ın petrol satışlarının 4 ayda (21 Mart-22 Temmuz) 11 milyar doları aştığı bildirildi.

İran Petrol Bakanlığı, ülkenin petrol satışlarına ilişkin açıklama yaptı. Geçen yılın aynı dönemine ilişkin verilerin yer almadığı açıklamada, 22 Aralık 2025-20 Mart 2026 döneminde ise petrol satışlarının yaklaşık 8 milyar dolar olduğu ifade edildi.

Açıklamanın, ülkenin döviz kaynaklarındaki azalmanın petrol satışlarındaki zayıflıktan kaynaklandığı ve İran ekonomisinin Petrol Bakanlığının performansı nedeniyle çöküşün eşiğinde olduğu yönündeki iddialar üzerine yapıldığı vurgulandı.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından önceki yıllarda ülkenin yıllık petrol gelirinin 50-60 milyar dolar civarında olduğu öne sürülürken, ABD'nin Umman Denizi'nde uyguladığı ablukanın ardından petrol satışlarının gerilediği belirtiliyor.

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, İran savaşının gerçekleşen ve 30 Eylül’e kadar öngörülen maliyetinin 37,5 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Pentagon’un bütçesinin hızla tükendiği belirtilirken Beyaz Saray, savaşın finansmanı için Kongreden 67 milyar dolarlık ek kaynak istiyor.

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, İran’a karşı yürütülen savaşın maliyetine ilişkin yeni rakamı Senato Tahsisat Komitesinde açıkladı.

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ile komitenin karşısına çıkan Hegseth, İran savaşı için yapılan ve 30 Eylül’e kadar yapılması beklenen harcamaların toplamının 37,5 milyar dolara ulaştığını söyledi.

Açıklanan rakam, kamuoyuyla paylaşılan önceki tahminin yaklaşık 8 milyar dolar üzerine çıktı.

Hegseth, ABD ordusunun bu ayın başında İran’a yönelik operasyonları yeniden başlatmasından bu yana ilk kez Kongre üyelerinin sorularını kamuoyu önünde yanıtladı.

“HER DOLAR ORDUNUN MUHARİP GÜCÜ İÇİN KULLANILACAK”

Savaş Bakanı Hegseth, tahsis edilecek her doların ABD ordusunun “muharip gücünü” artırmak için kullanılacağını ve bunun “güç yoluyla barışı pekiştireceğini” savundu.

Önceki Joe Biden yönetimini bütçe konusunda “felaket” bırakmakla suçlayan Hegseth, Amerikan askerlerinin ülkenin güvenliğini sağlamak için ek kaynağa ihtiyaç duyduğunu söyledi.

PENTAGON’UN PARASI HAFTALAR İÇİNDE TÜKENEBİLİR

Washington Post’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde ise İran’a yönelik saldırıların Pentagon bütçesini hızla tükettiği ve mevcut kaynakların birkaç hafta içerisinde yetersiz kalabileceği öne sürülmüştü.

Fon sıkıntısı nedeniyle eğitim ve bakım harcamalarında kesintiye giden Pentagon’un, bu alanlar ile silah alımları için ayrılan 4,3 milyar doların İran savaşına aktarılması amacıyla Kongreye başvurduğu belirtilmişti. Kongre henüz bu talebe yanıt vermedi.

Beyaz Saray da İran savaşının finansmanı için Kongreden 67 milyar dolarlık ek bütçe talep etmişti. Ancak Cumhuriyetçi ve Demokrat Kongre üyeleri arasındaki anlaşmazlık nedeniyle ek bütçe süreci tıkanmış durumda.

TRUMP SAVAŞLARIN SÜRELERİNİ VE CAN KAYIPLARINI KARŞILAŞTIRDI

Senato’daki oturum devam ederken ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya hesabından İran savaşıyla ilgili paylaşım yaptı.

Trump, ABD’nin yakın tarihindeki savaşların süreleri ile Amerikan askerleri arasındaki can kayıplarını karşılaştırarak şu rakamları paylaştı:

Afganistan savaşı: 20 yıl, 2 bin can kaybı

Irak savaşı: 9 yıl, 4 bin 600 can kaybı

Vietnam savaşı: 19 yıl 5 ay, 58 bin 220 can kaybı

Kore savaşı: 3 yıl 1 ay, 36 bin 574 can kaybı

Venezuela savaşı: 1 gün, can kaybı yok

İran savaşı: 4 ay, 18 can kaybı

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un desteklediği 15 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimlerinin engellenmesine ilişkin tasarı, Fransız Senatosu'nda kabul edilmesinin ardından Ulusal Meclis'te de oylandı.

Tasarının oylandığı oturumda söz alan milletvekilleri, bu düzenlemenin Fransız çocuklarını korumak için bir gereklilik olduğunu vurguladı.

Aylardır süren müzakerelerin ardından nihai halini alan tasarı, 81'e karşı 279 milletvekilinin desteğiyle kabul edildi. Böylece Fransa, "sosyal medya kullanımına yaş düzenlemesi getiren ilk Avrupa Birliği (AB) ülkesi" oldu.

Macron, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, "söz verdiği gibi" 15 yaş altına sosyal medyanın yasaklandığını duyurdu.

Tasarıya destek veren parlamenterlere teşekkür eden Macron, çocukları çevrim içi ortamda korumak için yasanın hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

1 Eylül'den itibaren sosyal medya hesabı açılmasına izin verilmeyecek

Tasarıya göre, sosyal medya platformlarına yaş doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getirilecek ve 15 yaşından küçük çocukların 1 Eylül'den itibaren sosyal medya hesabı açmasına izin verilmeyecek.

Sosyal medya platformlarından, halihazırda açık olan 15 yaş altı hesapları 4 ay içinde kapatmaları istenecek.

Fransa'da 15 yaş altının sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeye ilişkin tasarı metni, ocakta Ulusal Mecliste, nisanda Senatoda onaylanmıştı ancak tasarılar arasında farklar bulunuyordu. Ulusal Meclis ve Senato, dün, aynı tasarı metni üzerinde uzlaşmıştı.

Son dönemlerde reşit olmayanların sosyal medya kullanımı ülkelerin gündemindeyken, dünya genelinde 20 civarında ülke, çocukların sosyal medyaya erişimine yönelik düzenlemeler yaptı veya yapacağını duyurdu.

Avustralya, Çin, Brezilya, Endonezya ve Malezya, sosyal medya kullanımına yaş sınırı düzenlemesi getiren ülkeler arasında yer alırken, AB de bu yönde adımlar atacağı taahhüdünde bulundu.

Altın, ons başına 4 bin doların üzerine çıktı, ancak ABD ve İran arasındaki devam eden çatışma yatırımcıların dikkatini enerji kaynaklı enflasyon risklerine ve yüksek faiz oranları olasılığına çektiği için dokuz ayın en düşük seviyesine yakın kaldı.

ABD'nin İran'a yönelik saldırıları onuncu gününe girerken, ABD Başkanı Donald Trump İran'ın üç ABD askerinin ölümünden sorumlu tutulacağı konusunda uyardı.

İran destekli Husi militanları da Suudi Arabistan'a karşı deniz ambargosu ilan ederek Kızıldeniz üzerinden enerji sevkiyatı konusunda endişeleri artırdı.

Bu arada İran, arabulucuların birkaç günlük çatışmanın ardından ABD ile gerilimi azaltmayı amaçlayan öneriler sunduğunu söylerken, haberler olası 10 günlük bir ateşkesi işaret ediyordu.

ABD Hazine tahvil getirileri bu hafta keskin bir şekilde yükseldi ve piyasalar artık Eylül ayında Federal Rezerv'in faiz artırımı olasılığını bir gün öncesine göre yüzde 51'den yaklaşık yüzde 55'e çıkardı.

ONS ALTIN

Ons altın güne 4 bin 9 dolardan başladı. Gün içinde en düşük 3 bin 999 dolar, en yüksek de 4 bin 51 dolar seviyesi görüldü. Şu sıralar 4 bin 46 dolardan işlem geçiyor.

GRAM ALTIN

Gram altın güne 6 bin 78 liradan başladı. Gün içinde en düşük 6 bin 68 lira, en yüksek de 6 bin 147 lira seviyesi görüldü. Şu sıralar 6 bin 141 liradan alıcı buluyor.

ABC News'in haberine göre, ABD Bölge Yargıcı Judge Brian Cogan, uyuşturucu kaçakçılığı ve kara para aklama dahil 17 ayrı suçtan yargılanan Zambada hakkındaki kararı açıkladı.

El Mayo" lakaplı 76 yaşındaki Zambada, faaliyetlerini sürdüren suç örgütüne liderlik ettiği gerekçesiyle ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

Ağustos 2025'te görülen bir davada, kendisine yöneltilen suçlamaları kabul eden Zambada hakkında 15 milyar dolarlık mal varlığının müsadere edilmesine de karar verildi.

Sinaloa Karteli'nin önde gelen isimlerinden "El Mayo" lakaplı Ismael Zambada Garcia'nın Temmuz 2024'te tutuklanmasının ardından kartel, biri eski uyuşturucu baronu "El Chapo" lakaplı Joaquin Guzman'ın mirasçıları, diğeri ise El Mayo'nun sadık destekçileri tarafından kontrol edilen iki gruba bölünmüştü.

Bu güç mücadelesi, bölgedeki cinayet, silahlı saldırı ve kaçırma vakalarının artmasına yol açmış, 2025'te eyalette 1654 cinayet ve 2 bin 320 kaçırılma vakası yaşandığı, 1445 kişinin de halen kayıp olduğu açıklanmıştı.

ABD, Sinaloa Karteli'ni "yılda 100 bin Amerikalının" ölümüne neden olan sentetik uyuşturucu fentanilin önde gelen tedarikçisi olmakla suçluyor.

Danimarka Meteoroloji Enstitüsünün (DMI), resmi internet sayfasından yapılan yazılı açıklamada, Nioghalvfjerds Buzulu'ndan koparak 1200 kilometre yol kateden, 5,7 kilometre uzunluğunda ve 4 kilometre genişliğindeki "masa tipi" dev buzdağının Grönland'ın güneyine doğru sürüklenmeye devam ettiği belirtildi.

Açıklamada görüşüne yer verilen DMI Buz Haritalama Uzmanı Hans Henrik Light, buzdağının uzun bir süre deniz buzuyla hareket ettiğini vurgulayarak, "Dev buzdağı artık deniz buzundan tamamen ayrıldı ve yolculuğunda yeni bir aşamaya geçti. Dış etkenlere karşı daha hassas hale geldi." ifadesini kullandı.

Buzdağının ilerleyen günlerde parçalanarak daha küçük buzdağlarına ayrılacağını aktaran Light, 3 ila 6 kilometre büyüklüğündeki buzdağlarının iki ya da üç yılda bir görüldüğünü kaydetti.

İtno, Afrika Su Forumu'nun açılışında yaptığı konuşmada, su krizinin, Afrika kıtasının karşı karşıya olduğu en ciddi sorunlardan biri haline geldiğini belirterek, değerlendirme aşamasından somut projelerin hayata geçirilmesi dönemine geçilmesi gerektiğini dile getirdi.

Afrika'da 400 milyondan fazla kişinin halen içme suyuna erişim imkanından yoksun olduğuna dikkati çeken İtno, suyun bir ticari ürün veya lüks değil temel bir hak olduğunu vurguladı.

İtno, Çad'da su konusunun öncelikli alanlardan biri olduğuna işaret ederek, "Çad Su Paktı" kapsamında gelecek 5 yılda sektörün finansman ihtiyacının yaklaşık 3,8 milyar dolar olarak öngörüldüğünü, bunun yüzde 20'sinin ulusal kaynaklardan karşılanacağını anlattı.

- Dünya Bankasının desteğiyle düzenlenen forum 2 gün sürecek

Çad'ın başkenti Encemine'de düzenlenen Afrika Su Forumu, kıtanın su güvenliğinin güçlendirilmesi ve su kaynaklarının yönetimine ilişkin ortak çözümlerin geliştirilmesi amacıyla 2 gün boyunca devam edecek.

Çok sayıda devlet ve hükümet yetkilisinin yanı sıra su ve kalkınma alanında faaliyet gösteren bölgesel ve uluslararası kuruluşların temsilcileri ile uzmanların katıldığı forumda iklim değişikliği, nüfus artışı ve artan su ihtiyacının yol açtığı sorunlar ele alınacak.

Dünya Bankasının desteğiyle düzenlenen forum, Afrika'da su kaynaklarının daha etkin yönetilmesine ve sürdürülebilir kalkınma projelerine yatırım yapılmasına yönelik girişimleri desteklemeyi amaçlıyor.

Fed, Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı "Bej Kitap" raporunun temmuz sayısını yayımladı.

Raporda, mayıs sonu ve haziran ayında ekonomik faaliyetin 12 bölgenin 11'inde "hafif ila orta" hızda arttığı, bir bölgede ise değişim göstermediği belirtildi.

Özellikle yakıt fiyatlarındaki yüksek seyrin diğer kategorilerdeki satışları baskılamasıyla tüketici harcamalarının sınırlı bir artış gösterdiğine işaret edilen raporda, birkaç bölgede isteğe bağlı harcamalarda düşüş olduğu veya tüketicilerin daha uygun fiyatlı ürünlere yöneldiği aktarıldı.

Raporda, bazı bölgelerde Dünya Kupası ziyaretçilerinin desteğiyle turizm faaliyetlerinin arttığına değinildi.

Genel olarak ekonomik büyümenin gelecek aylarda devam etmesinin beklendiği ifade edilen raporda, birkaç bölgenin ise yakıt maliyetlerine ilişkin görünümde yüksek belirsizlik bulunduğunu belirttiği kaydedildi.

- "Ücret artışı çoğu bölgede hafif ila orta düzeyde gerçekleşti"

Raporda, istihdamın genel olarak arttığı, 5 bölgede istihdamda hafif, orta veya güçlü artışlar görülürken, 7 bölgede çok az değişim olduğu veya hiç değişim yaşanmadığı bildirildi.

İstihdamın, imalat, inşaat ve perakende dahil çeşitli sektörlerde arttığına değinilen raporda, birkaç bölgede istihdamın azaldığına dair bildirimler olsa da bu düşüşlerin sınırlı kaldığı belirtildi.

Raporda, ücret artışının çoğu bölgede hafif ila orta düzeyde gerçekleştiği ancak 2 bölgede yalnızca sınırlı ücret artışlarının görüldüğü kaydedildi.

- "Fiyat artışı beklentileri bölgeler arasında farklılık gösterdi"

Fiyatların genel olarak orta düzeyde arttığına işaret edilen raporda, "9 bölge orta düzeyde, 2 bölge güçlü ve bir bölge hafif fiyat artışı bildirdi. Önceki raporlama dönemine kıyasla fiyat artış hızı tüm bölgelerde aynı kaldı veya yavaşladı." ifadelerine yer verildi.

Raporda, iş gücü dışındaki girdi maliyetlerinin hizmetler, inşaat ve imalat dahil çeşitli sektörlerde arttığı ve bu durumun kısmen enerji, ulaşım ve hammadde maliyetlerindeki yükselişi yansıttığı belirtilerek, Fed'in görüştüğü bazı kesimlerin söz konusu maliyet artışlarını Orta Doğu'daki çatışma veya gümrük vergileriyle ilişkilendirdiği aktarıldı.

Tüketici fiyatlarının yükselmeye devam ettiğine değinilen raporda, "Önümüzdeki aylara ilişkin fiyat artışı beklentileri bölgeler arasında farklılık gösterdi. Bazı bölgelerde enflasyonun mevcut hızında devam etmesi, diğer bölgelerde kısmen düşen yakıt fiyatları nedeniyle enflasyonun yavaşlaması bekleniyor." ifadeleri kullanıldı.

Mora Yarımadası'nın Argos ilinde geçen hafta polisin "dur" ihtarına uymadığı gerekçesiyle silahla ateş ettiği ve ölümüne yol açtığı 20 yaşındaki otizmli genç için birçok sol parti, sivil toplum kuruluşu ve öğrenci birliği eylem çağrısı yaptı.

Eylem için Atina'nın merkezinde toplanan binlerce kişi, Sintagma'daki Parlamento binasına yürüdü.

Eylemciler polis şiddetinin durmasını ve ölen genç için adaletin tesis edilmesini talep etti.

Argos'ta 8 Temmuz'da devriye ekibinin "dur" ihtarına uymayan ve bunun üzerine araçtan inen genç koşarak kaçmak istemiş, polisler ateş açarak genci başından ağır yaralamıştı. Gencin otizmli olduğu ortaya çıkmıştı.

Genç, tedavi olduğu hastanede 12 Temmuz'da hayatını kaybetmişti.

IMF, Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov tarafından kaleme alınan "Petrol piyasası savaş şokunu absorbe etti ancak tamponlar azalıyor" başlıklı bir blog yazısı yayımladı.

Yazıda, küresel petrol piyasasında son yılların en büyük arz kesintisinin fiyatları sert biçimde yukarı taşımasının beklendiği, ancak Orta Doğu'daki savaşın başlamasının ardından yaşanan ani yükselişten sonra ham petrol fiyatlarının kısa sürede varil başına 90 ila 100 dolar aralığında dengelendiği aktarıldı.

Bu seviyenin pek çok kişinin korktuğundan çok daha düşük olduğu belirtilen yazıda, ilk şokun etkisini hafifleten çeşitli faktörlerin bulunduğu ancak bu hareket alanının büyük bölümünün artık tüketildiği uyarısında bulunuldu.

Yazıda, mayıs ayı sonu itibarıyla normal küresel tüketimin yaklaşık 10 günlük miktarına eşdeğer olan 1,1 milyar varilden fazla ham petrolün piyasaya ulaşmadığı ve kesintinin aynı aşamasında ortaya çıkan arz açığının 1973 petrol krizi, İran-Irak Savaşı ve Körfez Savaşı dönemlerinde görülen arz açıklarını aştığı kaydedildi.

Daha düşük talep, daha yüksek üretim ve stokların kullanılmasının fiyatlarda daha büyük bir sıçramayı önlediği belirtilen yazıda, küresel ekonominin daha fazla zarar görmesini engellemek için arzın hızla toparlanmasının büyük önem taşıdığı aktarıldı.

Yazıda, dünyanın en kritik petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün ne zaman etkin şekilde yeniden sağlanacağının ve nakliye faaliyetleri, sigorta hizmetleri ile piyasa aktörlerinin güveninin ne hızda toparlanacağının belirsizliğini koruduğu ifade edildi.

Sektör tahminlerinin, su yolunun tamamen yeniden açılmasının ardından petrol akışının önemli bölümünün yeniden başlamasının 2 ila 3 ayı bulabileceğini gösterdiği belirtilen yazıda, daha uzun vadeli bir diğer endişenin ise uzun süreli üretim durmalarının, özellikle kuyuların yeniden faaliyete geçirilmesi için finansmanın sınırlı olduğu yerlerde kalıcı üretim kayıplarına yol açabilmesi olduğu aktarıldı.

Yazıda, enerji şoklarının etkisinin hala hissedildiğine dikkat çekilerek, şunlar kaydedildi:

"Bu sefer ilk darbeyi hafifleten unsur, enerji piyasalarının manevra alanı olması ve darbeyi absorbe edebilmesiydi. Hürmüz Boğazı'nda gerilimler yeniden alevlenirken yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması nedeniyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf bir konumda olacak."

Avrupa Kamu Savcılığı Ofisinden yapılan açıklamaya göre, geçen hafta Yunanistan'ın başkenti Atina'nın da içinde bulunduğu Attiki Bölgesi ile Kastoria ilindeki birçok noktada, KDV yolsuzluğu şüphesiyle yürütülen soruşturma kapsamında arama ve operasyon gerçekleştirildi.

Küçük elektronik alet ticareti ve kara para aklama içeren KDV yolsuzluğuna ilişkin yaklaşık bir yıl önce başlatılan soruşturma sonucu Bulgaristan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Çekya ve Yunanistan'da, küçük elektronik alet ticareti yapan paravan şirketlerden oluşmuş bir ağ tespit edildi.

Elde edilen verilerle, 2021-2025 döneminde söz konusu şirketlerin AB üye ülkeleri içinde elektronik eşya ticareti yaparken KDV ödenmemesi veya ödenmemiş KDV'lerin iadesinin alınması gibi hukuk dışı eylemlere giriştiği belirlendi.

Soruşturma sonucunda, bu yolsuzluğun AB ve Yunanistan bütçesinde 46,9 milyon euro kayba neden olduğu ortaya çıktı. Ayrıca, soruşturmayı yürüten yetkililer 25,2 milyon avroluk KDV'nin de ya hiç ödenmediğini ya da yanlış beyan edildiğini aktardı.​​​​​​​

Hugh Hewitt'in podcast programına katılan ABD Başkanı, İran ile yürütülen müzakereler konusunda gelinen son nokta ile ilgili ayrıntılar verdi.

"Bu gece onları çok sert vuracağız, yarın da çok sert vuracağız." diyen Trump, İran'ın buna karşılık verecek kapasitesinin bulunmadığını savundu.

Trump, "Bunu engellemek için yapabilecekleri hiçbir şey yok. Ellerinde hiçbir şey yok. Büyük laflar etmekten başka yapabilecekleri bir şey de yok." ifadelerini kullandı.

İran yönetimini sert sözlerle eleştiren Trump, "Bu insanlar çılgın. Her şeyi kazandığımız bir anlaşmamız vardı ama onlar anlaşmaları bozuyorlar. Onlar için anlaşmalar bozulmak üzere yapılır. Son derece güvenilmez insanlar." dedi.

Trump, İran'ın nükleer silah edinmesi halinde bunu "bir gün içinde kullanacağını" öne sürerek, "Bence biraz kaçıklar. Bence hepsi öyle." ifadelerini kullandı.

ABD yönetimi İran'ın başka nükleer tesislerinin olma ihtimalini göz ardı etmiyor

İran'ın nükleer programına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Trump, özellikle son zamanlarda ABD medyasında yer alan ve Pickaxe (Kazma) Dağı bölgesindeki, gizli dördüncü bir tesis olduğu yönündeki iddialara da yanıt verdi.

İran'ı uydular aracılığı ile izlediklerini söyleyen Trump "Durumu yakından izliyoruz. Orada herhangi bir faaliyet görmüyoruz. Ama Pickaxe yeni büyük bir atış için muhtemel bir hedef olabilir." diyerek sözü edilen yerin de hedef alınacağını söyledi.

Trump'ın sözünü ettiği "Pickaxe Dağı", İran'ın Natanz nükleer tesisinin yaklaşık 1,5 kilometre güneyinde bulunan ve dağın içine inşa edildiği iddia edilen yer altı tesisi olarak biliniyor.

ABD'nin 22 Haziran 2025'te düzenlediği ve "Gece Yarısı Çekici Harekatı" adı verilen operasyonda Fordov, Natanz ve İsfahan'daki nükleer tesisler hedef alınmış, Washington ve Tel Aviv yönetimleri bu saldırıların İran'ın nükleer programına ciddi darbe vurduğunu açıklamıştı.

Ancak daha sonra uydu görüntülerinde Pickaxe Dağı çevresinde yeni inşaat ve tahkimat faaliyetleri tespit edilmişti. Uluslararası basında yer alan analizlerde, dağın içindeki tünel girişlerinin hava saldırılarına karşı toprak ve kaya ile güçlendirildiği, bölgede ağır iş makineleri ile kazı çalışmalarının sürdüğü ileri sürüldü.

"Hürmüz ablukası yeniden yürürlüğe girdi" mesajını vermişti

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda İran'a yönelik ABD deniz ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen tüm kargolar için yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını açıklamıştı.

Bölgede güvenliğin sağlanmasının maliyetine dikkati çeken Trump, "Dünyanın son derece istikrarsız bu bölgesinde güvenlik ve emniyetin sağlanması için gerekli tüm masraflar kapsamında, boğazdan geçen tüm kargolardan yüzde 20 oranında geçiş ücreti alınacaktır." ifadelerini kullanmıştı.

İran'dan Trump'a alaycı yanıt

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı açıklamasına alaycı bir dille yanıt verdi.

Arakçi, "ABD Başkanı kesinlikle haklı. Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin emniyetli ve güvenli geçişini kim sağlıyorsa, bu hizmetin karşılığını almalıdır." ifadesini kullandı.

"Hürmüz Boğazı'nın muhafızının İran olduğunu ve ilelebet öyle kalacağını" belirten Arakçi, "Yüzde 20 elbette çok fazla. Biz adil olacağız." ifadeleriyle Trump'ın açıklamasıyla alay etti.

Hürmüz'de ABD İHA'sı düşürüldü

İran basınına yansıyan haberlere göre, Hürmüz Boğazı üzerinde bir İHA düşürüldü.

Devrim Muhafızları Ordusu tarafından düşürülen hava aracının ABD’ye ait MQ1 İHA olduğu belirtildi.

Konuya ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.​​​​​​​

Brent petrolün fiyatı ABD-İran geriliminin etkisiyle 80 doları aştı

Ayrıca, brent petrolün fiyatı, ABD'nin İran'a yönelik kamikaze insansız deniz araçlarıyla (İDA) saldırılarının ardından piyasalarda oluşan risk sebebiyle 80 doları aştı.

Uluslararası bilim insanlarının oluşturduğu World Weather Attribution (WWA) bünyesinde Imperial College London, İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu araştırmacıları, İngiltere ve Galler'de mayıs ve haziranda görülen rekor sıcak hava dalgalarının ölümlere etkisini analiz etti.

Buna göre, mayısta 550 kişinin vefatı aşırı sıcaklarla ilişkilendirildi. Mayısta sıcaklıklar en yüksek 35,1 dereceye kadar çıkmış ve mayıs ayı için rekor seviye olmuştu.

Özellikle haziranın ikinci yarısında yaşanan sıcak hava dalgası nedeniyle ise 2 bin 200 kişinin vefat ettiği tahmin edildi. Geçen ayki sıcak hava dalgasında Met Office üst üste en az üç kez kırmızı alarm vermiş ve sıcaklıkların sağlık etkilerine karşı uyarmıştı.

Böylece İngiltere ve Galler'de mayıs ve hazirandaki sıcak hava dalgalarının 2 bin 700'den fazla ölüme yol açtığı tahmin edildi.

Haziran 2026, İngiltere'de kayıtlardaki en sıcak haziran ayı olmuştu. Sıcaklıklar bazı bölgelerde 36 dereceyi aşmıştı.

Batı Avrupa'nın en şiddetli sıcakları yaşadığı haziranda Almanya'da yaklaşık 5 bin 500, Fransa'da 2 bin ve Belçika'da 1200 kişinin vefatı sıcaklıklarla ilişkilendirilmişti.

Fransa’nın başkenti Paris’te Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ev sahipliğinde Anti-Balistik Füze Koalisyonu toplantısı düzenlendi.

Toplantının ardından Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Norveç, İspanya, İsveç, Ukrayna ve İngiltere liderleri ortak yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, söz konusu ülkelerin liderlerinin balistik füzelerin oluşturduğu tehdidin ve Avrupa kıtası için savunma kapasitesinin artan öneminin farkında olduğu belirtildi.

Balistik füzelere karşı yalnızca savunma amaçlı bir koalisyonun kuruluşunun duyurulduğu açıklamada, “(Koalisyonun) Anti-balistik kapasite geliştirmek için yılmadan çalışmayı hedefleyen başat projesine desteğimizi bildiriyoruz.” ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, Avrupa’nın korunması için kapsamlı ve entegre bir anti-balistik füze savunmasının gerektiği vurgulanırken, bu kapsamda gelecekteki olası füze tehditlerinin caydırıcı olmasının hedeflendiği kaydedildi.

Bu “anti-balistik çözümün” balistik füzelere karşı halihazırda Avrupa’da var olan savunma sistemlerini tamamlayacağına dikkat çekilen açıklamada, ülkelerin savunma endüstrileri, araştırma kapasiteleri ve operasyonel tecrübelerini ortaya koyarak balistik füzelere karşı ortak bir Avrupa kapasitesi inşa etmeyi amaçladıkları vurgulandı.

Açıklamada, koalisyonun uluslararası yükümlülüklerine ve yasal çerçeveye uygun olarak ilk operasyonel kapasitesi için yol haritası oluşturulacağı taahhüt edildi.

Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Norveç, İspanya, İsveç, Ukrayna ve İngiltere’nin koalisyonun kurucu ülkeleri olduğu bildirilen açıklamada, bununla birlikte koalisyonun, aynı hedefleri taşıyan ülkelerin katılımına açık olduğu ifade edildi.

BM Genel Sekreter Sözcüsü Dujarric, günlük basın toplantısında konuştu.

BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) çalışanlarının İsrail'in Gazze'deki insani yardım operasyonlarını kısıtlamaya devam ettiğini aktardığını belirten Dujarric, uluslararası insani hukuk uyarınca İsrail'e yükümlülüklerini hatırlattı.

Dujarric, “Biz ve ortaklarımız, Gazze'nin 2,1 milyon sakininin neredeyse tamamını etkileyen uzun süreli yerinden edilmeyle karşı karşıya kalan insanları desteklemeye devam ediyoruz.” dedi.

Gazze’deki sivillerin, İsrail’in hava saldırıları, askeri faaliyetlerle bağlantılı yeni yerinden edilmeler ve sözde “sarı hat” çevresindeki hareket kısıtlamalarından etkilendiğini belirten Dujarric, ayrıca Gazze'de bulaşıcı hastalıkların yaygınlığını koruduğuna da dikkati çekti.

Dujarric, Gazze’de akut solunum ve deri hastalıklarının en sık bildirilen rahatsızlıklar olmaya devam ettiğine işaret ederek, “Özellikle Han Yunus çevresindeki bölgede su kaynaklı hastalıklar artmaya devam ederken, geçen hafta 18 binden fazla yeni suçiçeği, dış parazit istilası ve bakteriyel deri enfeksiyonu olan impetigo vakası kaydedildi.” diye konuştu.

İsrail işgali altındaki Batı Şeria’daki duruma da dikkati çeken Sözcü, “İnsani yardım ortaklarımız, İsrail askeri operasyonları, yerleşim genişlemesi ve yerleşimci şiddeti arasında daha fazla Filistinlinin yerinden edildiğini bildiriyor.” ifadelerini kullandı.

Dujarric, ay başından beri Filistinlilere ait 24 binanın yıkıldığını belirterek, “İsrail yetkilileri, Filistinlilerin alması neredeyse imkansız olan inşaat izinlerinin eksikliği nedeniyle bu yapıları sık sık yıkıyor.” dedi.

Batı Şeria’da da İsrail’in Filistinlilerin geçim kaynakları ve temel hizmetlere erişimini kısıtlamayı sürdürdüğünü belirten Dujarric, fonlama açısından da işgal altındaki Filistin topraklarında insani yardım operasyonları için gereken 4,1 milyar doların bu yıl sadece dörtte birini alabildiklerini kaydetti.

Velayeti, X hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Tahran yönetiminin daha önce de bölgenin, siyasi kumar oynanacak bir yer olmadığı konusunda uyarıda bulunduğunu hatırlatan Velayeti, maceracı girişimlere derhal karşılık verileceğini defalarca ispat ettiklerini vurguladı.

Velayeti, yeni gerilimlerin sorumlusu ve mutabakatı bozduğunu sözlü olarak da itiraf etmekle suçladığı Trump'ı bölgeyi bir kez daha ateşe sürüklemekle eleştirdi.

ABD Başkanı Trump, Ankara'nın ev sahipliği yaptığı 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesindeki konuşmasında, İran'a yönelik bugün yeni bir saldırı düzenleyebileceklerini söylemişti.

ABD Başkanı Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'le Ankara'nın ev sahipliği yaptığı 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sonrasında basına değerlendirmelerde bulunmuş, "Dün gece onları çok sert vurduk. Büyük ihtimalle bu akşam İran'ı çok sert şekilde vuracağız." ifadelerini kullanmıştı.

Küresel petrol  sevkiyatının merkezlerinden Hürmüz Boğazı’nda ateşkese karşın tansiyon yeniden yükseldi. Devrim muhafızlarının boğazdan geçen iki ticari gemiyi vurmasının ardından misilleme saldırısı düzenleyen ABD ayrıca, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran petrolünün satışına izin veren 60 günlük genel lisansı iptal etti.

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), yeni bir genel lisans yayımladı. Bu lisans, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran menşeli ham petrol, petrokimya ve petrol ürünlerinin üretimine, teslimatına ve satışına izin veren geçici lisansın yerini aldı.

Böylece 7 Temmuz itibarıyla İran menşeli söz konusu ürünlerin satın alınması veya yüklenmesi dahil hiçbir işleme izin verilmeyeceği bildirildi. Önceki lisans kapsamında izin verilen mevcut işlemlerin olağan şekilde tamamlanması ve tasfiye edilmesi için ise 17 Temmuz'a kadar süre tanındı.

PETROL FİYATI YÜKSELDİ

Lisans iptali ve fiili saldırı boyutuna ulaşan Hürmüz gerilimiyle birlikte petrol sevkiyatlarının aksayabileceği endişesi piyasalarda yeniden jeopolitik risk primini artırdı. Petrol fiyatları yüzde 2’den fazla yükseldi.

Brent petrolün varil fiyatı 1,86 dolar, yani yüzde 2,58 artışla 73,85 dolara çıktı. ABD Batı Teksas ham petrolü de 1,73 dolar, yani yüzde 2,52 yükselerek 70,28 dolardan işlem gördü.

ABD-İran anlaşması sonrası OFAC'ın geçen ay yayımladığı genel lisans ile İran menşeli ham petrol, petrokimya ürünleri ve petrol ürünlerinin üretimi, satışı, teslimatı veya gemilerden boşaltılması gibi normalde yasak olan tüm işlemlere geçici muafiyet sağlanmıştı. Söz konusu iznin 21 Ağustos tarihine kadar geçerli olacağı ve ödemelerin ABD doları cinsinden yapılabileceği belirtilmişti.

Bu yıl düşüş trendinde hareket eden kahve fiyatlarında son zamanlarda toparlanma eğilimi öne çıkıyor. Güney Amerika'daki elverişli iklim koşulları, Orta Doğu'daki gerilimler ve ABD'nin Brezilya'ya ek gümrük vergilerini kaldırması kahve fiyatlarındaki düşüşte etkili olmuştu.

ABD/İsrail-İran Savaşı'ndan dolayı artan navlun ve sigorta maliyetleri de kahve talebindeki düşüşte başı çekmişti. Kahvenin libresi bu gelişmelerle yılın ilk yarısında yüzde 15 gerilemişti. Son zamanlarda iklimsel faktörlerden dolayı küresel kahve stoklarının azalacağına ilişkin endişelerle kahve fiyatları yükselişe geçti.

Yıla 3,48 dolardan başlayan kahve fiyatları söz konusu gelişmelerin etkisiyle haziran ayında 2,38 dolara kadar geriledi. Bu seviyeden yükselişe geçen kahve fiyatları haziran ayını yüzde 11,62 artışla 2,96 dolardan tamamladı. Temmuz ayına da yükselişle başlayan kahve fiyatları dün 3,57 dolara ulaşarak 6 ayın zirvesini gördü. Kahve fiyatları 28 Ocak'ta 3,72 dolara kadar yükselmişti.

Hava sıcaklıklarındaki yükseliş kahve ağaçlarının çiçeklenmesini engelliyor
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, haziran ayıyla birlikte El Nino'nun başladığını, bu hava olayının özellikle Güney Amerika ve Güneydoğu Asya'da hissedildiğini belirterek, "Kahve fiyatlarındaki yükselişin en büyük nedeni Brezilya'da ve Vietnam'da hava sıcaklıklarının yükselmesi ve yağışların azalması." dedi.

Yağışlarda düşüş olduğuna da dikkati çeken Ergezen, "Havaların böyle olacağı zaten beklentiler dahilindeydi. Hem Güney Amerika'da hem de Güneydoğu Asya'da üretilen ürünlerin başında kahve geliyor. Brezilya "arabica" türü kahvede, Vietnam ise "robusta" türü kahvede dünyanın en büyük üreticileri ve ihracatçıları konumunda bulunuyor" diye konuştu.

Ergezen, bu ülkelerdeki hava sıcaklıklarındaki yükselişlerin kahve ağaçlarının çiçeklenmesini engellediğini dile getirdi.

Kahve ağaçlarının çiçeklenmesinin azalmasının rekoltede düşüş olacağı anlamına geldiğine işaret eden Ergezen, "Bu beklentilerden dolayı kahve fiyatlarında yükseliş olduğunu görüyoruz. El Nino etkisinin 2027'nin ilk çeyreğine kadar devam etmesi bekleniyor. Bu da gelecek sezon için kahve fiyatlarında beklentileri yükseltiyor" ifadelerini kullandı.

Ergezen, bu sebeple kahve tarafında para girişinin olduğunu, ETF'ler üzerinden kahve pozisyonlarının arttığını vurgulayarak, bu durumun da fiyatlarda toparlanmayı sağladığını kaydetti.

Miçotakis, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

Ülkesinin NATO'ya verdiği desteğin sarsılmaz olduğunu belirten Miçotakis, "Şu anda silahlı kuvvetlerimiz için 25 milyar avroluk bir modernize programı uyguluyoruz." diye konuştu.

Miçotakis, Yunanistan'ın her zaman NATO'ya taahhütlerini yerine getirdiğini vurguladı.

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata uyulmasının önemine işaret eden Miçotakis, "Yaşam maliyetinin tüm Avrupa hükümetleri için bir numaralı öncelik olduğu bir dönemde, demokrasi ve diplomasiye bu çetrefilli sorunu çözmeleri için zaman tanımak hayati önem taşımaktadır. Tabii ki tansiyonun daha da artmasının benzin fiyatlarında artış demek olduğunun farkındayım ve bunun olmamasını umuyoruz." ifadelerini kullandı.

Miçotakis, zirvenin Türkiye'de düzenlenmesi hakkında da "Ankara'yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu olmuşumdur." şeklinde konuştu.

- "Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir"

Macaristan Başbakanı Peter Magyar da zirve öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Macar halkının, "NATO'nun gücüne ve birliğine" inandığını dile getirdi.

"NATO'nun birlik içinde olması hepimizin ortak çıkarıdır ve Macaristan'ı güvenilir bir müttefik olarak yeniden konumlandırma konusunda kararlıyız." diyen Magyar, Macaristan hükümetinin savunma harcamalarını artırma kararı aldığını ve 2035'e kadar yüzde 5 hedefine ulaşacaklarını kaydetti.

Rusya-Ukrayna Savaşı'na yönelik değerlendirmelerde bulunan Magyar, "Ukrayna kurban, Rusya ise zalim saldırgandır ve Ukrayna, toprakları ile toprak bütünlüğünü savunma hakkına sahiptir. Ukrayna'ya insani yardımları sürdürüyoruz ancak daha önce de defalarca dediğimiz gibi Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir." diye konuştu.

Magyar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile kısa bir görüşme yaptığını ve gelecekte ikili görüşme için anlaştıklarını söyledi.

- Bulgaristan'dan "Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesi" vurgusu

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise bugün Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ittifakın derin bir dönüşüm sürecinden geçtiği önemli bir dönemde gerçekleştirildiğinin altını çizdi.

Zirvenin Avrupa'daki müttefik ülkelerin NATO'nun ortak savunma kapasitesine daha fazla katkı sunma ihtiyacını ve bu yöndeki kararlılığını ortaya koyduğunu belirten Radev, komşu bölgelerde yaşanan çatışmaların, özellikle Ukrayna ve Orta Doğu'daki silahlı çatışmaların Avrupalı devletlere vatandaşlarının güvenliğini sağlamanın vazgeçilmez bir sorumluluk olduğunu ve bunun sürekli çaba gerektirdiğini açıkça gösterdiğini ifade etti.

Radev, NATO'nun savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması hedefinin, Bulgaristan açısından yalnızca geleneksel savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesi anlamına gelmediğini, aynı zamanda altyapı, ulaşım ve bağlantı kapasitesi, dijital dayanıklılık ve siber güvenlik alanlarında yatırımlar yapılmasını da içerdiğini vurguladı.

Ukrayna'ya destekle ilgili soruyu yanıtlayan Radev, geçmişte birçok Bulgar hükümetinin Ukrayna'ya mali, tıbbi, insani ve askeri alanlarda düzenli ve kapsamlı destek sağladığını ancak Ukrayna'ya en fazla mali destek sözü veren Bulgar siyasetçilerin ülke ekonomisinin geliştirilmesi ve devlet bütçesine yeni kaynaklar sağlanması konusunda yeterli adım atmadığını anlattı.

Radev, Bulgaristan'ın Ukrayna'ya mali desteğini kendi imkanları doğrultusunda sürdüreceğine ancak bu desteğin sosyal harcamaları etkilememesi gerektiğine dikkati çekti.

Grönland ile ilgili soruya da Radev, "Bizim tutumumuz, Avrupa'nın Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesine olanak sağlayacak imkanları sunması gerektiği yönündedir." yanıtını verdi.

36.⁠ NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi için Ankara'da bulunan Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump'ın "Grönland, ABD'nin kontrolünde olmalı" görüşünü yeniden gündeme getirmesine ilişkin Danimarka basınına açıklamada bulundu.

Danimarka Krallığı'na bağlı Grönland'ın ABD'nin bir parçası olmak istemediğini ifade eden Frederiksen, "Grönland elbette satılık değil. Bunu en başından beri açıkça belirttik." dedi.

Frederiksen, NATO'dan Danimarka'nın egemenliğine saygı duyulmasını beklediğini aktardı.

Trump, bugün Ankara'da yaptığı açıklamada, Grönland meselesini yeniden gündeme getirerek Grönland'ın ABD için önemli olduğunu ve ABD'nin kontrolünde olması gerektiğini söylemişti.

Ülke, bir yandan yeni sıcak hava dalgasının etkisi altına girerken bir yandan da özellikle güneydoğudaki vilayetlerde devam eden orman yangınlarıyla mücadeleyi sürdürüyor.

Fransız meteoroloji ajansı Meteo-France, yüksek yangın riski nedeniyle yedi vilayette kırmızı alarm verildiğini açıkladı.

Kırmızı alarm durumuna geçilen vilayetlerden Pyrenees-Orientales ve Herault'taki yangınlar henüz kontrol altına alınamadı.

Pyrenees-Orientales vilayetine bağlı Trevillach kentindeki yangında şu ana kadar 4 bin 600 hektar alan zarar gördü. Günlerdir süren yangından etkilenen 26 kasabada 10 bini aşkın kişi tahliye edildi.

Ayrıca Trevillach'taki yangında biri itfaiye görevlisi 5 kişi hafif yaralandı.

Enedis elektrik dağıtım şirketi, kentteki birçok noktada elektrik kesintilerinin yaşandığını açıkladı.

Yangınlar nedeniyle kırmızı alarm verilen Herault'ta 1000'den fazla itfaiyeci, dün itibarıyla 30'dan fazla yangına müdahalede bulundu.

Vilayete bağlı Carlencas-et-Levras kentindeki yangında şu ana kadar 250 hektarlık alan alevlere teslim oldu, 250'den fazla itfaiye görevlisiyle havadan ve karadan müdahale sürüyor.

Gard vilayetindeki Ledenon kentinde 540 hektarlık alanın zarar gördüğü yangın ise dün söndürüldü. Yetkililer, yeni yangın riskine karşı uyarıda bulundu.

Drome vilayetinde Die kentinde ise 2 Temmuz’da başlayan yangın, karadan müdahalenin zor olduğu alanlarda rüzgarın da etkisiyle yayıldı. Kentte dün geceden itibaren 100 hektar alanın daha yanmasıyla yaklaşık 500 hektar alan alevlere teslim oldu.

Aude vilayetine bağlı Raissac-d'Aude kasabasında da yangın çıktı. Bir helikopterle havadan ve 20'yi aşkın itfaiye ekibi ile karadan müdahale edilen yangın kontrol altına alındı.

- Tren seferleri aksadı

Özellikle ülkenin güney vilayetlerinde devam eden yangınlar nedeniyle Fransız ulusal demir yolu şirketi SNCF ulaşımda aksamalar yaşandığını bildirdi.

SNCF, Pyrenees-Orientales vilayetindeki bazı tren seferlerinin ve Perpignan-Villefranche-Vernet-les-bains hattı seferlerinin bugün için iptal edildiğini açıkladı.

- Fransa'da bu yaz 11 bin hektardan fazla alan yandı

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, France 2'de katıldığı programda bu sezonun en büyük yangınlarının çıktığı Pyrenees-Orientales'e öğleden sonra gideceğini açıkladı.

Bu yıl orman yangınlarının önceki yıllara kıyasla bir ay erken başladığına dikkati çeken Nunez, 11 bin hektardan fazla alanın yandığını dile getirdi.

Nunez, geçen yıl aynı dönem için bu rakamın 5 bin 700 hektar olduğunu belirtti.

- AB, Fransa'ya yangın söndürme uçakları gönderiyor

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, yangınlardan etkilenen Pyrenees-Orientales, Herault, Gard, Drome, Aude, Ariege, Haute-Loire ve Alpes-de-Haute-Provence vilayetlerindeki vatandaşlarla dayanışma mesajı verdi.

Macron, yangınlarla mücadele eden itfaiye ekiplerine desteğini yineledi.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de X hesabından yaptığı paylaşımda, Fransa'nın güneyindeki devam eden yangınlarla mücadele için Avrupa'nın seferber olduğunu belirtti.

Fransa'ya 4 yangın söndürme uçağı göndereceklerini açıklayan von der Leyen, Fransa ile dayanışma mesajı verdi.

Journal of Geophysical Research: Atmospheres dergisinde yayımlanan araştırmada, astrobiyolog Jacob Haqq-Misra ve iklim bilimci Eric Wolf, Dünya'nın önündeki 2 milyar yıllık süreçte iklimin nasıl değişeceğini inceledi.

Uzmanlar, bu süreçte Güneş'in yaklaşık yüzde 20 oranında daha parlak hale geleceğini ve bunun da yeryüzündeki bitki örtüsünü ya aşırı sıcaklıkla kavuracağını ya da karbondioksit kıtlığıyla boğacağını öngörüyor.

Gezegendeki toplam canlı ağırlığının (biyokütle) yüzde 80'ini oluşturan bitkilerin kaderi, atmosferdeki karbondioksit oranının ve sıcaklığın ne şekilde değişeceğine bağlı olarak şekillenecek.

İki farklı senaryo ve okyanusların ömrü
Araştırmacılar, Dünya'nın doğal karbon döngüsünün nasıl işleyeceğine dair iki farklı senaryoyu test etti. Karbon emiliminin güçlü olduğu ilk senaryoda, Dünya yüzeyindeki sıcaklık nispeten istikrarlı kalıyor ancak atmosferdeki karbondioksit miktarı hızla düşüyor.

Bu durumda bitkiler karbonsuz kalarak bundan 1,84 billion yıl sonra yok oluyor. Karbon emiliminin zayıf kaldığı ikinci senaryoda ise karbondioksit seviyesi sabit kalsa da küresel ortalama sıcaklık 65 dereceye ulaşıyor.

Bu aşırı sıcaklık nedeniyle karadaki son bitkiler de yaklaşık 1,87 milyar yıl sonra kuruyarak ölüyor. Bilim insanları, bu sürenin Dünya'daki okyanusların buharlaşıp yok olma süresiyle neredeyse aynı olduğuna dikkat çekiyor.

Evrim ve teknoloji faktörü ömrü uzatabilir
Çalışmada elde edilen bu veriler, bitkilerin mevcut yapılarını koruyacağı varsayımı üzerine kuruldu. Ancak uzmanlar, gelecekte yaşanabilecek bitki evriminin ya da gelişmiş insan teknolojilerinin bu süreyi uzatabileceğini belirtiyor.

Bitkilerin değişen iklime uyum sağlayarak daha yüksek rakımlara, hatta stratosfere kadar yayılabileceği veya güneş ışınlarını yansıtan yapay mühendislik yöntemleriyle Dünya'nın soğutulabileceği ihtimaller arasında yer alıyor.

Araştırma, mevcut termal sınırların ve karbondioksit kıtlığının sadece bugünkü ekosistem için geçerli olduğunu, Dünya'daki yaşamın ise en az okyanuslar kadar uzun süre hayatta kalacak bir dirence sahip olduğunu gösteriyor.

Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi 7-8 Temmuz'da düzenlenecek.

ABD Başkanı Donald Trump da zirve ve öncesindeki ziyaret için 7 Temmuz'da Ankara'da olacak.

TC CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN BEŞTEPE'DE KARŞILAYACAK

Trump ziyaretine Anıtkabir ile başlayacak ve ardından da Beştepe'ye geçecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Trump'ı Beştepe'de resmi törenle karşılayacak.

Trump'ın makam aracına atlı birlikler eşlik edecek.

GÖRÜŞMEDEKİ ANA BAŞLIKLAR

Tören sonrası önce baş başa ardından heyetler arası görüşmeye geçilecek.

İki ülke arasında başta milli muharip uçak KAAN'da kullanılacak F-110 savaş uçağı motorlarının satışı, Türkiye'nin F-35 programına geri dönüşü, Suriye ve Gazze'deki son durum gibi pek çok başlık masada olacak.

Erdoğan ve Trump'ın görüşmelerden sonra ikili anlaşmalara imza atması ve ortak basın toplantısı yapması da bekleniyor.

ANKARA'DA HAZIR BEKLEYECEKLER

Trump gelmeden önce dev bir ekip Ankara'da olacak.

Özel servis ajanları ve lojistik hazırlıklar için ekipler Ankara'ya gelecek.

Vinton County Şerifi Ryan Cain, çocukların aynı aileden olduğunu, evde yoğun çöp ve insan dışkısı bulunduğunu söyledi. Cain, düzenlenen basın toplantısında, “Hayvanlarımızın çoğu çocuklardan daha iyi koşullarda tutuluyordu.” ifadelerini kullandı.

Yetkililere göre çocukların bazıları konuşamıyordu. Gelişimsel engeli bulunan 18 yaşındaki bir çocuğun ise adını dahi heceleyemediği belirtildi.

Çocukların anne ve babası ile iki büyükanne/büyükbabası hakkında, “ciddi fiziksel zarara yol açan çocukları tehlikeye atma” suçlamasıyla 16’şar ayrı dava açıldı. Vinton County Savcısı William Archer, olayın insan kaçakçılığı değil, “aile içi bir durum” olduğunu vurguladı.

Ohio Başsavcısı Andy Wilson, çocukların, başka bir soruşturma kapsamında eve düzenlenen arama sırasında bulunduğunu söyledi. Wilson, “Orada 16 çocuk olduğunu bilmiyorduk.” dedi. Hamden köyündeki evde gördüğü manzarayı “saf kötülük” sözleriyle tanımlayan Wilson, olay yerinin kariyeri boyunca karşılaştığı en korkunç manzara olduğunu ifade etti.

Şerif Cain, çocukların zamanlarının büyük bölümünü yaklaşık 3,6 metreye 3,6 metre büyüklüğündeki bir odada geçirdiğinin düşünüldüğünü söyledi. Evde kafes bulunmadığını belirten Cain, çocukların evin içinde nasıl tutulduğuna ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Çocuklardan yedisi Columbus’taki hastanelere götürülürken, ikisi helikopterle birinci seviye travma merkezlerine sevk edildi. Yetkililer, çocuklardan birinin salı günü kritik durumda olduğunu ve solunum desteğine alındığını açıkladı.

Gary Siders Jr., Gary Siders Sr., Christina Siders ve Elizabeth Siders çarşamba günü hakim karşısına çıkarıldı. Hakim, sanıklar adına suçlamaları reddeden beyan kayda geçirirken, her biri için 300 bin dolar kefalet belirlendi.

Soruşturmacılar, ailenin son 20 yılda Ohio’nun güneyinde farklı yerlere taşındığını ve çocuklara ilişkin sağlık ya da resmi kayıt oluşturulmasından kaçınmış olabileceğini belirtti. Çocukların okula da kayıtlı olmadığı bildirildi.

Başsavcı Wilson, ailenin çocukları gözlerden uzak tutma konusunda “oldukça becerikli” davrandığını söyledi. Komşular ise evde çocuk yaşadığını bilmediklerini anlattı.

Nüfusu 1000’den az olan Hamden köyünde yaşayan komşular, olay karşısında şoke olduklarını söyledi. Altı yıldır aynı sokakta yaşayan Joseph Stewart, aile taşındığından beri “hiç çocuk görmediğini” belirterek, “Çok üzücü bir durum” dedi.

Savcı Archer, eyaletin çocukların tamamı için geçici velayet talebinde bulunduğunu açıkladı. Başsavcı Wilson ise “Bu çocuklar için adalet yerini bulacak.” dedi.

İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) hazirana ilişkin öncü sıcaklık değerlerini açıkladı. Buna göre, haziranda ortalama sıcaklıklar 17,1 derece olarak ölçüldü.

Söz konusu sıcaklıklar, İngiltere'de kayıtların tutulduğu 1884’ten beri görülen en yüksek sıcaklık değeri oldu. Ülkede haziranda görülen 17,1 ortalama sıcaklıklar uzun vadeli sıcaklık ortalamasının da 3 derece üzerinde gerçekleşti.

Özellikle haziranın ikinci yarısında yaşanan sıcak hava dalgası nedeniyle İngiltere'de gece sıcaklıkları da alışılmadık seviyede yüksek seyretti.

İngiltere'de geçen hafta aşırı sıcak hava dalgası yaşanmış ve en yüksek günlük sıcaklık 36,7 dereceye ulaşmıştı. Yüksek sıcaklıklar ülkede toplu ulaşım dahil günlük hayatta aksaklıklara yol açmıştı.

Diğer bir ABD'li yetkili de her iki tarafın da "şimdilik" saldırılardan el çekeceğini ve ilki geçen hafta İsviçre'de yapılan teknik görüşmelerin devam edeceği için "gemilerin serbestçe hareket edebileceğini" söyledi.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynağa göre ise 30 Haziran'da yapılması planlanan görüşmeler başlangıçta İran'ın nükleer programına ilişkin teknik konuları ele almak üzere İsviçre'de gerçekleşecekti ancak gerginliğin artmasıyla görüşmeler hem farklı bir yere taşındı hem de Hürmüz Boğazı'ndaki duruma odaklandı.

​​​​​​​İran devlet televizyonuna konuşan yetkili: "Teknik görüşme iptal edildi"

Diğer yandan İran Devrim Lideri Eserlerini Koruma ve Yayma Ofisi Üyesi Mehdi Fezaili, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, İran’ın, ABD ile teknik heyetler düzeyinde bugün gerçekleştirilmesi planlanan görüşmeye katılmadığını söyledi.

Fezaili, buna gerekçe olarak, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını sürdürmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasına ilişkin somut adım atılmaması olduğunu dile getirdi.

İran ile ABD arasında 14 Haziran'da varılan mutabakatın ardından taraflar 21 Haziran'da İsviçre'de üst düzey görüşmeler gerçekleştirmiş ve görüşmeler daha sonra teknik heyetler arasında devam etmişti. 23 Haziran'da yapılan açıklamada, teknik görüşmelerin gelecek hafta yeniden yapılacağı belirtilmiş ancak tam tarih verilmemişti.

Son iki gündür İran ve ABD arasında Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı çatışmalar meydana gelmişti.

Huss, X hesabından ülkede etkili olan sıcak hava dalgasına ilişkin paylaşımda bulundu.

Alplerin en büyük buzulundaki karla kaplı alanı eriten sıcak hava dalgasının yaşandığını belirten Huss, "(Alplerin en büyük buzulu) Konkordiaplatz'daki Büyük Aletsch Buzulu, sadece iki hafta içinde karla kaplı halden çıplak buza dönüştü. Tamamen istisnai bir durum değil. Endişe verici olan zamanlama. Bu durum mevsimin 1-2 ay sonrasında meydana gelmeliydi." ifadelerini kullandı.

İsviçre'nin kamu yayın kuruluşu SRF'ye de değerlendirmelerde bulunan Huss, "Hesaplamalarımıza ve tahminlerimize göre, bu yılki buzulların geri çekilme günü 29 Haziran'da gerçekleşecek. Bu, önümüzdeki birkaç gün içinde İsviçre buzullarının kış boyunca biriktirdikleri tüm hacmi muhtemelen kaybedecekleri anlamına geliyor." dedi.

Kış mevsiminde yetersiz kar yağışı görüldüğünü belirten Huss, bunun buzulları koruyan kar tabakasını zayıflattığını ifade etti.

Huss, yaz sıcaklarının bu yıl çok erken etkisini gösterdiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Mayısta ilk sıcak hava dalgalarını yaşadık ve ovalarda sıcaklıklar 30 dereceye ulaştı. Şimdi de bu sıcak hava dalgası. Şiddeti açısından ancak özellikle süresi açısından gerçekten olağanüstü. Temmuz ve ağustosta neredeyse kesin olarak göreceğimiz yüksek sıcaklıklar, uzun vadeli buzul kaybına doğrudan yol açacak. Bu yıl kesinlikle çok fazla buz kaybedeceğiz."

Trump, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran'ın "ticari taşımacılığa yönelik saldırılarını" gerekçe göstererek düzenlediği saldırıların ardından sosyal medya platformundan açıklama yaptı.

ABD uçaklarının, "ateşkesi yeniden ihlal ettiği" gerekçesiyle İran'a ait füze ve insansız hava araçlarını (İHA) depolama ve kıyı radar tesislerini vurduğunu belirten Trump, İran'ın "ders çıkarmayacağını" savundu.

Trump, "Artık makul olamayacağımız bir nokta gelebilir ve başarıyla başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalabiliriz. Bu olursa artık İran var olmaz." ifadelerini kullandı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nda İran'ın "ticari taşımacılığa yönelik saldırılarını" gerekçe göstererek ülkedeki bazı hedeflere saldırılar düzenlediğini bildirdi.

"Kırmızı kod" uyarısı Limburg, Kuzey Brabant, Gelderland, Güney Hollanda, Kuzey Hollanda, Utrecht, Flevoland ve Overijssel bölgelerinde yerel saatle 23.00'e kadar geçerli olacak, sıcak hava dalgası cumartesi günü Limburg, Brabant, Gelderland ve Overijssel bölgelerinde de etkisini gösterecek.

KNMI'nin verilerine göre, ülkede kayıtlara geçen en yüksek sıcaklık Brabant'taki Gilze-Rijen'de 40,7 derece olarak 25 ve 26 Temmuz 2019'da ölçülürken, sıcaklıkların bugün bu dereceyi aşması öngörülüyor.

Hollanda hava durumu sitesi Weeronline'a göre, öğleden sonra yerel saatle 16.30 itibarıyla ülkenin güney bölgelerinde termometreler 38 dereceyi gösterirken, hissedilen sıcaklıklar 41 dereceye ulaştı.

- Posta dağıtımı durduruldu, açık eğlence merkezleri kapatıldı

"Kırmızı kodlu" bölgelerde, posta mektup dağıtımı yapılmazken, bazı açık eğlence merkezleri kapatıldı.

Ülkede okullarda havalandırma sistemleri yeterli değilse idari izin uygulaması tavsiye edildi. İnşaat sektöründeki işler için "kırmızı kod" nedeniyle çalışmalar durduruldu.

Sıcaktan genleşen bazı köprüler kapatılamadığı için açık kaldı. Kanallardaki birçok köprüye sürekli suyla soğutma işlemi yapıldı.

Dün aşırı sıcaklardan bunalıp kanallara giren 3 kişi yaşamını yitirdi.

- Tiyatrolar, marketler ve kiliseler serinleme alanı oldu

Hollanda'daki şehir kütüphaneleri ve tiyatroları, marketler, kiliseler, bazı dernek ve vakıf binaları, sıcak havada evini serinletemeyenler için ücretsiz alanlar açtı, masalar ve oturma yerleri tahsis edildi.

Amsterdam Osdorp Meydanı'ndaki büyük Albert Heijn marketinde, reyonların arasına kurulan masada insanların serinlemesi için ücretsiz içecekler ikram edildi.

Aşırı sıcaklar nedeniyle çok sayıda açık hava etkinliği iptal edilirken; bunlar arasında Gaziler Günü Geçit Töreni de yer aldı.

Vatandaşlar, günün erken saatlerinden itibaren kanallara, parklara ve bahçelere akın etti.