Danimarka Meteoroloji Enstitüsünün (DMI), resmi internet sayfasından yapılan yazılı açıklamada, Nioghalvfjerds Buzulu'ndan koparak 1200 kilometre yol kateden, 5,7 kilometre uzunluğunda ve 4 kilometre genişliğindeki "masa tipi" dev buzdağının Grönland'ın güneyine doğru sürüklenmeye devam ettiği belirtildi.

Açıklamada görüşüne yer verilen DMI Buz Haritalama Uzmanı Hans Henrik Light, buzdağının uzun bir süre deniz buzuyla hareket ettiğini vurgulayarak, "Dev buzdağı artık deniz buzundan tamamen ayrıldı ve yolculuğunda yeni bir aşamaya geçti. Dış etkenlere karşı daha hassas hale geldi." ifadesini kullandı.

Buzdağının ilerleyen günlerde parçalanarak daha küçük buzdağlarına ayrılacağını aktaran Light, 3 ila 6 kilometre büyüklüğündeki buzdağlarının iki ya da üç yılda bir görüldüğünü kaydetti.

İtno, Afrika Su Forumu'nun açılışında yaptığı konuşmada, su krizinin, Afrika kıtasının karşı karşıya olduğu en ciddi sorunlardan biri haline geldiğini belirterek, değerlendirme aşamasından somut projelerin hayata geçirilmesi dönemine geçilmesi gerektiğini dile getirdi.

Afrika'da 400 milyondan fazla kişinin halen içme suyuna erişim imkanından yoksun olduğuna dikkati çeken İtno, suyun bir ticari ürün veya lüks değil temel bir hak olduğunu vurguladı.

İtno, Çad'da su konusunun öncelikli alanlardan biri olduğuna işaret ederek, "Çad Su Paktı" kapsamında gelecek 5 yılda sektörün finansman ihtiyacının yaklaşık 3,8 milyar dolar olarak öngörüldüğünü, bunun yüzde 20'sinin ulusal kaynaklardan karşılanacağını anlattı.

- Dünya Bankasının desteğiyle düzenlenen forum 2 gün sürecek

Çad'ın başkenti Encemine'de düzenlenen Afrika Su Forumu, kıtanın su güvenliğinin güçlendirilmesi ve su kaynaklarının yönetimine ilişkin ortak çözümlerin geliştirilmesi amacıyla 2 gün boyunca devam edecek.

Çok sayıda devlet ve hükümet yetkilisinin yanı sıra su ve kalkınma alanında faaliyet gösteren bölgesel ve uluslararası kuruluşların temsilcileri ile uzmanların katıldığı forumda iklim değişikliği, nüfus artışı ve artan su ihtiyacının yol açtığı sorunlar ele alınacak.

Dünya Bankasının desteğiyle düzenlenen forum, Afrika'da su kaynaklarının daha etkin yönetilmesine ve sürdürülebilir kalkınma projelerine yatırım yapılmasına yönelik girişimleri desteklemeyi amaçlıyor.

Fed, Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı "Bej Kitap" raporunun temmuz sayısını yayımladı.

Raporda, mayıs sonu ve haziran ayında ekonomik faaliyetin 12 bölgenin 11'inde "hafif ila orta" hızda arttığı, bir bölgede ise değişim göstermediği belirtildi.

Özellikle yakıt fiyatlarındaki yüksek seyrin diğer kategorilerdeki satışları baskılamasıyla tüketici harcamalarının sınırlı bir artış gösterdiğine işaret edilen raporda, birkaç bölgede isteğe bağlı harcamalarda düşüş olduğu veya tüketicilerin daha uygun fiyatlı ürünlere yöneldiği aktarıldı.

Raporda, bazı bölgelerde Dünya Kupası ziyaretçilerinin desteğiyle turizm faaliyetlerinin arttığına değinildi.

Genel olarak ekonomik büyümenin gelecek aylarda devam etmesinin beklendiği ifade edilen raporda, birkaç bölgenin ise yakıt maliyetlerine ilişkin görünümde yüksek belirsizlik bulunduğunu belirttiği kaydedildi.

- "Ücret artışı çoğu bölgede hafif ila orta düzeyde gerçekleşti"

Raporda, istihdamın genel olarak arttığı, 5 bölgede istihdamda hafif, orta veya güçlü artışlar görülürken, 7 bölgede çok az değişim olduğu veya hiç değişim yaşanmadığı bildirildi.

İstihdamın, imalat, inşaat ve perakende dahil çeşitli sektörlerde arttığına değinilen raporda, birkaç bölgede istihdamın azaldığına dair bildirimler olsa da bu düşüşlerin sınırlı kaldığı belirtildi.

Raporda, ücret artışının çoğu bölgede hafif ila orta düzeyde gerçekleştiği ancak 2 bölgede yalnızca sınırlı ücret artışlarının görüldüğü kaydedildi.

- "Fiyat artışı beklentileri bölgeler arasında farklılık gösterdi"

Fiyatların genel olarak orta düzeyde arttığına işaret edilen raporda, "9 bölge orta düzeyde, 2 bölge güçlü ve bir bölge hafif fiyat artışı bildirdi. Önceki raporlama dönemine kıyasla fiyat artış hızı tüm bölgelerde aynı kaldı veya yavaşladı." ifadelerine yer verildi.

Raporda, iş gücü dışındaki girdi maliyetlerinin hizmetler, inşaat ve imalat dahil çeşitli sektörlerde arttığı ve bu durumun kısmen enerji, ulaşım ve hammadde maliyetlerindeki yükselişi yansıttığı belirtilerek, Fed'in görüştüğü bazı kesimlerin söz konusu maliyet artışlarını Orta Doğu'daki çatışma veya gümrük vergileriyle ilişkilendirdiği aktarıldı.

Tüketici fiyatlarının yükselmeye devam ettiğine değinilen raporda, "Önümüzdeki aylara ilişkin fiyat artışı beklentileri bölgeler arasında farklılık gösterdi. Bazı bölgelerde enflasyonun mevcut hızında devam etmesi, diğer bölgelerde kısmen düşen yakıt fiyatları nedeniyle enflasyonun yavaşlaması bekleniyor." ifadeleri kullanıldı.

Mora Yarımadası'nın Argos ilinde geçen hafta polisin "dur" ihtarına uymadığı gerekçesiyle silahla ateş ettiği ve ölümüne yol açtığı 20 yaşındaki otizmli genç için birçok sol parti, sivil toplum kuruluşu ve öğrenci birliği eylem çağrısı yaptı.

Eylem için Atina'nın merkezinde toplanan binlerce kişi, Sintagma'daki Parlamento binasına yürüdü.

Eylemciler polis şiddetinin durmasını ve ölen genç için adaletin tesis edilmesini talep etti.

Argos'ta 8 Temmuz'da devriye ekibinin "dur" ihtarına uymayan ve bunun üzerine araçtan inen genç koşarak kaçmak istemiş, polisler ateş açarak genci başından ağır yaralamıştı. Gencin otizmli olduğu ortaya çıkmıştı.

Genç, tedavi olduğu hastanede 12 Temmuz'da hayatını kaybetmişti.

IMF, Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov tarafından kaleme alınan "Petrol piyasası savaş şokunu absorbe etti ancak tamponlar azalıyor" başlıklı bir blog yazısı yayımladı.

Yazıda, küresel petrol piyasasında son yılların en büyük arz kesintisinin fiyatları sert biçimde yukarı taşımasının beklendiği, ancak Orta Doğu'daki savaşın başlamasının ardından yaşanan ani yükselişten sonra ham petrol fiyatlarının kısa sürede varil başına 90 ila 100 dolar aralığında dengelendiği aktarıldı.

Bu seviyenin pek çok kişinin korktuğundan çok daha düşük olduğu belirtilen yazıda, ilk şokun etkisini hafifleten çeşitli faktörlerin bulunduğu ancak bu hareket alanının büyük bölümünün artık tüketildiği uyarısında bulunuldu.

Yazıda, mayıs ayı sonu itibarıyla normal küresel tüketimin yaklaşık 10 günlük miktarına eşdeğer olan 1,1 milyar varilden fazla ham petrolün piyasaya ulaşmadığı ve kesintinin aynı aşamasında ortaya çıkan arz açığının 1973 petrol krizi, İran-Irak Savaşı ve Körfez Savaşı dönemlerinde görülen arz açıklarını aştığı kaydedildi.

Daha düşük talep, daha yüksek üretim ve stokların kullanılmasının fiyatlarda daha büyük bir sıçramayı önlediği belirtilen yazıda, küresel ekonominin daha fazla zarar görmesini engellemek için arzın hızla toparlanmasının büyük önem taşıdığı aktarıldı.

Yazıda, dünyanın en kritik petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün ne zaman etkin şekilde yeniden sağlanacağının ve nakliye faaliyetleri, sigorta hizmetleri ile piyasa aktörlerinin güveninin ne hızda toparlanacağının belirsizliğini koruduğu ifade edildi.

Sektör tahminlerinin, su yolunun tamamen yeniden açılmasının ardından petrol akışının önemli bölümünün yeniden başlamasının 2 ila 3 ayı bulabileceğini gösterdiği belirtilen yazıda, daha uzun vadeli bir diğer endişenin ise uzun süreli üretim durmalarının, özellikle kuyuların yeniden faaliyete geçirilmesi için finansmanın sınırlı olduğu yerlerde kalıcı üretim kayıplarına yol açabilmesi olduğu aktarıldı.

Yazıda, enerji şoklarının etkisinin hala hissedildiğine dikkat çekilerek, şunlar kaydedildi:

"Bu sefer ilk darbeyi hafifleten unsur, enerji piyasalarının manevra alanı olması ve darbeyi absorbe edebilmesiydi. Hürmüz Boğazı'nda gerilimler yeniden alevlenirken yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması nedeniyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf bir konumda olacak."

Avrupa Kamu Savcılığı Ofisinden yapılan açıklamaya göre, geçen hafta Yunanistan'ın başkenti Atina'nın da içinde bulunduğu Attiki Bölgesi ile Kastoria ilindeki birçok noktada, KDV yolsuzluğu şüphesiyle yürütülen soruşturma kapsamında arama ve operasyon gerçekleştirildi.

Küçük elektronik alet ticareti ve kara para aklama içeren KDV yolsuzluğuna ilişkin yaklaşık bir yıl önce başlatılan soruşturma sonucu Bulgaristan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Çekya ve Yunanistan'da, küçük elektronik alet ticareti yapan paravan şirketlerden oluşmuş bir ağ tespit edildi.

Elde edilen verilerle, 2021-2025 döneminde söz konusu şirketlerin AB üye ülkeleri içinde elektronik eşya ticareti yaparken KDV ödenmemesi veya ödenmemiş KDV'lerin iadesinin alınması gibi hukuk dışı eylemlere giriştiği belirlendi.

Soruşturma sonucunda, bu yolsuzluğun AB ve Yunanistan bütçesinde 46,9 milyon euro kayba neden olduğu ortaya çıktı. Ayrıca, soruşturmayı yürüten yetkililer 25,2 milyon avroluk KDV'nin de ya hiç ödenmediğini ya da yanlış beyan edildiğini aktardı.​​​​​​​

Hugh Hewitt'in podcast programına katılan ABD Başkanı, İran ile yürütülen müzakereler konusunda gelinen son nokta ile ilgili ayrıntılar verdi.

"Bu gece onları çok sert vuracağız, yarın da çok sert vuracağız." diyen Trump, İran'ın buna karşılık verecek kapasitesinin bulunmadığını savundu.

Trump, "Bunu engellemek için yapabilecekleri hiçbir şey yok. Ellerinde hiçbir şey yok. Büyük laflar etmekten başka yapabilecekleri bir şey de yok." ifadelerini kullandı.

İran yönetimini sert sözlerle eleştiren Trump, "Bu insanlar çılgın. Her şeyi kazandığımız bir anlaşmamız vardı ama onlar anlaşmaları bozuyorlar. Onlar için anlaşmalar bozulmak üzere yapılır. Son derece güvenilmez insanlar." dedi.

Trump, İran'ın nükleer silah edinmesi halinde bunu "bir gün içinde kullanacağını" öne sürerek, "Bence biraz kaçıklar. Bence hepsi öyle." ifadelerini kullandı.

ABD yönetimi İran'ın başka nükleer tesislerinin olma ihtimalini göz ardı etmiyor

İran'ın nükleer programına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Trump, özellikle son zamanlarda ABD medyasında yer alan ve Pickaxe (Kazma) Dağı bölgesindeki, gizli dördüncü bir tesis olduğu yönündeki iddialara da yanıt verdi.

İran'ı uydular aracılığı ile izlediklerini söyleyen Trump "Durumu yakından izliyoruz. Orada herhangi bir faaliyet görmüyoruz. Ama Pickaxe yeni büyük bir atış için muhtemel bir hedef olabilir." diyerek sözü edilen yerin de hedef alınacağını söyledi.

Trump'ın sözünü ettiği "Pickaxe Dağı", İran'ın Natanz nükleer tesisinin yaklaşık 1,5 kilometre güneyinde bulunan ve dağın içine inşa edildiği iddia edilen yer altı tesisi olarak biliniyor.

ABD'nin 22 Haziran 2025'te düzenlediği ve "Gece Yarısı Çekici Harekatı" adı verilen operasyonda Fordov, Natanz ve İsfahan'daki nükleer tesisler hedef alınmış, Washington ve Tel Aviv yönetimleri bu saldırıların İran'ın nükleer programına ciddi darbe vurduğunu açıklamıştı.

Ancak daha sonra uydu görüntülerinde Pickaxe Dağı çevresinde yeni inşaat ve tahkimat faaliyetleri tespit edilmişti. Uluslararası basında yer alan analizlerde, dağın içindeki tünel girişlerinin hava saldırılarına karşı toprak ve kaya ile güçlendirildiği, bölgede ağır iş makineleri ile kazı çalışmalarının sürdüğü ileri sürüldü.

"Hürmüz ablukası yeniden yürürlüğe girdi" mesajını vermişti

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda İran'a yönelik ABD deniz ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen tüm kargolar için yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını açıklamıştı.

Bölgede güvenliğin sağlanmasının maliyetine dikkati çeken Trump, "Dünyanın son derece istikrarsız bu bölgesinde güvenlik ve emniyetin sağlanması için gerekli tüm masraflar kapsamında, boğazdan geçen tüm kargolardan yüzde 20 oranında geçiş ücreti alınacaktır." ifadelerini kullanmıştı.

İran'dan Trump'a alaycı yanıt

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı açıklamasına alaycı bir dille yanıt verdi.

Arakçi, "ABD Başkanı kesinlikle haklı. Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin emniyetli ve güvenli geçişini kim sağlıyorsa, bu hizmetin karşılığını almalıdır." ifadesini kullandı.

"Hürmüz Boğazı'nın muhafızının İran olduğunu ve ilelebet öyle kalacağını" belirten Arakçi, "Yüzde 20 elbette çok fazla. Biz adil olacağız." ifadeleriyle Trump'ın açıklamasıyla alay etti.

Hürmüz'de ABD İHA'sı düşürüldü

İran basınına yansıyan haberlere göre, Hürmüz Boğazı üzerinde bir İHA düşürüldü.

Devrim Muhafızları Ordusu tarafından düşürülen hava aracının ABD’ye ait MQ1 İHA olduğu belirtildi.

Konuya ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.​​​​​​​

Brent petrolün fiyatı ABD-İran geriliminin etkisiyle 80 doları aştı

Ayrıca, brent petrolün fiyatı, ABD'nin İran'a yönelik kamikaze insansız deniz araçlarıyla (İDA) saldırılarının ardından piyasalarda oluşan risk sebebiyle 80 doları aştı.

Uluslararası bilim insanlarının oluşturduğu World Weather Attribution (WWA) bünyesinde Imperial College London, İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu araştırmacıları, İngiltere ve Galler'de mayıs ve haziranda görülen rekor sıcak hava dalgalarının ölümlere etkisini analiz etti.

Buna göre, mayısta 550 kişinin vefatı aşırı sıcaklarla ilişkilendirildi. Mayısta sıcaklıklar en yüksek 35,1 dereceye kadar çıkmış ve mayıs ayı için rekor seviye olmuştu.

Özellikle haziranın ikinci yarısında yaşanan sıcak hava dalgası nedeniyle ise 2 bin 200 kişinin vefat ettiği tahmin edildi. Geçen ayki sıcak hava dalgasında Met Office üst üste en az üç kez kırmızı alarm vermiş ve sıcaklıkların sağlık etkilerine karşı uyarmıştı.

Böylece İngiltere ve Galler'de mayıs ve hazirandaki sıcak hava dalgalarının 2 bin 700'den fazla ölüme yol açtığı tahmin edildi.

Haziran 2026, İngiltere'de kayıtlardaki en sıcak haziran ayı olmuştu. Sıcaklıklar bazı bölgelerde 36 dereceyi aşmıştı.

Batı Avrupa'nın en şiddetli sıcakları yaşadığı haziranda Almanya'da yaklaşık 5 bin 500, Fransa'da 2 bin ve Belçika'da 1200 kişinin vefatı sıcaklıklarla ilişkilendirilmişti.

Fransa’nın başkenti Paris’te Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ev sahipliğinde Anti-Balistik Füze Koalisyonu toplantısı düzenlendi.

Toplantının ardından Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Norveç, İspanya, İsveç, Ukrayna ve İngiltere liderleri ortak yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, söz konusu ülkelerin liderlerinin balistik füzelerin oluşturduğu tehdidin ve Avrupa kıtası için savunma kapasitesinin artan öneminin farkında olduğu belirtildi.

Balistik füzelere karşı yalnızca savunma amaçlı bir koalisyonun kuruluşunun duyurulduğu açıklamada, “(Koalisyonun) Anti-balistik kapasite geliştirmek için yılmadan çalışmayı hedefleyen başat projesine desteğimizi bildiriyoruz.” ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, Avrupa’nın korunması için kapsamlı ve entegre bir anti-balistik füze savunmasının gerektiği vurgulanırken, bu kapsamda gelecekteki olası füze tehditlerinin caydırıcı olmasının hedeflendiği kaydedildi.

Bu “anti-balistik çözümün” balistik füzelere karşı halihazırda Avrupa’da var olan savunma sistemlerini tamamlayacağına dikkat çekilen açıklamada, ülkelerin savunma endüstrileri, araştırma kapasiteleri ve operasyonel tecrübelerini ortaya koyarak balistik füzelere karşı ortak bir Avrupa kapasitesi inşa etmeyi amaçladıkları vurgulandı.

Açıklamada, koalisyonun uluslararası yükümlülüklerine ve yasal çerçeveye uygun olarak ilk operasyonel kapasitesi için yol haritası oluşturulacağı taahhüt edildi.

Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Norveç, İspanya, İsveç, Ukrayna ve İngiltere’nin koalisyonun kurucu ülkeleri olduğu bildirilen açıklamada, bununla birlikte koalisyonun, aynı hedefleri taşıyan ülkelerin katılımına açık olduğu ifade edildi.

BM Genel Sekreter Sözcüsü Dujarric, günlük basın toplantısında konuştu.

BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) çalışanlarının İsrail'in Gazze'deki insani yardım operasyonlarını kısıtlamaya devam ettiğini aktardığını belirten Dujarric, uluslararası insani hukuk uyarınca İsrail'e yükümlülüklerini hatırlattı.

Dujarric, “Biz ve ortaklarımız, Gazze'nin 2,1 milyon sakininin neredeyse tamamını etkileyen uzun süreli yerinden edilmeyle karşı karşıya kalan insanları desteklemeye devam ediyoruz.” dedi.

Gazze’deki sivillerin, İsrail’in hava saldırıları, askeri faaliyetlerle bağlantılı yeni yerinden edilmeler ve sözde “sarı hat” çevresindeki hareket kısıtlamalarından etkilendiğini belirten Dujarric, ayrıca Gazze'de bulaşıcı hastalıkların yaygınlığını koruduğuna da dikkati çekti.

Dujarric, Gazze’de akut solunum ve deri hastalıklarının en sık bildirilen rahatsızlıklar olmaya devam ettiğine işaret ederek, “Özellikle Han Yunus çevresindeki bölgede su kaynaklı hastalıklar artmaya devam ederken, geçen hafta 18 binden fazla yeni suçiçeği, dış parazit istilası ve bakteriyel deri enfeksiyonu olan impetigo vakası kaydedildi.” diye konuştu.

İsrail işgali altındaki Batı Şeria’daki duruma da dikkati çeken Sözcü, “İnsani yardım ortaklarımız, İsrail askeri operasyonları, yerleşim genişlemesi ve yerleşimci şiddeti arasında daha fazla Filistinlinin yerinden edildiğini bildiriyor.” ifadelerini kullandı.

Dujarric, ay başından beri Filistinlilere ait 24 binanın yıkıldığını belirterek, “İsrail yetkilileri, Filistinlilerin alması neredeyse imkansız olan inşaat izinlerinin eksikliği nedeniyle bu yapıları sık sık yıkıyor.” dedi.

Batı Şeria’da da İsrail’in Filistinlilerin geçim kaynakları ve temel hizmetlere erişimini kısıtlamayı sürdürdüğünü belirten Dujarric, fonlama açısından da işgal altındaki Filistin topraklarında insani yardım operasyonları için gereken 4,1 milyar doların bu yıl sadece dörtte birini alabildiklerini kaydetti.

Velayeti, X hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Tahran yönetiminin daha önce de bölgenin, siyasi kumar oynanacak bir yer olmadığı konusunda uyarıda bulunduğunu hatırlatan Velayeti, maceracı girişimlere derhal karşılık verileceğini defalarca ispat ettiklerini vurguladı.

Velayeti, yeni gerilimlerin sorumlusu ve mutabakatı bozduğunu sözlü olarak da itiraf etmekle suçladığı Trump'ı bölgeyi bir kez daha ateşe sürüklemekle eleştirdi.

ABD Başkanı Trump, Ankara'nın ev sahipliği yaptığı 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesindeki konuşmasında, İran'a yönelik bugün yeni bir saldırı düzenleyebileceklerini söylemişti.

ABD Başkanı Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'le Ankara'nın ev sahipliği yaptığı 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sonrasında basına değerlendirmelerde bulunmuş, "Dün gece onları çok sert vurduk. Büyük ihtimalle bu akşam İran'ı çok sert şekilde vuracağız." ifadelerini kullanmıştı.

Küresel petrol  sevkiyatının merkezlerinden Hürmüz Boğazı’nda ateşkese karşın tansiyon yeniden yükseldi. Devrim muhafızlarının boğazdan geçen iki ticari gemiyi vurmasının ardından misilleme saldırısı düzenleyen ABD ayrıca, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran petrolünün satışına izin veren 60 günlük genel lisansı iptal etti.

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), yeni bir genel lisans yayımladı. Bu lisans, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran menşeli ham petrol, petrokimya ve petrol ürünlerinin üretimine, teslimatına ve satışına izin veren geçici lisansın yerini aldı.

Böylece 7 Temmuz itibarıyla İran menşeli söz konusu ürünlerin satın alınması veya yüklenmesi dahil hiçbir işleme izin verilmeyeceği bildirildi. Önceki lisans kapsamında izin verilen mevcut işlemlerin olağan şekilde tamamlanması ve tasfiye edilmesi için ise 17 Temmuz'a kadar süre tanındı.

PETROL FİYATI YÜKSELDİ

Lisans iptali ve fiili saldırı boyutuna ulaşan Hürmüz gerilimiyle birlikte petrol sevkiyatlarının aksayabileceği endişesi piyasalarda yeniden jeopolitik risk primini artırdı. Petrol fiyatları yüzde 2’den fazla yükseldi.

Brent petrolün varil fiyatı 1,86 dolar, yani yüzde 2,58 artışla 73,85 dolara çıktı. ABD Batı Teksas ham petrolü de 1,73 dolar, yani yüzde 2,52 yükselerek 70,28 dolardan işlem gördü.

ABD-İran anlaşması sonrası OFAC'ın geçen ay yayımladığı genel lisans ile İran menşeli ham petrol, petrokimya ürünleri ve petrol ürünlerinin üretimi, satışı, teslimatı veya gemilerden boşaltılması gibi normalde yasak olan tüm işlemlere geçici muafiyet sağlanmıştı. Söz konusu iznin 21 Ağustos tarihine kadar geçerli olacağı ve ödemelerin ABD doları cinsinden yapılabileceği belirtilmişti.

Bu yıl düşüş trendinde hareket eden kahve fiyatlarında son zamanlarda toparlanma eğilimi öne çıkıyor. Güney Amerika'daki elverişli iklim koşulları, Orta Doğu'daki gerilimler ve ABD'nin Brezilya'ya ek gümrük vergilerini kaldırması kahve fiyatlarındaki düşüşte etkili olmuştu.

ABD/İsrail-İran Savaşı'ndan dolayı artan navlun ve sigorta maliyetleri de kahve talebindeki düşüşte başı çekmişti. Kahvenin libresi bu gelişmelerle yılın ilk yarısında yüzde 15 gerilemişti. Son zamanlarda iklimsel faktörlerden dolayı küresel kahve stoklarının azalacağına ilişkin endişelerle kahve fiyatları yükselişe geçti.

Yıla 3,48 dolardan başlayan kahve fiyatları söz konusu gelişmelerin etkisiyle haziran ayında 2,38 dolara kadar geriledi. Bu seviyeden yükselişe geçen kahve fiyatları haziran ayını yüzde 11,62 artışla 2,96 dolardan tamamladı. Temmuz ayına da yükselişle başlayan kahve fiyatları dün 3,57 dolara ulaşarak 6 ayın zirvesini gördü. Kahve fiyatları 28 Ocak'ta 3,72 dolara kadar yükselmişti.

Hava sıcaklıklarındaki yükseliş kahve ağaçlarının çiçeklenmesini engelliyor
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, haziran ayıyla birlikte El Nino'nun başladığını, bu hava olayının özellikle Güney Amerika ve Güneydoğu Asya'da hissedildiğini belirterek, "Kahve fiyatlarındaki yükselişin en büyük nedeni Brezilya'da ve Vietnam'da hava sıcaklıklarının yükselmesi ve yağışların azalması." dedi.

Yağışlarda düşüş olduğuna da dikkati çeken Ergezen, "Havaların böyle olacağı zaten beklentiler dahilindeydi. Hem Güney Amerika'da hem de Güneydoğu Asya'da üretilen ürünlerin başında kahve geliyor. Brezilya "arabica" türü kahvede, Vietnam ise "robusta" türü kahvede dünyanın en büyük üreticileri ve ihracatçıları konumunda bulunuyor" diye konuştu.

Ergezen, bu ülkelerdeki hava sıcaklıklarındaki yükselişlerin kahve ağaçlarının çiçeklenmesini engellediğini dile getirdi.

Kahve ağaçlarının çiçeklenmesinin azalmasının rekoltede düşüş olacağı anlamına geldiğine işaret eden Ergezen, "Bu beklentilerden dolayı kahve fiyatlarında yükseliş olduğunu görüyoruz. El Nino etkisinin 2027'nin ilk çeyreğine kadar devam etmesi bekleniyor. Bu da gelecek sezon için kahve fiyatlarında beklentileri yükseltiyor" ifadelerini kullandı.

Ergezen, bu sebeple kahve tarafında para girişinin olduğunu, ETF'ler üzerinden kahve pozisyonlarının arttığını vurgulayarak, bu durumun da fiyatlarda toparlanmayı sağladığını kaydetti.

Miçotakis, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

Ülkesinin NATO'ya verdiği desteğin sarsılmaz olduğunu belirten Miçotakis, "Şu anda silahlı kuvvetlerimiz için 25 milyar avroluk bir modernize programı uyguluyoruz." diye konuştu.

Miçotakis, Yunanistan'ın her zaman NATO'ya taahhütlerini yerine getirdiğini vurguladı.

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata uyulmasının önemine işaret eden Miçotakis, "Yaşam maliyetinin tüm Avrupa hükümetleri için bir numaralı öncelik olduğu bir dönemde, demokrasi ve diplomasiye bu çetrefilli sorunu çözmeleri için zaman tanımak hayati önem taşımaktadır. Tabii ki tansiyonun daha da artmasının benzin fiyatlarında artış demek olduğunun farkındayım ve bunun olmamasını umuyoruz." ifadelerini kullandı.

Miçotakis, zirvenin Türkiye'de düzenlenmesi hakkında da "Ankara'yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu olmuşumdur." şeklinde konuştu.

- "Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir"

Macaristan Başbakanı Peter Magyar da zirve öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Macar halkının, "NATO'nun gücüne ve birliğine" inandığını dile getirdi.

"NATO'nun birlik içinde olması hepimizin ortak çıkarıdır ve Macaristan'ı güvenilir bir müttefik olarak yeniden konumlandırma konusunda kararlıyız." diyen Magyar, Macaristan hükümetinin savunma harcamalarını artırma kararı aldığını ve 2035'e kadar yüzde 5 hedefine ulaşacaklarını kaydetti.

Rusya-Ukrayna Savaşı'na yönelik değerlendirmelerde bulunan Magyar, "Ukrayna kurban, Rusya ise zalim saldırgandır ve Ukrayna, toprakları ile toprak bütünlüğünü savunma hakkına sahiptir. Ukrayna'ya insani yardımları sürdürüyoruz ancak daha önce de defalarca dediğimiz gibi Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir." diye konuştu.

Magyar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile kısa bir görüşme yaptığını ve gelecekte ikili görüşme için anlaştıklarını söyledi.

- Bulgaristan'dan "Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesi" vurgusu

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise bugün Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ittifakın derin bir dönüşüm sürecinden geçtiği önemli bir dönemde gerçekleştirildiğinin altını çizdi.

Zirvenin Avrupa'daki müttefik ülkelerin NATO'nun ortak savunma kapasitesine daha fazla katkı sunma ihtiyacını ve bu yöndeki kararlılığını ortaya koyduğunu belirten Radev, komşu bölgelerde yaşanan çatışmaların, özellikle Ukrayna ve Orta Doğu'daki silahlı çatışmaların Avrupalı devletlere vatandaşlarının güvenliğini sağlamanın vazgeçilmez bir sorumluluk olduğunu ve bunun sürekli çaba gerektirdiğini açıkça gösterdiğini ifade etti.

Radev, NATO'nun savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması hedefinin, Bulgaristan açısından yalnızca geleneksel savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesi anlamına gelmediğini, aynı zamanda altyapı, ulaşım ve bağlantı kapasitesi, dijital dayanıklılık ve siber güvenlik alanlarında yatırımlar yapılmasını da içerdiğini vurguladı.

Ukrayna'ya destekle ilgili soruyu yanıtlayan Radev, geçmişte birçok Bulgar hükümetinin Ukrayna'ya mali, tıbbi, insani ve askeri alanlarda düzenli ve kapsamlı destek sağladığını ancak Ukrayna'ya en fazla mali destek sözü veren Bulgar siyasetçilerin ülke ekonomisinin geliştirilmesi ve devlet bütçesine yeni kaynaklar sağlanması konusunda yeterli adım atmadığını anlattı.

Radev, Bulgaristan'ın Ukrayna'ya mali desteğini kendi imkanları doğrultusunda sürdüreceğine ancak bu desteğin sosyal harcamaları etkilememesi gerektiğine dikkati çekti.

Grönland ile ilgili soruya da Radev, "Bizim tutumumuz, Avrupa'nın Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesine olanak sağlayacak imkanları sunması gerektiği yönündedir." yanıtını verdi.

36.⁠ NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi için Ankara'da bulunan Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump'ın "Grönland, ABD'nin kontrolünde olmalı" görüşünü yeniden gündeme getirmesine ilişkin Danimarka basınına açıklamada bulundu.

Danimarka Krallığı'na bağlı Grönland'ın ABD'nin bir parçası olmak istemediğini ifade eden Frederiksen, "Grönland elbette satılık değil. Bunu en başından beri açıkça belirttik." dedi.

Frederiksen, NATO'dan Danimarka'nın egemenliğine saygı duyulmasını beklediğini aktardı.

Trump, bugün Ankara'da yaptığı açıklamada, Grönland meselesini yeniden gündeme getirerek Grönland'ın ABD için önemli olduğunu ve ABD'nin kontrolünde olması gerektiğini söylemişti.

Ülke, bir yandan yeni sıcak hava dalgasının etkisi altına girerken bir yandan da özellikle güneydoğudaki vilayetlerde devam eden orman yangınlarıyla mücadeleyi sürdürüyor.

Fransız meteoroloji ajansı Meteo-France, yüksek yangın riski nedeniyle yedi vilayette kırmızı alarm verildiğini açıkladı.

Kırmızı alarm durumuna geçilen vilayetlerden Pyrenees-Orientales ve Herault'taki yangınlar henüz kontrol altına alınamadı.

Pyrenees-Orientales vilayetine bağlı Trevillach kentindeki yangında şu ana kadar 4 bin 600 hektar alan zarar gördü. Günlerdir süren yangından etkilenen 26 kasabada 10 bini aşkın kişi tahliye edildi.

Ayrıca Trevillach'taki yangında biri itfaiye görevlisi 5 kişi hafif yaralandı.

Enedis elektrik dağıtım şirketi, kentteki birçok noktada elektrik kesintilerinin yaşandığını açıkladı.

Yangınlar nedeniyle kırmızı alarm verilen Herault'ta 1000'den fazla itfaiyeci, dün itibarıyla 30'dan fazla yangına müdahalede bulundu.

Vilayete bağlı Carlencas-et-Levras kentindeki yangında şu ana kadar 250 hektarlık alan alevlere teslim oldu, 250'den fazla itfaiye görevlisiyle havadan ve karadan müdahale sürüyor.

Gard vilayetindeki Ledenon kentinde 540 hektarlık alanın zarar gördüğü yangın ise dün söndürüldü. Yetkililer, yeni yangın riskine karşı uyarıda bulundu.

Drome vilayetinde Die kentinde ise 2 Temmuz’da başlayan yangın, karadan müdahalenin zor olduğu alanlarda rüzgarın da etkisiyle yayıldı. Kentte dün geceden itibaren 100 hektar alanın daha yanmasıyla yaklaşık 500 hektar alan alevlere teslim oldu.

Aude vilayetine bağlı Raissac-d'Aude kasabasında da yangın çıktı. Bir helikopterle havadan ve 20'yi aşkın itfaiye ekibi ile karadan müdahale edilen yangın kontrol altına alındı.

- Tren seferleri aksadı

Özellikle ülkenin güney vilayetlerinde devam eden yangınlar nedeniyle Fransız ulusal demir yolu şirketi SNCF ulaşımda aksamalar yaşandığını bildirdi.

SNCF, Pyrenees-Orientales vilayetindeki bazı tren seferlerinin ve Perpignan-Villefranche-Vernet-les-bains hattı seferlerinin bugün için iptal edildiğini açıkladı.

- Fransa'da bu yaz 11 bin hektardan fazla alan yandı

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, France 2'de katıldığı programda bu sezonun en büyük yangınlarının çıktığı Pyrenees-Orientales'e öğleden sonra gideceğini açıkladı.

Bu yıl orman yangınlarının önceki yıllara kıyasla bir ay erken başladığına dikkati çeken Nunez, 11 bin hektardan fazla alanın yandığını dile getirdi.

Nunez, geçen yıl aynı dönem için bu rakamın 5 bin 700 hektar olduğunu belirtti.

- AB, Fransa'ya yangın söndürme uçakları gönderiyor

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, yangınlardan etkilenen Pyrenees-Orientales, Herault, Gard, Drome, Aude, Ariege, Haute-Loire ve Alpes-de-Haute-Provence vilayetlerindeki vatandaşlarla dayanışma mesajı verdi.

Macron, yangınlarla mücadele eden itfaiye ekiplerine desteğini yineledi.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de X hesabından yaptığı paylaşımda, Fransa'nın güneyindeki devam eden yangınlarla mücadele için Avrupa'nın seferber olduğunu belirtti.

Fransa'ya 4 yangın söndürme uçağı göndereceklerini açıklayan von der Leyen, Fransa ile dayanışma mesajı verdi.

Journal of Geophysical Research: Atmospheres dergisinde yayımlanan araştırmada, astrobiyolog Jacob Haqq-Misra ve iklim bilimci Eric Wolf, Dünya'nın önündeki 2 milyar yıllık süreçte iklimin nasıl değişeceğini inceledi.

Uzmanlar, bu süreçte Güneş'in yaklaşık yüzde 20 oranında daha parlak hale geleceğini ve bunun da yeryüzündeki bitki örtüsünü ya aşırı sıcaklıkla kavuracağını ya da karbondioksit kıtlığıyla boğacağını öngörüyor.

Gezegendeki toplam canlı ağırlığının (biyokütle) yüzde 80'ini oluşturan bitkilerin kaderi, atmosferdeki karbondioksit oranının ve sıcaklığın ne şekilde değişeceğine bağlı olarak şekillenecek.

İki farklı senaryo ve okyanusların ömrü
Araştırmacılar, Dünya'nın doğal karbon döngüsünün nasıl işleyeceğine dair iki farklı senaryoyu test etti. Karbon emiliminin güçlü olduğu ilk senaryoda, Dünya yüzeyindeki sıcaklık nispeten istikrarlı kalıyor ancak atmosferdeki karbondioksit miktarı hızla düşüyor.

Bu durumda bitkiler karbonsuz kalarak bundan 1,84 billion yıl sonra yok oluyor. Karbon emiliminin zayıf kaldığı ikinci senaryoda ise karbondioksit seviyesi sabit kalsa da küresel ortalama sıcaklık 65 dereceye ulaşıyor.

Bu aşırı sıcaklık nedeniyle karadaki son bitkiler de yaklaşık 1,87 milyar yıl sonra kuruyarak ölüyor. Bilim insanları, bu sürenin Dünya'daki okyanusların buharlaşıp yok olma süresiyle neredeyse aynı olduğuna dikkat çekiyor.

Evrim ve teknoloji faktörü ömrü uzatabilir
Çalışmada elde edilen bu veriler, bitkilerin mevcut yapılarını koruyacağı varsayımı üzerine kuruldu. Ancak uzmanlar, gelecekte yaşanabilecek bitki evriminin ya da gelişmiş insan teknolojilerinin bu süreyi uzatabileceğini belirtiyor.

Bitkilerin değişen iklime uyum sağlayarak daha yüksek rakımlara, hatta stratosfere kadar yayılabileceği veya güneş ışınlarını yansıtan yapay mühendislik yöntemleriyle Dünya'nın soğutulabileceği ihtimaller arasında yer alıyor.

Araştırma, mevcut termal sınırların ve karbondioksit kıtlığının sadece bugünkü ekosistem için geçerli olduğunu, Dünya'daki yaşamın ise en az okyanuslar kadar uzun süre hayatta kalacak bir dirence sahip olduğunu gösteriyor.

Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi 7-8 Temmuz'da düzenlenecek.

ABD Başkanı Donald Trump da zirve ve öncesindeki ziyaret için 7 Temmuz'da Ankara'da olacak.

TC CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN BEŞTEPE'DE KARŞILAYACAK

Trump ziyaretine Anıtkabir ile başlayacak ve ardından da Beştepe'ye geçecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Trump'ı Beştepe'de resmi törenle karşılayacak.

Trump'ın makam aracına atlı birlikler eşlik edecek.

GÖRÜŞMEDEKİ ANA BAŞLIKLAR

Tören sonrası önce baş başa ardından heyetler arası görüşmeye geçilecek.

İki ülke arasında başta milli muharip uçak KAAN'da kullanılacak F-110 savaş uçağı motorlarının satışı, Türkiye'nin F-35 programına geri dönüşü, Suriye ve Gazze'deki son durum gibi pek çok başlık masada olacak.

Erdoğan ve Trump'ın görüşmelerden sonra ikili anlaşmalara imza atması ve ortak basın toplantısı yapması da bekleniyor.

ANKARA'DA HAZIR BEKLEYECEKLER

Trump gelmeden önce dev bir ekip Ankara'da olacak.

Özel servis ajanları ve lojistik hazırlıklar için ekipler Ankara'ya gelecek.

Vinton County Şerifi Ryan Cain, çocukların aynı aileden olduğunu, evde yoğun çöp ve insan dışkısı bulunduğunu söyledi. Cain, düzenlenen basın toplantısında, “Hayvanlarımızın çoğu çocuklardan daha iyi koşullarda tutuluyordu.” ifadelerini kullandı.

Yetkililere göre çocukların bazıları konuşamıyordu. Gelişimsel engeli bulunan 18 yaşındaki bir çocuğun ise adını dahi heceleyemediği belirtildi.

Çocukların anne ve babası ile iki büyükanne/büyükbabası hakkında, “ciddi fiziksel zarara yol açan çocukları tehlikeye atma” suçlamasıyla 16’şar ayrı dava açıldı. Vinton County Savcısı William Archer, olayın insan kaçakçılığı değil, “aile içi bir durum” olduğunu vurguladı.

Ohio Başsavcısı Andy Wilson, çocukların, başka bir soruşturma kapsamında eve düzenlenen arama sırasında bulunduğunu söyledi. Wilson, “Orada 16 çocuk olduğunu bilmiyorduk.” dedi. Hamden köyündeki evde gördüğü manzarayı “saf kötülük” sözleriyle tanımlayan Wilson, olay yerinin kariyeri boyunca karşılaştığı en korkunç manzara olduğunu ifade etti.

Şerif Cain, çocukların zamanlarının büyük bölümünü yaklaşık 3,6 metreye 3,6 metre büyüklüğündeki bir odada geçirdiğinin düşünüldüğünü söyledi. Evde kafes bulunmadığını belirten Cain, çocukların evin içinde nasıl tutulduğuna ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Çocuklardan yedisi Columbus’taki hastanelere götürülürken, ikisi helikopterle birinci seviye travma merkezlerine sevk edildi. Yetkililer, çocuklardan birinin salı günü kritik durumda olduğunu ve solunum desteğine alındığını açıkladı.

Gary Siders Jr., Gary Siders Sr., Christina Siders ve Elizabeth Siders çarşamba günü hakim karşısına çıkarıldı. Hakim, sanıklar adına suçlamaları reddeden beyan kayda geçirirken, her biri için 300 bin dolar kefalet belirlendi.

Soruşturmacılar, ailenin son 20 yılda Ohio’nun güneyinde farklı yerlere taşındığını ve çocuklara ilişkin sağlık ya da resmi kayıt oluşturulmasından kaçınmış olabileceğini belirtti. Çocukların okula da kayıtlı olmadığı bildirildi.

Başsavcı Wilson, ailenin çocukları gözlerden uzak tutma konusunda “oldukça becerikli” davrandığını söyledi. Komşular ise evde çocuk yaşadığını bilmediklerini anlattı.

Nüfusu 1000’den az olan Hamden köyünde yaşayan komşular, olay karşısında şoke olduklarını söyledi. Altı yıldır aynı sokakta yaşayan Joseph Stewart, aile taşındığından beri “hiç çocuk görmediğini” belirterek, “Çok üzücü bir durum” dedi.

Savcı Archer, eyaletin çocukların tamamı için geçici velayet talebinde bulunduğunu açıkladı. Başsavcı Wilson ise “Bu çocuklar için adalet yerini bulacak.” dedi.

İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) hazirana ilişkin öncü sıcaklık değerlerini açıkladı. Buna göre, haziranda ortalama sıcaklıklar 17,1 derece olarak ölçüldü.

Söz konusu sıcaklıklar, İngiltere'de kayıtların tutulduğu 1884’ten beri görülen en yüksek sıcaklık değeri oldu. Ülkede haziranda görülen 17,1 ortalama sıcaklıklar uzun vadeli sıcaklık ortalamasının da 3 derece üzerinde gerçekleşti.

Özellikle haziranın ikinci yarısında yaşanan sıcak hava dalgası nedeniyle İngiltere'de gece sıcaklıkları da alışılmadık seviyede yüksek seyretti.

İngiltere'de geçen hafta aşırı sıcak hava dalgası yaşanmış ve en yüksek günlük sıcaklık 36,7 dereceye ulaşmıştı. Yüksek sıcaklıklar ülkede toplu ulaşım dahil günlük hayatta aksaklıklara yol açmıştı.

Diğer bir ABD'li yetkili de her iki tarafın da "şimdilik" saldırılardan el çekeceğini ve ilki geçen hafta İsviçre'de yapılan teknik görüşmelerin devam edeceği için "gemilerin serbestçe hareket edebileceğini" söyledi.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynağa göre ise 30 Haziran'da yapılması planlanan görüşmeler başlangıçta İran'ın nükleer programına ilişkin teknik konuları ele almak üzere İsviçre'de gerçekleşecekti ancak gerginliğin artmasıyla görüşmeler hem farklı bir yere taşındı hem de Hürmüz Boğazı'ndaki duruma odaklandı.

​​​​​​​İran devlet televizyonuna konuşan yetkili: "Teknik görüşme iptal edildi"

Diğer yandan İran Devrim Lideri Eserlerini Koruma ve Yayma Ofisi Üyesi Mehdi Fezaili, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, İran’ın, ABD ile teknik heyetler düzeyinde bugün gerçekleştirilmesi planlanan görüşmeye katılmadığını söyledi.

Fezaili, buna gerekçe olarak, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını sürdürmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasına ilişkin somut adım atılmaması olduğunu dile getirdi.

İran ile ABD arasında 14 Haziran'da varılan mutabakatın ardından taraflar 21 Haziran'da İsviçre'de üst düzey görüşmeler gerçekleştirmiş ve görüşmeler daha sonra teknik heyetler arasında devam etmişti. 23 Haziran'da yapılan açıklamada, teknik görüşmelerin gelecek hafta yeniden yapılacağı belirtilmiş ancak tam tarih verilmemişti.

Son iki gündür İran ve ABD arasında Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı çatışmalar meydana gelmişti.

Huss, X hesabından ülkede etkili olan sıcak hava dalgasına ilişkin paylaşımda bulundu.

Alplerin en büyük buzulundaki karla kaplı alanı eriten sıcak hava dalgasının yaşandığını belirten Huss, "(Alplerin en büyük buzulu) Konkordiaplatz'daki Büyük Aletsch Buzulu, sadece iki hafta içinde karla kaplı halden çıplak buza dönüştü. Tamamen istisnai bir durum değil. Endişe verici olan zamanlama. Bu durum mevsimin 1-2 ay sonrasında meydana gelmeliydi." ifadelerini kullandı.

İsviçre'nin kamu yayın kuruluşu SRF'ye de değerlendirmelerde bulunan Huss, "Hesaplamalarımıza ve tahminlerimize göre, bu yılki buzulların geri çekilme günü 29 Haziran'da gerçekleşecek. Bu, önümüzdeki birkaç gün içinde İsviçre buzullarının kış boyunca biriktirdikleri tüm hacmi muhtemelen kaybedecekleri anlamına geliyor." dedi.

Kış mevsiminde yetersiz kar yağışı görüldüğünü belirten Huss, bunun buzulları koruyan kar tabakasını zayıflattığını ifade etti.

Huss, yaz sıcaklarının bu yıl çok erken etkisini gösterdiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Mayısta ilk sıcak hava dalgalarını yaşadık ve ovalarda sıcaklıklar 30 dereceye ulaştı. Şimdi de bu sıcak hava dalgası. Şiddeti açısından ancak özellikle süresi açısından gerçekten olağanüstü. Temmuz ve ağustosta neredeyse kesin olarak göreceğimiz yüksek sıcaklıklar, uzun vadeli buzul kaybına doğrudan yol açacak. Bu yıl kesinlikle çok fazla buz kaybedeceğiz."

Trump, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran'ın "ticari taşımacılığa yönelik saldırılarını" gerekçe göstererek düzenlediği saldırıların ardından sosyal medya platformundan açıklama yaptı.

ABD uçaklarının, "ateşkesi yeniden ihlal ettiği" gerekçesiyle İran'a ait füze ve insansız hava araçlarını (İHA) depolama ve kıyı radar tesislerini vurduğunu belirten Trump, İran'ın "ders çıkarmayacağını" savundu.

Trump, "Artık makul olamayacağımız bir nokta gelebilir ve başarıyla başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalabiliriz. Bu olursa artık İran var olmaz." ifadelerini kullandı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nda İran'ın "ticari taşımacılığa yönelik saldırılarını" gerekçe göstererek ülkedeki bazı hedeflere saldırılar düzenlediğini bildirdi.

"Kırmızı kod" uyarısı Limburg, Kuzey Brabant, Gelderland, Güney Hollanda, Kuzey Hollanda, Utrecht, Flevoland ve Overijssel bölgelerinde yerel saatle 23.00'e kadar geçerli olacak, sıcak hava dalgası cumartesi günü Limburg, Brabant, Gelderland ve Overijssel bölgelerinde de etkisini gösterecek.

KNMI'nin verilerine göre, ülkede kayıtlara geçen en yüksek sıcaklık Brabant'taki Gilze-Rijen'de 40,7 derece olarak 25 ve 26 Temmuz 2019'da ölçülürken, sıcaklıkların bugün bu dereceyi aşması öngörülüyor.

Hollanda hava durumu sitesi Weeronline'a göre, öğleden sonra yerel saatle 16.30 itibarıyla ülkenin güney bölgelerinde termometreler 38 dereceyi gösterirken, hissedilen sıcaklıklar 41 dereceye ulaştı.

- Posta dağıtımı durduruldu, açık eğlence merkezleri kapatıldı

"Kırmızı kodlu" bölgelerde, posta mektup dağıtımı yapılmazken, bazı açık eğlence merkezleri kapatıldı.

Ülkede okullarda havalandırma sistemleri yeterli değilse idari izin uygulaması tavsiye edildi. İnşaat sektöründeki işler için "kırmızı kod" nedeniyle çalışmalar durduruldu.

Sıcaktan genleşen bazı köprüler kapatılamadığı için açık kaldı. Kanallardaki birçok köprüye sürekli suyla soğutma işlemi yapıldı.

Dün aşırı sıcaklardan bunalıp kanallara giren 3 kişi yaşamını yitirdi.

- Tiyatrolar, marketler ve kiliseler serinleme alanı oldu

Hollanda'daki şehir kütüphaneleri ve tiyatroları, marketler, kiliseler, bazı dernek ve vakıf binaları, sıcak havada evini serinletemeyenler için ücretsiz alanlar açtı, masalar ve oturma yerleri tahsis edildi.

Amsterdam Osdorp Meydanı'ndaki büyük Albert Heijn marketinde, reyonların arasına kurulan masada insanların serinlemesi için ücretsiz içecekler ikram edildi.

Aşırı sıcaklar nedeniyle çok sayıda açık hava etkinliği iptal edilirken; bunlar arasında Gaziler Günü Geçit Töreni de yer aldı.

Vatandaşlar, günün erken saatlerinden itibaren kanallara, parklara ve bahçelere akın etti.

Trump, Beyaz Saray'da Oval Ofis'te düzenlenen bir imza töreninde gazetecilerin sorularını yanıtladı.

İran'ın ABD üzerinde herhangi bir koz sahibi olup olmadığı yönündeki soruya cevap veren Trump, Tahran yönetiminin ciddi kayıplar verdiğini savunarak, "Donanmaları gitti, hava kuvvetleri gitti, liderleri öldü, ekonomileri çöktü." ifadesini kullandı.

İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde ortadan kaldırıldığını öne süren Trump, ülkenin füze, insansız hava aracı ve hava savunma sistemlerinin de ağır darbe aldığını iddia etti.

Hürmüz Boğazı'nın açık tutulduğuna işaret dene Trump, "İki önemli sonuç elde ettik. Birincisi Boğaz açık ve açık kalacak. İkincisi ise İran hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacak." değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin bölgedeki askeri üstünlüğüne vurgu yapan Trump, "Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrole sahibiz. Eğer İran anlaşmanın gereklerini yerine getirmez ya da uygun davranmazsa, yapmam gerekeni yaparım." diye konuştu.

İran'a yönelik deniz ablukasının hava saldırılarından daha etkili olduğunu düşündüğüne vurgu yapan Trump, gerektiğinde benzer bir uygulamanın kısa sürede yeniden hayata geçirilebileceğini söyledi.

"Bize saygı duydukları sürece sorun yaşamayacağız." diyen Trump, İran'ın ABD'ye saygı göstermemesi halinde durumun değişebileceği kaydetti.

- "Ben sorun çözen biriyim, sorunları çok hızlı çözerim"

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun İsrail ordusunun Lübnan'daki varlığını sürdüreceği yönündeki açıklamasının İran ile sağlanan ateşkes ve bölgesel istikrar çabalarına etkisine ilişkin soruya, "Ben sorun çözen biriyim, sorunları çok hızlı çözerim." yanıtını verdi.

Doğrudan Netanyahu'nun açıklamasını eleştirmeyen Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun yürüttüğü diplomasiyi överek, yönetiminin bölgedeki sorunları çözebilecek kapasiteye sahip olduğunu aktardı.

- Trump, İsviçre'deki görüşmeleri başarılı olarak tanımladı

ABD Başkanı Trump, Yardımcısı JD Vance'in İsviçre'de yaptığı açıklamaları da överek "Çok zeki bir adam, harika bir iş çıkardı." dedi.

Demokrat Partili bazı siyasetçileri eleştiren Trump, Cumhuriyetçi yönetimin dış politika ve ulusal güvenlik konularında daha güçlü bir kadroya sahip olduğunu savundu.

Trump, perşembe günü sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda "Rica ederim!" ifadesini kullandı ve İran ile önümüzdeki 60 gün boyunca müzakereleri sürdürmeyi öngören mutabakat zaptının faydalarını sıraladı.

Trump yaptığı paylaşımda, petrolün yeniden aktığını, İran'ın asla nükleer silaha sahip olamayacağını, borsaların yükseldiğini, istihdamın rekor seviyede olduğunu ve fiyatların düştüğünü belirtti.

Ülkenin hiç olmadığı kadar güçlü, güvenli ve saygın olduğunu savundu.

Ancak bölgede 13 Amerikan askerinin ve 7 bin 500'den fazla sivilin hayatını kaybettiği 100 günden uzun süren çatışmanın ardından nelerin değiştiğine dair objektif bir analiz, Trump'ın açıklamalarından daha farklı bir tablo ortaya koyuyor.

Maliyet, yaklaşık 40 milyar doları buluyor

Savaşın görünen maliyeti yaklaşık 40 milyar dolar ancak toplam bedel çok daha yüksek
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezinin (CSIS) hazırladığı analizden elde edilen ön verilere göre, çatışmanın Savunma Bakanlığına maliyeti yaklaşık 40 milyar doları buluyor.

CSIS kıdemli danışmanı Mark Cancian, bu rakamın mühimmat maliyetini, imha edilen ekipmanı ve üslerdeki hasarı içerdiğini, ancak bakanlığın 2026 mali yılı bütçesinde zaten yer alan operasyonel maliyetleri kapsamadığını belirtti.

Hükümet kaynakları, Pentagon'un ek finansman için 80 milyar dolarlık bir talepte bulunduğunu bildirdi. Kaynaklardan biri, bu talebin 20 milyar dolardan azının İran savaşından kaynaklanan acil ihtiyaçlarla ilgili olduğunu ve bölgedeki tesislerin onarımı ile ABD üslerinin maliyetlerini içermediğini ekledi.

Buna mühimmata harcanan yaklaşık 26 milyar dolar da dahil

Cancian, en büyük harcamanın mühimmata yapıldığını belirterek, uzun menzilli, son derece gelişmiş ve pahalı silahların yoğun şekilde kullanıldığını ifade etti. Örneğin, bir Tomahawk füzesinin maliyeti yaklaşık 2,5 milyon doları buluyor ve ABD bunlardan yaklaşık bin adet kullandı.

Askeri yetkililer ve uzmanlar, ordunun önemli füze envanterinin büyük bir kısmını tükettiğini kaydediyor. Trump, savunma şirketlerini daha fazla silah üretmeye zorlamak için haziran ayı başında Savunma Üretim Yasası'nı uygulamaya koydu.

CSIS verilerine göre, daha az sıklıkta düzenlenen saldırılar ve pahalı silahların kullanımının azalmasıyla savaşın günlük maliyeti zamanla düştü.

Düşünce kuruluşu, savaşın ilk 100 saatinin 3,7 milyar dolara mal olduğunu hesapladı. Çatışmaların 12'nci gününde ise toplam maliyet yaklaşık 16,5 milyar dolara ulaştı.

Savunma Bakanlığı masrafların en büyük kısmını üstlenirken, çatışma İç Güvenlik ve Gaziler Bakanlığı gibi diğer kurumlara 1 milyar dolara mal oldu. Cancian, bu miktarın yaklaşık 165 milyon dolarının yüksek yakıt fiyatlarıyla ilgili olduğunu aktardı.

Benzin fiyatları hala yüksek

Savaş benzin fiyatlarını yükseltti. Bu durum, fosil yakıt sondajını gündeminin önemli bir parçası haline güncelleyen Trump için olumsuz bir gelişme oldu.

ABD yıllardır en büyük petrol ve gaz üreticisi konumunda bulunsa da pazar karmaşık ve küresel bir yapı barındırıyor. Benzin fiyatları ülke genelinde ortalama 3 doların altındayken, savaşın büyük bölümünde 4 doların üzerine çıktı.

Hürmüz Boğazı üzerinden petrol trafiğinin yeniden başlamasıyla fiyatların düşmesi bekleniyor, ancak bu durumun zaman alacağı öngörülüyor.

ABD genelinde benzin ortalaması cuma günü 3,97 dolar oldu. Perşembe günü ise fiyatlar 30 Mart'tan bu yana ilk kez 4 doların altına geriledi.

Brown Üniversitesinin enerji maliyeti takip sistemine göre, Amerikan haneleri savaş olmasaydı ödeyecekleri miktardan ortalama 253 dolar daha fazla harcadı.

Dizel fiyatlarındaki artış zincirleme etki yaratıyor

Amerikalılar benzin fiyatlarının yükünü hissederken, çiftçiler ve nakliyeciler dizel fiyatlarındaki artıştan etkilendi. Savaş başlamadan önce ortalama fiyat 3,80 dolar civarındayken, 15 Haziran itibarıyla bu rakam 5 doların üzerinde seyrediyor.

Brown Üniversitesinin verilerine göre, artan fiyatlar nedeniyle Amerikalılar dizel için fazladan yaklaşık 27,1 milyar dolar harcadı. Savaş aynı zamanda gübre fiyatlarını da artırdı ve bu durum tarım üzerinde uzun vadeli etkilere yol açıyor.

Stratejik petrol rezervi 1983'ten bu yana en düşük seviyede

Körfez kıyısındaki tuz mağaralarında tutulan ülkenin acil durum petrol rezervi, hem Biden yönetiminin Rusya-Ukrayna savaşı sürecindeki hamleleri hem de Trump yönetiminin İran savaşı nedeniyle tükendi. Rezerv şu anda, Reagan yönetimi döneminde ilk kez doldurulmaya başlandığı 1983 yılından bu yana en düşük seviyesinde bulunuyor.

Dünya 1,15 milyar varil petrol arzı kaybetti

Orta Doğu'dan yaklaşık dört aydır petrol çıkışı yapılmıyor. Kpler verilerine göre dünya, savaş boyunca toplamda 1,15 milyar varil petrol arzı kaybetti. Bu nedenle dünya, ham petrolü bulabildiği diğer yerlerden tedarik etmeye çalıştı.

Venezuela ve Brezilya üretimi artırdı. Amerika Birleşik Devletleri Avrupa'ya büyük miktarda jet yakıtı, Avustralya'ya ise dizel gönderdi.

Trump yönetiminin yüz milyonlarca varil Rus ve İran petrolüne yönelik yaptırımları kaldırmasının yanı sıra 32 ülke tarihin en büyük acil petrol stoku salınımını koordine etti.

Ancak bu adımlar yeterli olmadı ve petrol şirketleri müşterilerinin talebini karşılamak için kendi stoklarını kullanmaya başladı.

Cushing'deki depolar tükeniyor

Amerika Birleşik Devletleri genelinde yakıt dağıtımı yapan Oklahoma, Cushing'deki kritik petrol merkezi operasyonel sınır seviyesine ulaştı. Depolardaki yakıt miktarının kritik seviyelere düşmesi, boru hatlarındaki basıncın korunmasını ve müşterilere petrol ulaştırılmasını zorlaştırıyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi, geçen hafta Cushing'deki depolarda sadece 20 milyon varil petrol kaldığını bildirdi. Trump, çarşamba günü Versailles'daki G7 zirvesinde bu sorunu kabul ederek rezervlerin yaklaşık dört hafta içinde tükeneceğini ifade etti.

Enflasyon yükseliyor

Trump, uyguladığı politikaların fiyatları neden yükselttiğini açıklamakta zorlanıyor. Zaman zaman karşılanabilirlik fikrinin bir aldatmaca olduğunu söyleyen Trump, son dönemde ise enflasyonun daha da kötü olabileceğini ve savaş bittiğinde fiyatların hızla düşeceğini savundu.

Ancak enflasyonun düşmesi fiyatların daha yavaş artması anlamına geliyor, fiyatların fiilen gerilemesi anlamını taşımıyor.

Çalışma İstatistikleri Bürosunun son verilerine göre, enerji fiyatlarının etkisiyle yıllık enflasyon üç yıldır ilk kez yüzde 4'ün üzerine çıktı. Bu oran salgın dönemindeki yüksek seviyelerden uzak olsa da Federal Rezerv'in (Fed) faiz oranlarını düşürmek için görmek istediği seviyenin iki katı olarak kayıtlara geçti. Kalıcı yüksek enflasyon, Fed'in geçen hafta faiz indirimine gitmeme kararını da açıklıyor.

Fiyatlar şu anda ortalama bir Amerikan çalışanının maaş artışından daha hızlı yükseliyor. Enflasyon nisan ve mayıs aylarında maaş artışlarını eritirken, bu durum 2023'ten beri ilk kez yaşandı.

Tüketici güveni hafif arttı ancak hala tarihi düşük seviyelere yakın

Amerikalılar arasında bazı iyimserlik işaretleri görülüyor. Michigan Üniversitesi tarafından yapılan ankete göre, tüketici güveni üç ay üst üste düştükten sonra haziran ayında yükseldi. Ancak bu oran hala tarihi ortalamaların oldukça altında bulunuyor.

Genel güven eksikliği sadece savaştan kaynaklanmıyor. Amerikalılar 2020'den bu yana ekonomiyi etkileyen art arda tarihi olaylar yaşadı. Bu durum, son yıllardaki ekonomik şokların atlatılması için tüketici güveninde sürdürülebilir bir artış döneminin gerçekleşmesini engelledi.

Borsalar yükselişte

Piyasa endeksleri savaşın hemen ardından düşüş yaşadı ancak Trump, piyasaların savaşa rağmen rekorlar kırmaya devam ettiği yönünde açıklamalarını sürdürüyor.

Amerikalılar enflasyon ve savaşın neden olduğu benzin fiyatları nedeniyle ekonomi konusunda karamsar olsa da yatırımcılar faaliyetlerine bağlı kalıyor. SpaceX ve yapay zeka sektöründeki büyük halka arzlar da yatırımcıların borsaya olan ilgisini korumasını sağladı.

Tahviller değer kaybediyor

Savaş sırasındaki benzin fiyatlarındaki artış nedeniyle büyüyen enflasyon endişeleri tahvil satışlarını hızlandırdı. Bu durum, gösterge 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisini mayıs ayında son bir yılın en yüksek seviyesine çıkardı, ardından bir miktar gerileme kaydetti. 10 yıllık tahvil getirisi; kredi kartları, otomobil kredileri ve konut kredileri dahil olmak üzere tüketici kredi oranlarını doğrudan etkiliyor.

Konut kredisi faizleri yüksek seviyede

Freddie Mac verilerine göre, ortalama 30 yıllık sabit konut kredisi faizi geçen hafta yüzde 6,52'den yüzde 6,47'ye geriledi. Yüksek tahvil getirileri konut kredisi faizlerini yukarı çekerek konut piyasasının durağanlaşmasına neden oldu.

Federal Rezerv Başkanı Kevin Warsh, merkez bankasının fiyat artışlarını kontrol altına almak için daha güçlü adımlar atacağını ifade etti. Piyasa, Fed'in bu yılın sonlarında faiz artırımına gitmesini ve konut kredisi faizlerini de beraberinde yükseltmesini bekliyor.

Trump'ın onay oranı düşük seyrediyor

Başkanın kararlı bir destekçi kitlesi bulunsa da ülkenin büyük çoğunluğu onun görev performansını onaylamıyor.

Trump'ın onay oranı savaş başlamadan önce de yüzde 40'ın altına gerilemiş durumdaydı. Şubat ayında Amerikalıların yüzde 38'i Trump'ın performansını onaylarken, bu oran 15 Haziran itibarıyla yüzde 37 seviyesinde bulunuyor.

Son yapılan Fox News anketine göre, kayıtlı seçmenlerin yüzde 31'i Trump'ın ekonomi yönetimini, yüzde 35'i ise İran politikasını onayladığını belirtiyor.

BBC’nin aktardığına göre Dünya Meteoroloji Örgütü, El Nino'nun bu yılın sonuna kadar şiddetini artırarak dünyanın büyük bir bölümünde daha aşırı hava olaylarına yol açabileceğini bildirdi.

Ulusal hava durumu kuruluşlarından gelen çeşitli tahminler, bunun şimdiye kadar kaydedilen en güçlü El Nino'lardan biri, yani muhtemel bir "süper" El Nino olabileceğini gösteriyor.

El Nino'nun kesin zamanlamasını ve şiddetini tahmin etmek zor olabilir ve bilim insanları ipuçları bulmak için Büyük Okyanus'un orta kesimlerindeki bir bölgede koşulları izliyor.

El Nino, rüzgarlardaki değişim nedeniyle daha sıcak suların tropikal Büyük Okyanus'a yayılmasıyla oluşur.

Bir El Nino olayı bekleniyordu, ancak birçok bilim insanı bunun alışılmadık derecede güçlü olabileceğine inanıyor.

İngiltere Meteoroloji Ofisi'nde aylık ve yıllık tahminlerden sorumlu Prof. Adam Scaife, "Büyük bir olayın geleceğinden çok eminiz. Hatta rekor bir olay bile olabilir" diyor.

Bilim insanlarının güçlü bir El Nino beklemelerinin nedenlerinden biri okyanus yüzeyinin derinliklerinde yatıyor.

Uydu, şamandıra ve okyanus şamandıralarından elde edilen veriler, Büyük Okyanus'ta doğuya doğru, yüzlerce metre derinliğe kadar ilerleyen, alışılmadık derecede sıcak bir su dalgasının (bazı yerlerde ortalamanın 6°C üzerinde) olduğunu gösteriyor.

ABD bilim kuruluşu NOAA'nın İklim Tahmin Merkezi'nden fizik bilimci Michelle L'Heureux, bu suların sıcaklığının "gördüğümüz en güçlü El Nino olaylarından bazılarıyla yarışabileceğini" söylüyor.

Bu derin deniz ısısı genellikle yüzeydeki daha sıcak suların habercisi ve bu da yukarıdaki havayı ısıtarak dünya çapındaki hava modellerini bozmaya katkıda bulunuyor.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, “El Nino koşulları, küresel ısınmanın ateşine benzin dökecek” dedi. “Etkileri daha da sert olacak, daha da uzağa yayılacak ve yıkıcı bir hızla sınırları aşacak.”

Hiçbir El Nino olayı birbirinin aynısı değil ve farklı yerler yılın farklı zamanlarında etkilenebiliyor.

Ancak güçlü bir El Nino, tipik olarak Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya'nın bazı bölgelerinde sıcak ve kuru havayı besleyerek kuraklık ve orman yangınları olasılığını artırır.

Ayrıca Hint musonunu zayıflatabilir ve Büyük Afrika Boynuzu'nun kuzey bölgelerine daha kurak koşullar getirebilir; daha yoğun yağışlar ise ABD'nin güneyinde sel riskini artırabilir.

El Nino, İngiltere kışlarının ılıman başlaması ve soğuk bitmesi olasılığını bile artırabilir fakat kuzeybatı Avrupa'daki hava durumuyla bağlantıları o kadar güçlü değil.

Geçmişteki olaylar, gıda fiyatlarında ani artışlara ve küresel düzeyde yüz milyarlarca, hatta trilyonlarca dolarlık gelir kaybına yol açtı. Mahsul kıtlığı ve ticaretteki aksamalar tedarik zincirleri ve ekonomiler üzerinde dalgalanmalara neden oldu.

ABD'deki Berkeley Earth grubundan iklim bilimci Zeke Hausfather, "2027 yılının, şu anki tahminlere göre, dünyanın kayıtlara geçen en sıcak yılı olması çok muhtemel" diyor.

Andrews Müşterek Hava Üssü'nde düzenlenen törende konuşan Trump, Katar tarafından bağışlanan ve kapsamlı modernizasyon çalışmalarının ardından Başkanlık uçağı olarak hizmete alınan Boeing 747'yi tanıttı.

Trump, yeni Air Force One ile çok sayıda yurt dışı ziyareti gerçekleştireceklerini belirterek "Türkiye'ye de gideceğiz. Yıl içinde yeniden Çin'e gideceğiz. Devlet Başkanı Şi Cinping eylülde buraya gelecek. Daha sonra Çin'deki büyük bir konferans için tekrar oraya gideceğiz." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, "dünyanın en lüks uçağı" olarak nitelediği yeni Boeing 747'nin "eşi benzeri olmayan" iletişim sistemlerine ve son teknoloji savunma teçhizatına sahip olduğunu dile getirdi.

Uçağın 10 ay gibi kısa bir sürede "uçan Beyaz Saray"a dönüştürüldüğünü belirten Trump, projede görev alan yaklaşık 250 kişiye teşekkür etti.

Başkan Trump, yeni Air Force One'ın, başkent Washington’da, ABD'nin 250. kuruluş yılı kutlamalarında çok sayıda savaş uçağının eşlik edeceği büyük bir hava gösterisine öncülük edeceğini aktardı.

Eski Air Force One müzeye gönderilecek

Trump, Fransa'daki G7 Zirvesi dönüşünün, yaklaşık 35 yıldır kullanılan "VC-25A" tipi mevcut Air Force One ile gerçekleştirilen son planlı uçuş olduğunu açıkladı.

Eski Başkanlık uçaklarının restore edilerek müzelerde sergileneceğini belirten Trump, bu uçakların ABD başkanlık tarihinin önemli bir parçası olduğunu vurguladı.

Toplamda 6 milyon milden fazla uçuş yaptı

Mevcut Air Force One filosunun temelleri, eski ABD Başkanı Ronald Reagan döneminde atıldı.

İlk kez George H.W. Bush döneminde kullanılmaya başlanan "VC-25A" tipi Boeing 747-200B uçakları, bugüne kadar görev yapan tüm ABD başkanlarına hizmet verdi.

Trump'ın verdiği bilgilere göre, tamamen aynı olan 2 uçaktan oluşan mevcut Air Force One filosu, görev süresi boyunca 96 ülkeye yapılan 223 uluslararası seyahatte kullanıldı ve toplamda 6 milyon milden fazla uçuş yaptı.

Yaklaşık 35 yıldır başkanları taşıyan uçaklar, yaşlarının ilerlemesi nedeniyle emekliye ayrılırken yerlerini, kapsamlı şekilde yenilenen "Boeing 747" tipi yeni Air Force One'a bırakıyor.

Pentagon ve yüklenici firma L3Harris tarafından hızlandırılmış takvimle yürütülen çalışmalar sonucunda hizmete alınan yeni uçak, Trump yönetiminin talebi doğrultusunda Başkanlık görevleri için hazır hale getirildi.

Afrika genelinde endişeye yol açan son salgın, virüsün "Bundibugyo" adı verilen ve diğer türlerine kıyasla daha nadir görülen bir suşundan kaynaklanıyor.

Geçmişteki büyük salgınlara yol açan Zaire türüne karşı etkili aşılar ve tedaviler geliştirilmiş olsa da, Bundibugyo türü için henüz onaylanmış resmi bir aşı veya tedavi yöntemi bulunmuyor.

İlaç firmalarının geçmişte bu nadir türü bir öncelik olarak görmemesi, sağlık çalışanlarını bugün ölümcül virüs karşısında çaresiz bırakıyor. Hastalara tıpkı şiddetli bir grip vakasında olduğu gibi sadece semptomları hafifletmeye yönelik müdahaleler yapılabiliyor.

Ölüm oranı yüzde 30 ila 50 arasında değişen bu tehlikeli tür, koruyucu bir kalkan olmaması sebebiyle çok daha hızlı yayılıyor.

Çatışmalar ve takip edilemeyen binlerce vaka

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusunda başlayan ve komşu Uganda’ya da sıçrayan salgının kontrol altına alınamamasındaki en büyük etkenlerden biri bölgedeki güvenlik sorunları olarak öne çıkıyor.

Ordu güçleri ile isyancı gruplar arasındaki çatışmalar, sağlık ekiplerinin sahada rahat hareket etmesini ve virüs bulaşan kişilerin temas zincirini takip etmesini neredeyse imkansız hale getiriyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün acil durum ilan ettiği dönemden bu yana vaka sayıları katlanarak artarken, uzmanlar asıl tablonun çok daha vahim olabileceğini belirtiyor.

Yetkililer, enfekte olduğu halde ulaşılamayan ve virüsü etrafına yaymaya devam eden 26 binden fazla insanın nerede olduğunun bilinmediğini aktarıyor.

Toplumsal güvensizlik ve yanlış bilgi

Salgınla mücadeleyi zorlaştıran bir diğer büyük engel ise yerel halk arasında yayılan dezenformasyon ve güvensizlik dalgası oluyor. Bölgedeki birçok insan, hastalığın hükümet tarafından fon sağlamak amacıyla uydurulduğuna inanıyor.

Hastalık belirtilerini gizleyenlerin yanı sıra, geleneksel cenaze defin ritüellerinin engellenmesi de halk ile sağlık çalışanları arasında ciddi gerilimlere yol açıyor. Son olarak bir grup bölge sakininin hastaneyi basarak tedavi çadırlarını ateşe vermesi, insani yardım ve tıbbi müdahale süreçlerini tamamen çıkmaza sokuyor.

Uluslararası yardımlar önemli ölçüde azaldı

Geçmiş yıllarda milyarlarca dolarlık bütçeler ve askeri lojistik desteklerle kontrol altına alınan Ebola salgınlarına kıyasla, bu kez uluslararası toplumun sessiz kalması dikkat çekiyor. Salgını durdurmak için acil ihtiyaç duyulan yarım milyar dolarlık fonun bugüne kadar yalnızca beşte biri toplanabildi.

Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ülkelerinin dış yardım bütçelerinde ve küresel sağlık programlarında kesintiye gitmesi, sahada maske, eldiven ve koruyucu kıyafet gibi en temel tıbbi malzemelerin bile eksikliğine yol açıyor.

Uzmanlar, hem virüsle mücadele etmek hem de halkın güvenini yeniden kazanmak için acilen kapsamlı bir uluslararası dayanışma çağrısı yapıyor.

Axios, ABD ve İran arasındaki anlaşmanın elektronik ortamda liderler tarafından imzalandığını ve an itibarıyla yürürlükte olduğunu bildirdi. ABD merkezli haber sitesine göre ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın bir nüshasını G7 zirvesi için bulunduğu Fransa'da Versay Sarayı'nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yemek sırasında imzaladı. Beyaz Saray da gelişmeyi doğruladı.

İran tarafında ise anlaşmayı Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan imzaladı.  

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de anlaşmanın elektronik formatta olması ve her iki devlet başkanı tarafından imzalanması gerektiği konusunda anlaştıklarını bildirdi. Sözcü, ‘’Farsça belge İngilizce metinle benzerdir ve karşı tarafça imzalanmıştır.'' dedi.

Bekayi, yarın İsviçre'de yapılacak toplantının, anlaşmanın imzalanması amacını taşımadığını belirtti. Bekayi ayrıca ‘’Füzelerimiz üzerine müzakere etmek için değil, ateşlemek için.'' dedi ve nükleer materyali İran dışına göndermeyeceklerini söyledi.

İran yönetimi mutabakat metni için İsviçre'de herhangi bir imza töreni düzenlenmeyeceğini açıkladı.

PAKİSTAN BAŞBAKANI ŞERİF: ANLAŞMA DERHAL YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Müzakerelere arabuluculuk yapan Pakistan'ın Başbakanı Şahbaz Şerif de mutabakat anlaşmasına dair detayları paylaştı.

İki ülkenin başkanlarının "İslamabad Mutabakat Anlaşması"nı elektronik olarak imzaladığını belirten Şerif, "Bu anlaşmanın ilgili hükümetlerin en üst düzeyinde imzalanması, her iki tarafın da çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesine olan bağlılığını göstermektedir. İslamabad Mutabakat Anlaşması derhal yürürlüğe girecek ve ilk adım olarak İran, Hürmüz Boğazı'nı derhal yeniden açacak, ABD ise deniz ablukasını derhal kaldıracaktır." ifadelerini kullandı.

SIZAN ANLAŞMA TASLAĞI

Reuters'ın ortaya çıkardığı anlaşma taslağı, İran’ın nükleer programının nasıl sınırlandırılacağı gibi en zorlu başlıkları nihai anlaşmaya bırakıyor. Belgede, tarafların 60 gün içinde kapsamlı bir anlaşmaya varmak üzere İsviçre’de müzakerelere başlamasının planlandığı belirtiliyor.

Taslağın ilk maddesine göre İran ve ABD, mevcut savaştaki müttefikleriyle birlikte, mutabakatın imzalanmasıyla Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı biçimde sona erdiğini ilan edecek.

Taraflar bundan sonra birbirlerine karşı düşmanca eylem başlatmayacaklarını, güç kullanma tehdidinden veya güç kullanımından kaçınacaklarını taahhüt edecek. Belgede ayrıca İran ve ABD’nin birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstereceği, iç işlerine müdahale etmeyeceği ifade ediliyor.

Tarafların, karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek azami 60 günlük süre içinde nihai anlaşmaya ulaşması öngörülüyor. Taslağa göre ABD, mutabakatın imzalanmasının hemen ardından deniz ablukasını kaldıracak ve İran’a yönelik her türlü müdahale ya da engellemeyi önleyecek. Deniz trafiğinin en geç 30 gün içinde savaş öncesi seviyeye dönmesi hedefleniyor.

ABD ayrıca nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde çevre bölgelerdeki güçlerini çekmeyi taahhüt ediyor. İran ise Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari gemi trafiğinin yeniden başlaması için derhal adım atacak. Belgede, mayınların temizlenmesi ve teknik engellerin kaldırılması ihtiyacı dikkate alınarak gemi trafiğinin 30 gün içinde savaş öncesi hacme çıkarılması öngörülüyor.

300 MİLYAR DOLARLIK FİNANSMAN

Taslakta ekonomik başlıklar da geniş yer tutuyor. Buna göre ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın rehabilitasyonu ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık finansman sağlayacak kapsamlı bir plan oluşturmayı taahhüt ediyor. Bu planın uygulama mekanizmasının nihai anlaşmanın parçası olarak 60 gün içinde belirlenmesi bekleniyor.

İRAN'A YAPTIRIMLAR

Belgede ABD’nin, nihai anlaşmada kararlaştırılacak takvim çerçevesinde İran’a yönelik tüm yaptırımları sona erdirmeyi taahhüt ettiği belirtiliyor. Bu kapsamda BM Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararları ile ABD’nin tek taraflı birincil ve ikincil yaptırımlarının kaldırılması da yer alıyor.

Nükleer başlıkta ise İran, hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceğini yineliyor. Zenginleştirilmiş materyalin akıbeti, İran’ın nükleer ihtiyaçları ve nükleer programla bağlantılı diğer konuların nihai anlaşmada ele alınacağı ifade ediliyor.

Taslağa göre nihai anlaşmaya kadar taraflar mevcut durumu koruyacak. İran nükleer programında statükoyu sürdürecek; ABD ise İran’a yeni yaptırım uygulamayacak veya bölgedeki askeri varlığını artırmayacak.

ABD Hazine Bakanlığı’nın, mutabakatın imzalanmasının ardından yaptırımlar kaldırılana kadar İran ham petrolü, petrokimya ürünleri ve bunlarla bağlantılı bankacılık, sigorta, taşımacılık gibi hizmetler için muafiyetler yayımlaması öngörülüyor.

Ayrıca İran’ın dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıklarının, nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerde ilerleme sağlandıkça serbest bırakılması planlanıyor. Taslakta bu kaynakların İran Merkez Bankası’nın belirleyeceği nihai yararlanıcılara ödeme için tamamen kullanılabilir hale getirileceği belirtiliyor.

Belge, nihai anlaşmanın uygulanmasını ve tarafların gelecekteki taahhütlerini denetlemek üzere bir uygulama mekanizması kurulmasını da öngörüyor. Nihai anlaşmanın ise bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması planlanıyor.

14 MADDELİK METNİN TAMAMI

1- ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan etmek, bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş veya askeri operasyon başlatmamayı taahhüt etmek, birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınmak ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına almak amacıyla bu mutabakat zaptını imzalamaktadırlar. Nihai anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.

2- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmamayı taahhüt ederler.

3- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt eder, bu süre, karşılıklı rıza ile uzatılabilir.

4- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından ABD, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik deniz ablukasını ve her türlü engellemeyi veya aksaklığı kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir. Bu süre zarfında, gemilerin trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik hacmine orantılı olacaktır. ABD ayrıca, nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 30 gün içinde İran İslam Cumhuriyeti sınırları yakınındaki kuvvetlerini geri çekmeyi taahhüt eder.

5- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından İran İslam Cumhuriyeti, ticari gemilerin İran Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi yönde, yalnızca 60 gün süreyle, ücretsiz ve güvenli bir şekilde geçiş yapabilmeleri için elinden gelen tüm çabayı göstererek gerekli düzenlemeleri yapacaktır. Ticari gemilerin trafiği derhal başlayacak ve İran İslam Cumhuriyeti tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizliği gerekliliği göz önünde bulundurularak, bu düzenlemeler 30 gün içinde yürürlüğe girecektir. İran İslam Cumhuriyeti, geçerli uluslararası hukuk ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik hakları çerçevesinde, diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek Hürmüz Boğazı'ndaki gelecekteki idare ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman Sultanlığı ile diyalog kuracaktır.

6- ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran İslam Cumhuriyeti'nin yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında, kesin ve karşılıklı olarak mutabık kalınan bir plan hazırlamayı taahhüt etmektedir. Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, 60 gün içinde imzalanacak nihai anlaşmanın bir parçası olarak kesinleştirilecektir. İlgili finansal işlemler için gerekli olan tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler ABD tarafından verilecektir.

7- ABD, nihai anlaşmanın bir parçası olarak, üzerinde mutabık kalınan bir takvime göre, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararları, tüm tek taraflı ABD yaptırımları, birincil ve ikincil yaptırımlar dahil olmak üzere kaldırmayı taahhüt eder. İran İslam Cumhuriyeti ve ABD, yukarıda bahsedilen yaptırımların kaldırılması konusunun kritik önemini kabul eder ve bu konularda karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu meseleleri derhal ele alma niyetlerini ifade ederler.

8- İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini bir kez daha teyit etmektedir. ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak karşılıklı olarak mutabık kalınacak bir mekanizma çerçevesinde, zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhasını, UAEA gözetimi altında yerinde seyreltme yoluyla gerçekleştirilecek asgari yöntemle çözüme kavuşturmak üzere anlaşmışlardır. Taraflar ayrıca, nihai anlaşmada üzerinde mutabık kalınacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, zenginleştirme meselesini ve İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili diğer karşılıklı olarak kararlaştırılan konuları görüşmeyi kabul etmişlerdir. Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecek ve İran İslam Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen nükleer meselelerin hayati önemini kabul edecektir. Taraflar, bu meseleler üzerinde karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu konuları derhal ele alma niyetlerini ifade etmektedirler.

9- Nihai anlaşma imzalanana kadar, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti mevcut durumu korumayı kabul ederler. İran İslam Cumhuriyeti nükleer programının mevcut durumunu koruyacak, ABD ise herhangi bir yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker konuşlandırmayacaktır.

10- ABD, bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından ve yaptırımların sona ermesine kadar, ABD Hazine Bakanlığının İran ham petrolü, petrol ürünleri ve türevlerinin ihracatı ile bankacılık işlemleri, sigortacılık, nakliye vb. dahil olmak üzere tüm ilgili hizmetler için muafiyetler vereceğini taahhüt eder.

11- ABD, bu mutabakat zaptının yürürlüğe girmesiyle birlikte İran İslam Cumhuriyeti'ne ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımına tam olarak açılmasını taahhüt eder. ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, müzakereler sırasında bu fonların serbest bırakılmasına ilişkin usuller üzerinde karşılıklı olarak mutabık kalacaktır. Bu fonlar, ister asıl hesaptan ister havale yoluyla elde edilsin, İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehtara yapılacak ödemeler için tam olarak kullanılabilir hale getirilecektir. ABD, buna uygun olarak gerekli tüm lisans ve izinleri vermeyi taahhüt eder.

12- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, bu mutabakat zaptının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve nihai anlaşmaya gelecekte uyulmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizmasının kurulacağı konusunda mutabık kalmışlardır.

13- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından, bu mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11. paragraflarının uygulanmaya başlanması ve bu tedbirlerin uygulanmaya devam edilmesi koşuluyla, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, nihai anlaşma konusunda münhasıran diğer paragraflar üzerinde müzakerelere başlayacaktır.

14- Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır.

Altın, ons başına 4 bin 300 doların üzerine çıkarak, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile çatışmayı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için geçici bir anlaşma imzalamasının ardından önceki seanstaki kayıplarını telafi etti.

Haberlere göre, anlaşma boğazın hızlı bir şekilde yeniden açılmasını ve İran petrol ihracatına uygulanan yaptırımların kaldırılmasını içerirken, nükleer konular ve İran için potansiyel ek ekonomik teşvikler hakkındaki müzakerelerin devam etmesi bekleniyor.

Bu arada, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bu yıl faiz artırımlarına yönelik desteğini artırdığı sinyalinin ardından altın Çarşamba günü yaklaşık yüzde 2 düştü.

Fed Başkanı Kevin Warsh, bir sonraki politika hamlesi konusunda yönlendirme yapmaktan kaçındı, ancak enflasyonun birkaç yıldır merkez bankasının yüzde 2'lik hedefinin üzerinde kaldığını vurguladı ve Fed'in fiyat istikrarını yeniden sağlamaya olan bağlılığını yineledi.

ONS ALTIN

Ons altın güne 4 bin 256 dolardan başladı. Gün içinde en düşük 4 bin 254 dolar, en yüksek de 4 bin 329 dolar seviyesi görüldü. Şu sıralar 4 bin 312 dolardan işlem geçiyor.

GRAM ALTIN

Gram altın güne 6 bin 345 liradan başladı. Gün içinde en düşük 6 bin 345 lira, en yüksek de 6 bin 465 lira seviyesi görüldü. Şu sıralar 6 bin 439 liradan alıcı buluyor.

ABD Tarım Bakanlığından (USDA) yapılan açıklamada, Texas'ın ardından New Mexico eyaletinde de NWS vakasına rastlandığını doğruladı.

Açıklamada, NWS vakasının ilk görüldüğü Texas'ta 3 buzağı ve bir keçinin yanı sıra New Mexico'daki Lea County'de bir köpekte et yiyen parazitin tespit edildiği kaydedildi.

New Mexico eyalet veteriner yetkilisi Samantha Holeck, yaptığı açıklamada köpeğin bulunduğu evin çevresinin soruşturulduğunu ve enfekte olmuş diğer sineklere rastlanması halinde bölgedeki incelemelerin artırılacağını belirtti.

Florida Üniversitesinden böcek bilimci Edward Burgess, gelecek günlerde yeni vakalara rastlanabileceği konusunda uyardı.

ABD'de 4 Haziran'da Texas'ın, Meksika sınırına yaklaşık 48 kilometre mesafedeki La Pryor kasabasında bir buzağının göbek bağı bölgesinde et yiyen parazitin saptandığı bildirilmişti.

Bunun, 1966'dan bu yana bir hayvanda görülen ilk NWS vakası olduğu belirtilmişti.

Parazitlerin yayılmasını engellemek amacıyla bölgeye milyonlarca "kısırlaştırılmış vida kurdu sineğinin" salınması için hazırlıklara başlanmıştı.

Yalnızca bir kez çiftleşme özelliğine sahip olan dişi sineklerin, bu yöntemle döllenmemiş yumurta bırakması ve böylece yeni larvaların oluşmasının engellenmesi hedefleniyor.

CENTCOM, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, saldırılarla ilgili güncel bilgileri paylaştı.

Açıklamada, "CENTCOM kuvvetleri, dün bir ABD Ordusu Apache helikopterinin düşürülmesine yanıt olarak ve Başkomutanın (Donald Trump) talimatı doğrultusunda, 9 Haziran'da İran'a karşı meşru müdafaa saldırılarını tamamladı." ifadelerine yer verildi.

Söz konusu misilleme saldırısında, CENTCOM, ABD Hava Kuvvetleri ve Donanmasına ait savaş uçaklarından atılan hassas güdümlü mühimmatlarla, "Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran hava savunma sistemleri, yer kontrol istasyonları ve gözetleme radarı tesislerinin" vurulduğu belirtilen açıklamada, "Bu operasyon, ABD kuvvetlerine ve bölge sularından geçiş yapan uluslararası ticari gemilere yönelik son dönemdeki saldırılara karşı orantılı bir yanıt niteliğindeydi." denildi.

Açıklamada, ABD kuvvetlerinin İran'ın "haksız saldırganlığına karşı" savunma yapmak üzere teyakkuz halini ve hazırlıklı duruşunu sürdürdüğü kaydedildi.

ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı üzerinde devriye turu atarken düşen Amerikan ordusuna ait bir Apache helikopterinin İran tarafından düşürüldüğünü belirterek, "ABD'nin bu saldırıya zorunlu olarak karşılık vermesi gerekmektedir." demişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de Trump'a yanıt olarak paylaştığı mesajında, helikopterin İran tarafından düşürülüp düşürülmediğini belirtmeden, İran yakınlarındaki yabancı güçlerin "kendi insan hataları, basit kazalar veya çapraz ateşe yakalanma ihtimali nedeniyle sürekli risk altında olduğunu" vurgulayarak, "Riski azaltmak için en iyi çözüm, onların çekilmesidir." ifadesini kullanmıştı.

Putin, St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu (SPIEF) kapsamında düzenlenen ana oturumda, gündemdeki bazı konulara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Zelenski'nin kendisine hitaben yayımladığı mektuba ilişkin konuşan Putin, "Mektupta oldukça kaba ifadeler var.

Bu, yüz yüze görüşme için koşul oluşturmak için mi yoksa böyle bir görüşme yapılmaması için mi yazıldı? Bence ikincisi." dedi.

Putin, Zelenski ile görüşüp görüşmeyeceğine ilişkin soruya da "Şimdilik bunun herhangi bir anlamını görmüyorum." yanıtını verdi.

Yanıtın mektup yerine Rus askerlerine verilmesi gerektiğini vurgulayan Putin, "Yoldaş askerler, bütün ülke size bakıyor, sizinle gurur duyuyor ve size güveniyor. Görevinize devam edin kardeşlerim." ifadelerini kullandı.

Putin, ABD Başkanı Donald Trump'ın 2020'de iktidarda olması halinde Ukrayna'daki savaşın başlamayabileceğini belirterek, "Eğer o dönemde Trump başkan olsaydı, seçimlerde kandırılmasaydı ve iktidarda olsaydı, belki gerçekten bunlar yaşanmazdı." değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna yönetiminin, ABD'den silah almak istediğini ancak Trump'ın olası bir anlaşmanın garantörü olmasını ise kabul etmediğini aktaran Putin, "Bunun nedenini anlamakta zorlanıyorum." dedi.

Putin, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla Ortadoğu'da artan gerilime ilişkin, "Rusya'nın elinde İran'ın nükleer silah üretmeye çalıştığına dair herhangi bir bilgi bulunmuyor. Hem Washington hem Tahran hem de Tel Aviv ile temas halindeyiz." ifadelerini kullandı.

ZELENSKİ'DEN CEVAP

Diğer yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'den Putin'e cevap geldi.

Rusya ile esir takasını gerçekleştirdiklerini anımsatan Zelenski, 185 Ukraynalı askerin ve 1 sivilin bugün evlerine getirildiğini ifade etti. Zelenski, yıl başından bu yana 1429 Ukraynalı asker ve sivilin esir takası sonucu serbest bırakıldığını kaydetti.

Savaşın sona erdirilmesi için ABD ve Avrupa ile görüşmeleri yapmak için hazırlıklar yaptıklarını aktaran Zelenski, "Avrupalıların Ukrayna'yı desteklemek için yeni adımlar hazırladığını biliyoruz." diye konuştu.

Putin'in mektubuna verdiği yanıtla Rusya'nın savaşı seçtiğini savunan Zelenski, şu ifadeleri kullandı:

"Rus tarafı maalesef yine savaşı seçiyor, bugünkü cevabı herkes duydu. Zayıf bir cevap. (Putin) Savaşı bitirmek istemiyor. Bence dünyadaki birçok kişi bu cevaptan hayal kırıklığına uğradı. Hiçbir şeyi değiştirmek istemiyor, sadece kendisinin ve ondan para alanların savaşı sevdiğini kabul etmek istemiyor, bugün herkes çok gülümsüyordu."

Zelenski, Putin'e dün açık mektup göndererek, iki liderin bir araya gelmesi ve savaşı aralarında sona erdirmeleri gerektiğini belirtmişti.

Putin ise mektupta kaba ifadeler bulunduğunu kaydederek, kendisiyle şu aşamada görüşmenin "şimdilik herhangi bir anlamını görmediğini" söylemişti.

Putin, St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu (SPIEF) kapsamında düzenlenen ana oturumda, gündemdeki bazı konulara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Zelenskiy'nin kendisine hitaben yayımladığı mektuba ilişkin konuşan Putin, "Mektupta oldukça kaba ifadeler var. Bu, yüz yüze görüşme için koşul oluşturmak için mi yoksa böyle bir görüşme yapılmaması için mi yazıldı? Bence ikincisi." dedi.

Putin, Zelenskiy ile görüşüp görüşmeyeceğine ilişkin soruya da "Şimdilik bunun herhangi bir anlamını görmüyorum." yanıtını verdi.

Yanıtın mektup yerine Rus askerlerine verilmesi gerektiğini vurgulayan Putin, "Yoldaş askerler, bütün ülke size bakıyor, sizinle gurur duyuyor ve size güveniyor. Görevinize devam edin kardeşlerim." ifadelerini kullandı.

Putin, ABD Başkanı Donald Trump'ın 2020'de iktidarda olması halinde Ukrayna'daki savaşın başlamayabileceğini belirterek, "Eğer o dönemde Trump başkan olsaydı, seçimlerde kandırılmasaydı ve iktidarda olsaydı, belki gerçekten bunlar yaşanmazdı." değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna yönetiminin, ABD'den silah almak istediğini ancak Trump'ın olası bir anlaşmanın garantörü olmasını ise kabul etmediğini aktaran Putin, "Bunun nedenini anlamakta zorlanıyorum." dedi.

Putin, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla Orta Doğu'da artan gerilime ilişkin, "Rusya'nın elinde İran'ın nükleer silah üretmeye çalıştığına dair herhangi bir bilgi bulunmuyor. Hem Washington hem Tahran hem de Tel Aviv ile temas halindeyiz." ifadelerini kullandı.

Putin, Rus ekonomisi ve yaptırımları değerlendirdi

Putin, Batı yaptırımları ve Rusya'nın uluslararası rezervlerine el konulmasının avro ve doların küresel konumunu "dönüşü olmayan şekilde" etkilediğini söyledi.

Dünyanın "yasak ve engel riskleri taşımayan, modern, esnek ve sorumlu bir finansal mimariye" ihtiyaç duyduğunu belirten Putin, yeni finansal araçların maliyetleri azaltması, ödemeleri hızlandırması ve finansmana erişimi genişletmesi gerektiğine işaret etti.

Putin, tüm ülkelerin, Batı finansal sistemindeki varlıkları açısından risk altında olduğunu vurgulayarak, "Rusya gibi tüm diğer ülkeler, dolar veya avro cinsinden tutulan varlıklarına ve Batı finansal ödeme altyapısına erişimini her an kaybedebilir." değerlendirmesinde bulundu.

BRICS ülkeleri arasındaki ticaretin arttığını belirten Putin, "BRICS içindeki ticaret hacmi yılda 1 trilyon doları aştı." dedi.

Putin, Rus ekonomisindeki mevcut büyüme hızının, avro bölgesinin son yıllardaki büyüme seviyelerine yakın olduğunu vurgulayarak, ekonomik büyümenin enflasyondaki düşüşle birlikte ilerlemesi gerektiğini söyledi.

Rus ekonomisinde reel ücretlerin son 5 yılda yüzde 30'dan fazla arttığına işaret eden Putin, bundan sonraki ücret artışlarının verimlilik artışıyla bağlantılı olması gerektiğini kaydetti.

Orta Afrika'da tırmanışa geçen Ebola salgınının boyutu, küresel sağlık güvenliğini tehdit eden tehlikeli bir noktaya ulaştı. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından yayımlanan bilgisayar tabanlı modelleme analizleri, bölgedeki vaka sayısının yakın gelecekte 10 bin ila 20 bin sınırını aşabileceğini gösteriyor.

Uzmanlar, mevcut tablonun 2014-2016 yılları arasında Batı Afrika'yı sarsan ve 28 binden fazla vaka ile 11 bin can kaybına yol açan tarihin en ölümcül Ebola salgınıyla benzer bir rotada ilerlediği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.

CDC yetkilileri, güçlü ve kararlı halk sağlığı müdahaleleri yapılmadığı takdirde bu korkutucu senaryonun gerçekleşmesinin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.

Tedavi ve aşısı olmayan yeni bir tür

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, şu ana kadar bölgede yaklaşık 400 kesinleşmiş vaka ve 63 ölüm bildirdi. Ancak uzmanlar, teşhis konulamayan veya resmi kayıtlara geçmeyen çok sayıda gizli vaka bulunduğuna dikkat çekiyor. Vücut sıvıları yoluyla bulaşan bu ölümcül virüsün mevcut dalgasına, "Bundibugyo" adı verilen özel bir tür neden oluyor.

Bu türü daha tehlikeli kılan en önemli unsur ise halihazırda onaylanmış spesifik bir tedavisinin veya aşısının bulunmaması. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de durumun ciddiyeti nedeniyle geçtiğimiz mayıs ayında küresel sağlık acil durumu ilan etmişti.

Kuzey Amerika'nın ev sahipliği yapacağı Dünya Kupası için geri sayım sürerken, sağlık dünyasından korkutan bir uyarı geldi. Tarihin en geniş katılımlı turnuvası öncesinde uzmanlar, Orta Afrika'da hızla yayılan Ebola salgınının dev spor organizasyonunu bir "süper yayıcı" etkinliğe dönüştürmesinden endişe ediyor.

Bölgede virüs bulaşmış olma ihtimali bulunan ve henüz kimliği tespit edilemeyen 2 binden fazla temaslı kişinin olması, uluslararası kamuoyunda panik yarattı.

Uzmanlar, kuluçka süresi ve ilk belirtileri nedeniyle virüsün tespit edilmesinin zorluğuna dikkat çekiyor. Ebola'nın ilk aşamadaki yüksek ateş ve titreme gibi semptomları sıradan hastalıklarla kolayca karıştırılabiliyor; ölümcül ve şiddetli belirtiler ise genellikle 48 saat sonra ortaya çıkıyor.

Bu durum, virüsü kaptığından habersiz bir taraftarın uzun bir uçak yolculuğuyla Kuzey Amerika'ya ulaşması riskini doğuruyor. Bilim insanları, turnuvaya dahil olacak tek bir enfekte taraftarın bile organizasyonda büyük bir kaosa yol açabileceğini ve acil durum önlemlerini tetikleyebileceğini belirtiyor.

Dünya Sağlık Örgütü'nden açıklama

Salgının merkez üssü konumundaki Kongo Demokratik Cumhuriyeti de turnuvada mücadele edecek 48 takımdan biri. Ülke milli takımının birçok taraftarının takımlarını desteklemek için Kuzey Amerika'ya seyahat etmesi bekleniyor. Dünya Sağlık Örgütü, Kongo'daki salgının yayılma hızının, mevcut müdahale kapasitesini aştığını duyurdu.

Virüsün nadir görülen "Bundibugyo" varyantı nedeniyle şu ana kadar Kongo ve Uganda'da 220'den fazla kişi hayatını kaybetti. Sağlık yetkilileri, binlerce insanın virüslü biriyle temas ettiğinden habersiz şekilde günlük hayatına devam ettiğini vurguluyor.

Ev sahibi ülkelerden sıkı sınır önlemleri

Yaklaşık 5,5 milyon futbolseveri ağırlamaya hazırlanan ev sahibi ülkeler, havalimanlarında olağanüstü önlemler almaya başladı. Amerika Birleşik Devletleri, son haftalarda Kongo, Uganda veya Güney Sudan'da bulunmuş yabancı ülke vatandaşlarının girişini yasakladı. Kanada ise bu ülkelerden gelecek kişilere en az 90 günlük bir seyahat engeli getirdi.

Turnuva boyunca tüm ev sahibi ülkelerin havalimanlarında sıkı sağlık taramaları uygulanacak. Kongo milli takım teknik heyetinin bir kısmının salgının başında ülkede bulunduğu, ancak hızlıca tahliye edilerek Avrupa'daki kamplara gönderildiği ve şu ana kadar herhangi bir belirti göstermedikleri bildirildi.

Finlandiya'nın güneybatısındaki Eurajoki bölgesinde, 1,9 milyar yıllık istikrarlı temel kayanın içine inşa edilen ve Fince "mağara" anlamına gelen Onkalo, nükleer santrallerin kurulmaya başlandığı 1950'li yıllardan bu yana dünyanın en büyük çevre sorunlarından biri olan nükleer atıkların kalıcı olarak saklanması konusunda ilk yer altı çözümü olmaya hazırlanıyor. İsveç ve Fransa gibi komşu ülkelerde de benzer tesislerin inşası sürerken, Finlandiya'nın bu teknolojiyi ilk devreye alan ülke olması bekleniyor.

Finlandiya Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Otoritesi (STUK), haziran ayında yapacağı son değerlendirmeyle tesise onay vermeye hazırlanıyor. Onayın ardından işletme lisansı alınacak.

Nükleer operatör Teollisuuden Voima Oyj (TVO) Üst Yöneticisi (CEO) Philippe Bordarier, tesisteki operasyonların bu yılın sonunda ya da en geç gelecek yılın başında başlamasını umduklarını açıkladı. İlk olarak yakındaki Olkiluoto Nükleer Santrali'nin geçici depolama sahasındaki su havuzlarında soğutulan atıklar buraya taşınacak.

6 bin 500 ton uranyum kapasitesine sahip olan Onkalo, Finlandiya'daki beş nükleer reaktörden çıkan kullanılmış yakıtı kalıcı olarak barındıracak. Nükleer atık yönetim şirketi Posiva tarafından 2004 yılında inşasına başlanan projenin maliyetinin 1 milyar avroya (yaklaşık 1,16 milyar dolar) ulaştığı belirtiliyor.

Atıklar 100 bin yıl boyunca mühürlenecek

Kullanılmış nükleer yakıtların Onkalo'nun devasa tünel ağına 100 yıl boyunca yerleştirilmeye devam etmesi planlanıyor. Yeni nükleer reaktörlerin inşa edilmesi durumunda bu sürenin uzatılabileceği ifade ediliyor. Depolama süreci tamamlandığında ise tesis, en az 100 bin yıl boyunca güvenli saklama sağlamak üzere tamamen mühürlenecek.

Posiva bünyesinde görev yapan kimyager Lauri Parviainen, atıkların on binlerce yıl boyunca yüksek düzeyde radyoaktif kalacağını, ancak 100 bin yılın ardından yakıtın yapımında kullanılan uranyum cevheriyle aynı radyasyon seviyesine gerileyeceğini belirtti.

Yer üstünde korozyona son derece dayanıklı bakır kapsüllere yerleştirilecek olan kullanılmış yakıtlar, tünellerde açılan deliklere indirilecek. Kapsüllerin yerleştirildiği bu alanlar daha sonra sızdırmazlığı sağlamak amacıyla bentonit kiliyle doldurulacak. Her biri 300 metre uzunluğundaki bertaraf tünelleri dolduğunda ise çelik takviyeli beton tıpalarla kalıcı olarak kapatılacak.

Uzun vadeli riskler ve kamuoyu desteği

Finlandiya nükleer düzenleme kurumu STUK uzmanı Jarkko Kyllönen, Onkalo projesi için geleceğe yönelik 1 milyon yıllık risk senaryolarını değerlendirdiklerini açıkladı.

Atıkların tehlike potansiyeli göz önüne alındığında, ilk 10 bin yıl boyunca kapsüllerin sağlam kalmasının kritik önem taşıdığını belirten Kyllönen, en büyük uzun vadeli risklerin bakır kapsüllerin korozyona uğraması veya gelecekteki buzul çağlarında yaşanabilecek depremlerin kapsüllere zarar vererek sızıntıya yol açması olduğunu ifade etti. Ancak bugüne kadar yapılan risk değerlendirmelerinin olumlu sonuçlandığı aktarıldı.

Fransa'da benzer yer altı nükleer mezarlığı planları güçlü protestolarla karşılaşırken, Onkalo projesi Finlandiya'da geniş bir halk desteğine sahip bulunuyor.

LUT Üniversitesinden Sosyal Bilimler Profesörü Matti Kojo, 1970'li yıllarda planlar ilk sunulduğunda yerel düzeyde bazı itirazlar yükseldiğini ancak zamanla halkın bu duruma alıştığını ve STUK'un değerlendirmelerine güvendiğini belirtti. Kojo, Finlandiya'da nükleer enerjiye olan desteğin tarihi bir zirvede olduğunu da sözlerine ekledi.

Finlandiya Doğa Koruma Derneği ise projeye yönelik eleştirilerini sürdürüyor. Dernek Direktörü Tapani Veistola, nükleer atıkların uzun vadeli ve ciddi bir risk oluşturduğunu savunarak, Onkalo'nun binlerce yıl boyunca güvenli kalacağını kimsenin garanti edemeyeceğini ifade etti.

Finlandiya'nın nükleer stratejisi

İklim ve Çevre Bakanı Sari Multala, Finlandiya yasalarına göre ülkede üretilen nükleer atıkların yine ülke sınırları içinde bertaraf edilmesinin zorunlu olduğunu hatırlattı.

1994 yılındaki yasal değişiklikten önce kullanılmış nükleer yakıtların Rusya gibi ülkelere ihraç edildiğini belirten Multala, mevcut sağ koalisyon hükümetinin nükleer enerjiyi artırmaya öncelik verdiğini ve küçük modüler reaktörler (SMR) inşa etmeyi değerlendirdiklerini açıkladı.

Bakan, gelecekteki bu reaktörlerden çıkacak atıkların nasıl yönetileceğine ilişkin değerlendirmenin ise gelecek yılın mart ayına kadar tamamlanacağını sözlerine ekledi.

Rızai, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, ABD ile müzakere sürecine dair gelişmelerle ilgili değerlendirmelerde bulundu.

İran liderinin danışmanı, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"ABD Başkanı diplomasiye üçüncü kez ihanet ediyor. Deniz ablukasını sürdürmesi ve müzakerelerde aşırı taleplerde bulunmasıyla, müzakereye ehli olmadığını ve başka amaçlar peşinde koştuğunu bir kez daha kanıtladı."

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Africa CDC) Genel Direktörü Jean Kaseya, yaptığı açıklamada, 15 Mayıs'ta KDC'de ilan edilen Ebola salgınında şu ana kadar 1077 vaka kaydedildiğini ve bunlardan 246'sının hayatını kaybettiğini belirtti.

Komşu Uganda'da 8 Ebola vakası görüldüğünü ifade eden Kaseya, Güney Sudan, Ruanda, Kenya, Zambiya, Orta Afrika Cumhuriyeti, Tanzanya, Etiyopya, Angola, Kongo Cumhuriyeti, Burundi ve Somali'nin de salgından etkilenme bakımından yüksek risk altında bulunduğunu bildirdi.

Salgının halen aktif olduğunu vurgulayan Kaseya, vaka sayısında artış beklediklerini ifade etti.

Kaseya, temaslı takibi ve gözetim faaliyetlerindeki eksikliklerin yanı sıra laboratuvar kapasitesinin yetersizliğinin salgınla mücadelede önemli zorluklar oluşturduğunu belirtti.

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

DSÖ, 17 Mayıs'ta Ebola salgını nedeniyle uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mevcut salgın, nadir bir Ebola varyantı olan "Bundibugyo" virüsünden kaynaklanıyor ve onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası ölmüştü.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı, ABD ile müzakereler hakkında bilgi sahibi olan kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Trump'ın İran'la olası bir anlaşma hakkındaki son iddialarının doğru olmadığını yazdı.

Söz konusu kaynaklar, Trump'ın beyanlarını "doğru ve yalanın karışımı" olarak nitelendirip, ABD Başkanı'nın "sahte bir zafer sergileme çabası" içinde olduğunu ifade etti.

Mutabakat metninin "taahhüt karşılığı taahhüt" çerçevesinde hazırlandığını aktaran İranlı kaynaklar, Tahran'ın mutabakatı henüz onaylamadığını belirtti.

Trump'ın İran'ın Hürmüz Boğazı'nı herhangi bir ücret almadan trafiğe açacağına dair iddiasının doğru olmadığı, mutabakat metninde böyle bir maddenin bulunmadığı ve İran'ın ablukanın kaldırılmasının ardından önceden belirlenmiş kendi düzenlemelerine göre Boğazı yeniden açacağı aktarıldı.

Amerikan Axios haber platformunda yer alan ve iki ABD'li yetkiliye dayandırılan habere göre, iki ülke arasında bir mutabakata varıldı.

Habere göre, ABD'li ve İranlı müzakereciler ateşkesin uzatılması ve İran'ın nükleer programı konusunda müzakerelerin başlatılmasına yönelik 60 günlük bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya vardı, ancak Başkan Trump henüz buna nihai bir onay vermedi.

Süreci değerlendiren yetkililer, söz konusu mutabakat metni üzerinde salı günü uzlaşmanın sağlandığını ve iki ülke liderlerinin süreci değerlendirdiklerini ifade etti.

Aynı yetkililer, İran'ın daha sonra kendilerine "anlaşmaya imza atmaya hazır oldukları" mesajını ilettiklerini iddia etti. ABD'li isimlerin bu iddiası, İran tarafından teyit edilmedi.

Söz konusu mutabakat metni imzalanırsa Hürmüz Boğazı herhangi bir kısıtlama olmaksızın ticari gemilerin geçişine açılacak.

Buna mukabil ABD de İran limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukasını kaldıracak.

ABD yönetiminden henüz bu iddialara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

AB Komisyonundan yapılan açıklamada, Temu'nun platformunda yasa dışı ürünlerin satışına ilişkin sistemik riskleri yeterince tespit etmediği ve değerlendirmediği bildirildi.

AB'deki tüketicilerin Temu'da yasa dışı ürünlerle karşılaşma ihtimalinin yüksek olduğuna işaret edilen açıklamada, Temu'nun 2024 yılı risk değerlendirmesinin DSA kapsamındaki standartları karşılamadığı belirtildi.

Açıklamada, soruşturma kapsamında Temu'ya yönelik gizli alışveriş testlerinde seçilen şarj cihazlarının çok yüksek bölümünün temel güvenlik testlerinden geçemediği, bebek oyuncaklarının önemli bir kısmının kimyasal limitleri aştığı veya kopabilen parçalar nedeniyle boğulma riski taşıdığı için orta ve yüksek düzeyde güvenlik riskinin bulunduğu kaydedildi.

Temu'nun tavsiye sistemleri ve influencer destekli ürün tanıtım programlarının yasa dışı ürünlerin yayılma riskini yeterince değerlendirmediğine işaret edilen açıklamada, DSA kapsamında çok büyük çevrim içi platformların, hizmetleriyle bağlantılı sistemik riskleri titizlikle değerlendirmekle ve buna uygun önlemler almakla yükümlü oldukları vurgulandı.

Açıklamada, Temu'ya AB kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 200 milyon euro para cezası verildiği bildirildi.

Temu'nun 28 Ağustos 2026'ya kadar ihlalleri gidermeye yönelik eylem planı sunması gerektiğine işaret edilen açıklamada, şirketin karara uyulmaması halinde periyodik para cezalarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuldu.

Avrupa'da faaliyet gösteren büyük şirketler ve dijital platformların katı kurallara uymaları gerekiyor. AB, kurallarını ihlal eden firmalara yüksek para cezası uygulayabiliyor.

Başbakan Netanyahu, Vadi Konferansı isimli etkinlikte, Gazze Şeridi'nde iki yılı aşkın süredir yürüttükleri işgal ile Lübnan'a yönelik kara ve hava saldırılarına ilişkin konuştu.

Katil Netanyahu, İsrail ordusuna Gazze Şeridi'nde işgal altında tuttukları bölgelerin yüzde 70'e çıkarılması talimatını verdiğini söyledi.

Ateşkese rağmen işgali genişlettikleri ve hava saldırılarını sürdürdükleri Lübnan'a da değinen Netanyahu, İsrail kara birliklerinin ülkenin güneyindeki Litani Nehri'nin kuzeyine geçtiğini de duyurdu.

Netanyahu, "Şimdi Beyrut'a saldırdık, dün Sur'a saldırdık. Saldırıyoruz ve çok daha sert saldıracağız." ifadeleriyle Lübnan’a yönelik saldırıların şiddetlenerek devam edeceği tehdidinde bulundu.

İsrail ordusu, bugün ateşkese rağmen Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güneyinde yer alan Şuveyfet bölgesine hava saldırısı gerçekleştirmişti.

Öte yandan İsrail savaş uçakları dün ülkenin güneyindeki Sur kent merkezi ve çevresine yoğun hava saldırıları düzenlemişti.

Soykırımcı Başbakan Netanyahu, 25 Mayıs'ta orduya Lübnan'a yönelik saldırıların artırılması talimatını verdiğini söylemişti.

İsrail, ateşkese rağmen Gazze'de işgali genişletiyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 15 Mayıs'ta ateşkese rağmen Gazze Şeridi'ndeki işgal ettikleri bölgeyi yüzde 60'a çıkardıklarını açıklamıştı.

İsrail ordusunun, yardım kuruluşlarıyla paylaştığı bir haritada ise Ekim 2025'teki ateşkes kapsamında oluşturulan ve Gazze Şeridi’nin yüzde 53’ünü işgal eden "Sarı Hat"tı güncelleyerek Filistinlileri dar bir alana hapseden yeni bir "Turuncu Hat" oluşturduğu görülmüştü.

Mevcut "Sarı Hat" ile Gazze’nin yüzde 47'lik kısmına sıkıştırılan Filistinlilerin yeni sözde "Turuncu Hat" ile topraklarının yüzde 11’i daha İsrail tarafından işgal edilmiş oluyor ve Filistinliler Gazze Şeridi'nin yüzde 36'lık bölümüne hapsediliyor.

İsrail ordusu, Gazze'deki sivil halkı güvenlik gerekçesiyle "Sarı Hat"ta yaklaştırmazken her geçen gün daha küçük bir alana sıkıştırmaya devam ediyor.

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen kabine toplantısında, İran ile devam eden gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki duruma ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

TRT Haber Washington Muhabiri Tuna Şanlı'nın aktardığı bilgilere göre Trump, iki ülke arasındaki diplomatik temaslarda en kritik eşiklerden biri olan yaptırımlar konusunda geri adım atmayacaklarının sinyalini verdi.

"Yaptırımların kaldırılması masada değil"

Washington kulislerinde bir süredir yaptırımların esnetilebileceğine dair iddialar konuşulsa da Trump, Tahran yönetiminin ön şart olarak sunduğu "yaptırımların kaldırılması" maddesinin gündemlerinde olmadığını ifade etti.

Trump, ABD’nin temel stratejisinin İran'ın nükleer kapasitesini tamamen sınırlamak olduğunu yineleyerek, "Amacımız İran'ın nükleer silaha erişmesini önlemek. Bu konuda son derece keskin ve kararlıyız." değerlendirmesinde bulundu.

Hürmüz Boğazı mesajı: Kimse kontrol edemez

Bölgesel güvenliğin merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalara da değinen Trump, boğazın uluslararası sular kapsamında olduğunu hatırlattı. Trump, "Hürmüz Boğazı'nı hiçbir ülke tek başına kontrol edemez, burası herkese açık olacak." diyerek, İran’ın bölgedeki askeri ve lojistik baskılarına karşı Washington’ın tavrını net bir şekilde ortaya koydu.

İç siyaset ve ekonomi tartışmaları

ABD’de yaklaşan Kongre ara seçimlerine de değinen Trump, dış politikadaki sert tutumunun iç siyasete etkilerini önemsemediğini söyledi. Ekonomik göstergeler ve artan enerji maliyetlerine ilişkin eleştirilere yanıt veren Trump, şunları kaydetti;

Kasım'daki ara seçimleri düşünmüyorum, umurumda bile değil. Amerikalıların mali durumunu da şu aşamada öncelikli olarak düşünmüyorum. Tek odaklandığım nokta, İran’ın nükleer silah sahibi olamamasıdır.

Cumhuriyetçi Parti’de "seçim" endişesi

Öte yandan, Trump’ın "seçimleri önemsemiyorum" çıkışının Cumhuriyetçi Parti içerisinde yankı uyandırması bekleniyor. Siyasi analizlere göre, İran ile yaşanan gerilim nedeniyle küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanma, ABD’deki benzin fiyatlarını ve enflasyonu doğrudan etkiliyor.

Kasım ayında yapılacak ve Temsilciler Meclisi ile Senato’nun aritmetiğini belirleyecek olan ara seçimlerde, ekonomik tablonun Cumhuriyetçiler aleyhine bir "fatura" çıkarabileceği ifade ediliyor.

Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu ele geçirme ihtimalinin artması, Trump’ın görev süresinin son iki buçuk yılında yasama noktasında ciddi engellerle karşılaşabileceği yorumlarını da beraberinde getiriyor.

Azizi, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, "İran, (ABD Başkanı Donald) Trump'ın söylemleriyle uranyum zenginleştirme hakkı, zenginleştirilmiş uranyumu elinde bulundurması, Hürmüz Boğazı üzerindeki yetki ve yaptırımların kaldırılması gibi kırmızı çizgilerinden geri adım atmayacak." ifadelerini kullandı.

Azizi, Trump'ın "stratejik çıkmazdan bir çıkış yolu aradığını ve tehditler savurmak ile anlaşma çağrısı yapmak arasında gidip geldiği" değerlendirmesinde bulundu.

İran devlet televizyonu, Tahran ile Washington arasında hazırlanmakta olan mutabakat zaptına ilişkin ilk gayriresmi çerçeve taslağına ulaşıldığını açıkladı.

Haberde, “İslamabad Memorandumu” olarak anılan çerçevenin henüz nihai hale getirilmediği belirtilirken, İran’ın “somut doğrulama” olmadan hiçbir adım atmayacağı vurgulandı.

Taslağa göre İran, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğini bir ay içerisinde savaş öncesi seviyelere geri döndürmeyi taahhüt etti. Boğazdaki gemi trafiğinin yönetimi ve rotalarının ise İran ile Umman işbirliğinde yürütüleceği ifade edildi.

İran devlet televizyonu, askeri gemilerin söz konusu taslak anlaşmanın kapsamına dahil olmadığını aktardı.

Taslak metinde ayrıca ABD’nin İran çevresindeki askeri güçlerini geri çekeceği ve deniz ablukasını kaldıracağı belirtildi.

Öte yandan İran’ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf’ın, Doha’da Katarlı yetkililerle gerçekleştirdiği temasların ardından İran’a döndüğü bildirildi.

İran devlet televizyonu, nihai anlaşmanın 60 gün içinde sağlanması halinde, mutabakatın bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı şeklinde onaylanacağını da duyurdu.

Ghebreyesus, sosyal medya hesabından, KDC'deki Ebola salgını ve açlığa ilişkin paylaşımda bulundu.

KDC'deki Ituri eyaletinin Ebola salgınının merkez üssü olmasının yanı sıra akut açlığın en çok etkilediği bölgelerden biri olduğunu vurgulayan Ghebreyesus, "En son yayımlanan Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC) verileri, Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu ve Tanganyika genelinde yaklaşık 10 milyon kişinin açlıkla karşı karşıya olduğunu gösteriyor" ifadesini kullandı.

Ghebreyesus, bu açlık krizinin çatışma ve ekonomik baskıların yanı sıra temel hizmetlere erişimin sınırlı olmasından ve altyapının zayıflamasından da kaynaklandığına işaret etti.

"Açlıktan zayıflayan insanlar, enfeksiyonlara karşı çok daha savunmasızdır"

Etkilenen birçok bölgedeki sağlık tesislerinin, ya işlevsiz durumda ya da güvenlik olmaması nedeniyle ciddi kısıtlamalar altında çalıştığını aktaran Ghebreyesus, "Kötü yol koşulları, mal ve insani yardımın hareketini daha da kısıtlıyor. Açlık ve hastalık, eski dostlardır. Açlıktan zayıflayan insanlar, enfeksiyonlara karşı çok daha savunmasızdır" değerlendirmesinde bulundu.

DSÖ ve 55 insani yardım ortağının, KDC'de etkilenen bölgelerde akut yetersiz beslenme tedavisi dahil temel sağlık hizmetleri sağladığını hatırlatan Ghebreyesus, "Ancak çalışmalarımız, şiddet ve ulaşılması en zor topluluklardan bazılarına erişimin sınırlı olması nedeniyle engellenmeye devam ediyor" ifadesini kullandı.

Ghebreyesus, KDC hükümeti ve ortaklarıyla Ebola salgınını sona erdirmenin yanı sıra bu durumdan etkilenen toplulukların daha geniş insani ve sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için devam eden krize yönelik müdahaleyi artırmaya devam edeceklerini belirtti.

Acilen yeterli fonla, sürdürülebilir ve güvenli erişime ihtiyaç duyduklarının altını çizen Ghebreyesus, bunların tesis edilmesi halinde daha etkili faaliyetler yürütebileceklerini kaydetti.

Ebola salgını KDC'de yeniden görüldü

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından ülkede 15 Mayıs'ta Ebola salgını ilan edilmişti.

DSÖ, 17 Mayıs'ta Ebola salgını nedeniyle "uluslararası halk sağlığı acil durumu" ilan etmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mevcut salgın, nadir bir Ebola varyantı olan "Bundibugyo" virüsünden kaynaklanıyor ve onaylanmış bir tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölümüne neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıktı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verildi.

Aralık 2013’te Batı Afrika’da yayılmaya başlayan Ebola virüsü, Gine, Liberya ve Sierra Leone’de 2014-2017 yıllarında etkili oldu. Salgında yaklaşık 30 bin kişiye virüs bulaşırken, 11 binden fazla kişi yaşamını yitirdi.

İran devlet televizyonu, yetkililere dayandırdığı haberinde ABD ile anlaşmanın çerçeve metni konusunda son aşamada olunduğunu bildirdi.

Diğer yandan İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelere ilişkin, "Anlaşmaya hem çok uzak, hem de çok yakınız." dedi.

Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir'in Tahran ziyaretini değerlendiren Bekayi, "Üzerinde ihtilaf bulunan konular hala mevcut. Şu anda mutabakat zaptını sonuçlandırmak için çaba gösteriyoruz." ifadelerini kullandı.

İran'ın odak noktasının savaşının sona erdirilmesi olduğunu söyleyen Bekayi, ABD ve İran'ın ortaya koyduğu görüşlerin çözüme ulaşabilme noktasında birbirine yaklaştığını ancak bunun anlaşma manasına gelmediğini vurguladı. Bekayi, "ABD'nin çelişkili tutumu nedeniyle sürecin değiştiğini söyleyemeyiz." diye konuştu.

Bekayi, Hürmüz Boğazı'na ilişkin ise, "Hürmüz Boğazı'nın ABD ile ilgisi yok. Bu, biz ve kıyıdaş ülkelerle alakalı." dedi.

Müzakerelerin mevcut aşamasında nükleer meseleler ve yaptırımların ayrıntılarıyla ilgili hususların yer almadığını belirten Bekayi, ülkesinin yaptırımların kaldırılmasına yönelik talebinin değişmez bir tutum olduğunu söyledi.

Bekayi, nükleer meselenin ABD ile varılacak mutabakat sonrası ele alınması gerektiğine işaret ederek, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması konusunun ise görüşmede gündemde olduğunu söyledi.

Bekayi ayrıca, İran'ın ABD'ye ilettiği 14 maddelik teklifinde, hem nükleer konulara hem de dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması hususuna atıf yapıldığını dile getirdi.

Nükleer konuya 30 ya da 60 gün içinde girilip girilmeyeceği hususunun sonraki aşamalarla ilgili olduğunu söyleyen Bekayi, resmi arabulucu ülkenin Pakistan olduğunu ve Katar'ın da görüşmelere yardımcı olmaya çalıştığını ifade etti.

PAKİSTAN: GÖRÜŞMELERDE ‘’CESARET VERİCİ'' İLERLEME SAĞLANDI

İran devlet medyasına göre Munir, Tahran’dan ayrılmadan önce İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile de görüştü.

Görüşmelerin ardından Pakistan ordusu son 24 saatte yürütülen görüşmelerin nihai bir anlaşmaya yönelik “cesaret verici” ilerleme sağladığını açıkladı.

TRUMP: ANLAŞMAYA BÜYÜK ÖLÇÜDE YAKLAŞTIK

CBS'e konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran'la anlaşmaya büyük ölçüde yaklaştıklarını söyledi.

Reuters, Trump'ın bugün Türkiye, Suudi Arabistan, Katar, BAE, Mısır ve Pakistan liderleriyle telefonda görüşeceğini bildirdi. 

Hindistan’ı ziyaret eden ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İran konusunda bazı ilerlemeler kaydedildiğini belirterek, Washington’ın önümüzdeki günlerde konuya ilişkin “söyleyecek bir şeyi olabileceğini” ifade etti.

Rubio, Yeni Delhi’de gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bazı ilerlemeler sağlandı. Hatta şu anda bile çalışmalar sürüyor. Belki bugün daha sonra, yarın ya da birkaç gün içinde açıklayacak bir şeyimiz olabilir.” dedi.

Financial Times gazetesi de ABD ve İran'ın ateşkesi 60 gün süreyle uzatmaya yakın olduğunu bildirdi.

Axios ise Trump'ın İran konusunda son anlaşma taslağını danışmanları ile ele alacağını söyledi.

TARAFLAR NE İSTİYOR?

İran, müzakerelerde ABD’ye verdiği yanıtta bölgedeki savaşın sona erdirilmesini, Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların durmasını ve Washington’ın İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmasını talep etti. Tahran ayrıca, ABD yaptırımları nedeniyle yurtdışında dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılmasını istiyor.

İran tarafı bunun yanında nükleer program konusunda da müzakerelere açık olduğu mesajını verdi. Amerikan basınında yer alan haberlere göre Tahran, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmını seyreltebileceğini ve bir bölümünü üçüncü bir ülkeye göndermeyi değerlendirebileceğini iletti. Ancak İran’ın, nükleer tesislerini tamamen sökmeyi reddettiği ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini uzun süreli olarak durdurmaya yanaşmadığı belirtiliyor.

ABD ise İran’ın elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ülkeden çıkarılmasını ve Tahran’ın nükleer programının ciddi şekilde sınırlandırılmasını talep ediyor. Washington yönetimi, İran’ın nükleer silah üretme kapasitesine ulaşmasını engellemenin temel öncelik olduğunu savunuyor.

Taraflar arasında Hürmüz Boğazı konusunda da pazarlık yürütülüyor. İran’ın, savaş sonrası ticari gemi geçişlerine kapatılan boğazı kademeli olarak yeniden açmayı önerdiği belirtiliyor. Buna karşılık Tahran, ABD’nin 13 Nisan’dan itibaren İran deniz ticaretine yönelik uyguladığı ablukanın gevşetilmesini istiyor.Dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğalgaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, küresel enerji fiyatlarında dalgalanmaya yol açmıştı. İran basınına göre Tahran yönetimi, boğaz üzerindeki kontrolünden vazgeçmeyeceğini de vurguluyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), küresel sağlık alanında son yıllarda birçok gelişme yaşanmasına rağmen, elde edilen kazanımların tersine dönme tehdidiyle karşı karşıya olduğunu bildirdi.

DSÖ, "Dünya Sağlık İstatistikleri 2026" başlıklı raporunu yayımladı.

Raporda, son 10 yılda küresel sağlık alanında önemli gelişmelerin kaydedildiğine, milyonlarca insanın daha iyi önleme, tedavi ve temel hizmetlere erişimden faydalandığına işaret edilirken, bu alanda yaşanan kazanımların tersine dönme tehdidiyle karşı karşıya olduğu belirtildi.

"Süregelen ve ortaya çıkan zorluklar, dünyanın 2030'a kadar sağlıkla ilgili sürdürülebilir kalkınma hedeflerinden herhangi birine ulaşma yolundan hala uzak olduğu anlamına geliyor." ifadesine yer verilen raporda, gelişmeleri korumak için, daha güçlü ve verilere dayalı sağlık sistemlerine yönelik acil önlemler alınması gerektiği kaydedildi.

‘’GERİYE GİDİLİYOR''

Raporda, "Dünya sağlık hedeflerine ulaşmada yetersiz kalıyor. İlerleme düzensiz, yavaşlıyor ve bazı alanlarda geriye doğru gidiyor." uyarısı yapıldı.

Raporda, 2010 ile 2024 arasında yeni HIV enfeksiyonlarında yüzde 40'lık düşüş yaşandığına işaret edilerek, buna rağmen 2024'te dünya genelinde 1,3 milyon kişide HIV görüldüğü aktarıldı.

Hem tütün kullanımı hem de içki tüketiminin 2010'dan bu yana azaldığı belirtilen raporda, "Göz ardı edilen tropikal hastalıklar nedeniyle müdahaleye ihtiyaç duyan insan sayısı 2010 ile 2024 arasında yüzde 36 azaldı." bilgisi verildi.

Sağlık sonuçlarını şekillendiren hizmetlere erişimin 2015 ile 2024 arasında hızla genişlediği kaydedilen raporda, "Bu dönemde 961 milyon kişi güvenli bir şekilde yönetilen içme suyuna, 1,2 milyar kişi sanitasyona, 1,6 milyar kişi temel hijyene ve 1,4 milyar kişi temiz pişirme çözümlerine erişim sağladı." ifadeleri kullanıldı.

‘’ÖNLENEBİLİR RİSKLER İLERLEMEYİ YAVAŞLATIYOR''

Raporda, DSÖ Afrika Bölgesi'nin HIV'de yüzde 70 ve tüberkülozda yüzde 28 ile küresel ortalamadan daha hızlı azalma sağladığı hatırlatılarak, Güneydoğu Asya Bölgesi'nin de sıtmada düşüş konusunda 2025 hedefine ulaşma yolunda ilerlediği vurgulandı.

Buna karşın zorlukların devam ettiği belirtilen raporda, şunlar kaydedildi:

"Sıtma vakaları 2015'ten bu yana yüzde 8,5 artarak dünyayı küresel hedeflerden daha da uzaklaştırdı. Önlenebilir riskler sağlığı baltalamaya ve ilerlemeyi yavaşlatmaya devam ediyor. Üreme çağındaki kadınların yüzde 30,7'sini etkileyen anemi, son 10 yılda hiçbir iyileşme göstermedi. 5 yaş altı çocuklarda aşırı kiloluluk oranı 2024'te yüzde 5,5'e ulaştı. Kadınlara yönelik şiddet yaygınlığını koruyor ve dünya genelinde her 4 kadından 1'i eş şiddetine maruz kalıyor. Bu kalıcı riskler, daha güçlü önleme ve sosyal koruma politikalarına acil ihtiyaç olduğunu vurguluyor."

Küresel nüfusun 4'te 1'inin sağlık maliyetlerinden kaynaklanan zorluklarla karşı karşıya kaldığına işaret edilen raporda, 2022'de 1,6 milyar kişinin yaptığı sağlık harcamaları nedeniyle yoksulluk içinde yaşadığı vurgulandı.

ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞILAMA KAPSAMI HEDEF SEVİYENİN ALTINDA

Raporda, çocukluk çağı aşılama kapsamının hedef seviyenin altında kalmaya devam ettiğine ve bağışıklık açıklarının salgınlara katkıda bulunduğuna değinildi.

5 yaş altı ölüm oranlarının yüzde 51 azalmasına karşın birçok ülkenin hedefin gerisinde olduğu hatırlatılan raporda, "Bulaşıcı olmayan hastalıklardan kaynaklanan erken ölümlerin azaltılmasında kaydedilen ilerleme 2015 yılından bu yana önemli ölçüde yavaşladı." ifadesi kullanıldı.

Covid-19 salgınının, küresel sağlık sistemlerindeki kırılganlıkları daha da ortaya çıkardığının altı çizilen raporda, "(Pandemi) 2020 ile 2023 arasında, dolaylı ölümler de dahil tahmini 22,1 milyon fazla ölümle ilişkilendirildi. Bu, resmi olarak bildirilen Covid-19 ölümlerinin sayısının 3 katından fazla. Bu durum, pandeminin küresel etkisinin boyutunu ortaya koyuyor ve yaşam beklentisindeki 10 yıllık kazanımları tersine çevirerek, iyileşmenin bölgeler arasında eksik ve dengesiz kaldığını gösteriyor." değerlendirmesinde bulunuldu.

Küresel sağlık çabaları sonuç veriyor olsa da ilerlemenin kırılgan ve yetersiz olduğu vurgulanan raporda, 2030 sağlık hedeflerine doğru ilerlemeyi yenilemek için acilen hızlandırılmış eyleme, daha güçlü sağlık sistemlerine ve iyileştirilmiş verilere ihtiyaç duyulduğunun altı çizildi.

‘’VERİLER EŞİTSİZLİĞİ ANLATIYOR''

Raporda görüşlerine yer verilen DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, "Bu veriler hem ilerlemeyi hem de süregelen eşitsizliği anlatıyor. Birçok insan, sağlıklı bir yaşam için temel koşullardan hala mahrum bırakılıyor." ifadesini kullandı.

Ghebreyesus, "Daha güçlü, daha adil sağlık sistemlerine, dayanıklı sağlık veri sistemleri de dahil yatırım yapmak, eylemi hedeflemek, boşlukları kapatmak ve hesap verebilirliği sağlamak için şart." değerlendirmesinde bulundu.

Geri çağırma bildirimine göre , Dongfeng Motor, 25 Mayıs 2026'dan itibaren 49 bin 465 adet Nissan N7 elektrikli sedan ve 18 bin 800 adet Nissan N6 plug-in hibrit SUV'u geri çağıracak.

Geri çağırma bildiriminde, uzun süreli kullanımın gaz pedalı tertibatının içinde aşınmaya neden olabileceği, bunun da pedal bileşenleri arasında etkileşime yol açarak pedalın geri dönüş mekanizmasını etkileyebileceği belirtiliyor. Dongfeng Motor, etkilenen araçlardaki gaz pedalı tertibatını ücretsiz olarak değiştirecek; ayrıca geri çağrılan N6 araçlara revize edilmiş bir fren pedalı tertibatı da gönderilecek.

GAZ PEDALI SORUNU

SAMR, etkilenen araçlarda zamanla tasarım kaynaklı bir sorun nedeniyle gaz pedalı tertibatında aşınma meydana gelebileceğini belirtti. Dosyada, pedalın dönen bileşenleri ile çıkıntılı destek yapısı arasındaki etkileşimin, anormal pedal geri dönüş davranışına yol açarak potansiyel bir güvenlik tehlikesi oluşturabileceği ifade edildi.

Dongfeng Motor, etkilenen araçlardaki gaz pedalı tertibatını ücretsiz olarak değiştirecek. N6 modeli için şirket ayrıca fren pedalını da güncellenmiş pedal şekline uygun revize edilmiş bir üniteyle değiştirecek.

Denetleyici kurum, konuyla bağlantılı olarak bildirilen herhangi bir kaza veya yaralanma vakasını açıklamadı.

Landry’nin Grönland ziyareti sırasında doktor Joseph Griffin’i de beraberinde götürmesi tartışma yarattı.

Griffin’in, “sağlığa dair ihtiyaçları değerlendirmek” amacıyla Nuuk’a geldiğinin belirtilmesi, Grönland Sağlık Bakanı Anna Wangenheim tarafından sert şekilde eleştirildi.

Wangenheim, Grönland yerlilerinin geçmişte sağlık uygulamaları adı altında istismar edildiğini hatırlatarak, sağlık alanının jeopolitik araç haline getirilmesine tepki gösterdi.

“Grönlandlılar denek değildir”

Wangenheim açıklamasında, Grönland’ın coğrafi uzaklığı, sağlık çalışanı eksikliği ve demografik baskılar nedeniyle kırılgan bir yapıya sahip olduğunu söyledi.

ABD’nin Grönland’ı kendi topraklarına katma yönündeki siyasi söylemlerine dikkat çeken Bakan, şu ifadeleri kullandı:

“Grönlandlılar bir jeopolitik projenin denekleri değildir. Sağlık sistemimiz ancak saygıya dayalı işbirliğiyle ve Grönland’ın özgür iradesiyle geliştirilebilir.”

Başbakandan Washington’a mesaj

Jens Frederik Nielsen da pazartesi günü Landry ve ABD’nin Kopenhag Büyükelçisi Kenneth Howery ile yaptığı görüşmenin ardından doktor girişimini eleştirdi.

Nielsen, Grönland’daki sağlık koşulları hakkında bilgi almak isteyen tarafların “doğru diplomatik kanallar üzerinden” hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Başbakan ayrıca, ABD ile diyaloğu sürdürmeye açık olduklarını ancak “Grönland halkının satılık olmadığını ve kendi kaderini tayin hakkının tartışmaya kapalı olduğunu” vurguladı.

Trump’ın Grönland ısrarı sürüyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ABD’ye bağlama yönündeki açıklamaları hem Grönland’da hem de bağlı bulunduğu Denmark’ta rahatsızlık yaratıyor.

Trump şubat ayında Grönland’a “büyük bir hastane gemisi göndereceğini” söylemişti. Ancak söz konusu gemi adaya ulaşmadı.

Zorunlu doğum kontrolü geçmişi yeniden gündemde

Tartışmalar, Danimarka’nın Grönlandlı kadınlara yönelik geçmiş uygulamalarını da yeniden gündeme taşıdı.

Danimarka hükümeti, 1960’lar ve 1970’lerde İnuit nüfusunu kontrol altında tutmak amacıyla yürütülen “spiral kampanyası” kapsamında binlerce kadın ve kız çocuğuna zorla doğum kontrol yöntemi uygulandığını kabul etmişti.

Mette Frederiksen, 2025 yılında yaptığı açıklamada Grönlandlı kadınlara “sistematik ayrımcılık” uygulandığını belirterek Danimarka adına resmen özür dilemişti.

1953’e kadar Danimarka sömürgesi olan Grönland’da en az 4 bin 500 kişinin bu uygulamadan etkilendiği belirtiliyor.

Eski başbakan ve mevcut dışişleri bakanı Mute Egede ise söz konusu politikayı “soykırım” olarak nitelendirmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği bir etkinliğin ardından basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar liderlerinin kendisini arayarak İran'la yaptıkları görüşmelerde "anlaşmaya yakın olduklarını" ifade ettiklerini söyleyerek, bu sebeple planladıkları İran saldırısını ertelediklerini kaydetti.

Trump, İran’a yeni saldırı planını (19 Mayıs) salı günü için yaptıklarını ifade ederek, "Bunu bir süreliğine erteledim; umarım sonsuza kadar olur, ama muhtemelen sadece bir süreliğine. İran’la çok kapsamlı görüşmeler yapıyoruz ve bunların neye varacağını göreceğiz." şeklinde konuştu.

ABD Başkanı, söz konusu 3 ülke liderinin "İran'la görüşmelerde sona gelindiği için saldırıların 2-3 gün ertelenmesini" istediklerini ve kendisinin de bunu kabul ettiğini vurguladı.

"İran'ı vurmadan anlaşma sağlanırsa mutlu olurum"

"Şu anda İran'la doğrudan görüşüyorlar ve bir anlaşmaya varma ihtimalleri oldukça yüksek görünüyor. Eğer bu anlaşmayı onları (İran'ı) yerle bir etmeden başarabilirsek, çok mutlu olurum." diye konuşan Trump, anlaşma sağlanması halinde İran'ın hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olamayacağının altını çizdi.

Söz konusu görüşmelerden ne çıkacağını beklediklerini dile getiren Trump, "Anlaşmaya çok yaklaştığımızı düşündüğümüz dönemler daha önce de oldu, ancak sonuç alınamadı. Ancak şimdi durum biraz farklı." yorumunu yaptı.

ABD Başkanı Trump, Truth Social hesabından yaptığı güncel bir paylaşımda, Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan'ın saldırının durdurulmasını istediğini ifade etmiş, bu çerçevede bugün (19 Mayıs) yapılması planlanan saldırının ertelenmesi talimatını verdiğini açıklamıştı.

Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Daniel Caine ve ABD ordusuna saldırının gerçekleştirilmeyeceğini bildirdiğini, ancak kabul edilebilir bir anlaşmaya ulaşılamaması halinde İran'a yönelik geniş çaplı bir operasyon için hazırlıklı olunması talimatı verdiğini belirtmişti.

Bu yıl Avusturya'nın başkenti Viyana'da düzenlenen 70. Eurovision Şarkı Yarışması'nın finali, Wiener Stadthalle'de yapıldı.

Finalde 3. sırada sahneye çıkan İsrailli şarkıcı Noam Bettan, izleyicilerin açtığı Filistin bayraklarıyla protesto edildi. İsrail temsilcisi, şarkısına başladığı sırada seyirciler Filistin bayraklarını dalgalandırdı.

Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard, İsrail'in sahnede olduğu anlarda sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Devam eden soykırım, yasa dışı işgal ve 'apartheid' varken Eurovision'da İsrail için bir sahne olmamalı." ifadelerine yer verdi.

Eurovision'a İsrail'in katılımını protesto eden İspanya, Slovenya, Hollanda, İzlanda ve İrlanda bu yılki yarışmaya katılmadı.

Eurovision'u Bulgaristan kazandı

Eurovision Şarkı Yarışması'nın finalinde sırasıyla, Danimarka, Almanya, İsrail, Belçika, Arnavutluk, Yunanistan, Ukrayna, Avustralya, Sırbistan, Malta, Çekya, Bulgaristan, Hırvatistan, İngiltere, Fransa, Moldova, Finlandiya, Polonya, Litvanya, İsveç, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), İtalya, Norveç, Romanya ve Avusturya sahne aldı.

Jüri ve seyirci oyları sonucunda Bulgaristan temsilcisi Dara, "Bangaranga" isimli şarkısıyla 516 puan alarak birinci oldu.

İsrail 343 puanla ikinci olurken, Romanya 296 puanla üçüncü sırada yer aldı.

Öte yandan, İsrail’in seyirci oylarının açıklandığı sırada yuhalandığı da duyuldu.

İspanya ve Belçika'dan Gazze'ye destek

İspanya devlet televizyonu RTVE, İsrail'in katılmasından dolayı protesto edip bu yıl katılmadığı Eurovision 2026'nın başlangıcıyla eş zamanlı olarak "Filistin için barış ve adalet" çağrısında bulundu.

Bu yıl canlı olarak yayınlamadığı Eurovision Şarkı Yarışması'nın başladığı saatle eş zamanlı olarak bir mesaj yayımlayan RTVE, ekranını kısa süreliğine karartarak, İspanyolca ve İngilizce dillerinde "Eurovision bir yarışmadır, insan hakları ise değildir. Kayıtsızlığa yer yok. Filistin için barış ve adalet." mesajını verdi.

Belçika'nın Flaman kamu yayıncısı VRT ise Avrupa Yayın Birliğinin (EBU) Eurovision Şarkı Yarışması'na katılım politikalarına ilişkin tutumunu değiştirmemesi halinde gelecek yıl yarışmaya sanatçı göndermeme ihtimalinin bulunduğunu açıkladı.

Final öncesi Viyana'da İsrail'in yarışmaya katılımı protesto edildi

Eurovision finaline saatler kala ise 1000'den fazla Filistin destekçisi, Viyana'da Christian Broda Meydanı'nda toplanmıştı. İsrail'in yarışmaya katılımını protesto eden göstericiler, Eurovision'un yapıldığı Wiener Stadthalle yakınlarına yürümüştü.

"Çocukların ve halkın katili İsrail", "Soykırımı kutlamayın" yazılı pankartlar taşıyan göstericiler, yürüyüş boyunca "İsrail'i boykot edin", "Soykırıma sahne yok" sloganları atmıştı.

Çok sayıda uluslararası aktivist, sanatçı ve sivil toplum kuruluşu temsilcisi, gösteride yaptıkları konuşmada, Avrupa Yayın Birliğini (EBU), İsrail'i yarışmadan menetmeye çağırmıştı.

Filistin'e destek mesajı veren aktivistler, İsrail'e yaptırım uygulanması, Avusturya başta olmak üzere ülkelerin İsrail ile tüm siyasi, ekonomik ve askeri işbirliklerini sona erdirmeleri ve Gazze'de soykırımın durdurulması gerektiğini vurgulamıştı.

İsrail'in katılımına tepki olarak alternatif konser düzenlendi

Cuma günü de "Şarkı Protestosu-Soykırıma Sahne Yok" başlığıyla başkentteki Maria-Theresien Meydanı'nda, düzenlenen konsere, çok sayıda uluslararası sanatçı ile aktivist katılmıştı.

İsrail’in Eurovision'a katılımına yönelik tepkileri görünür kılmayı ve Filistin’e destek mesajı vermeyi amaçlayan konserde, Gazze'deki soykırım, işgal ve insani duruma dikkati çeken performanslar sergilenmişti.

Etkinlik kapsamında birçok aktivist, gazeteci ve sanatçı, İsrail'in Gazze'deki soykırımına karşı dayanışma mesajı veren konuşmalar yapmıştı.

Konuşmacılar, soykırım yapan İsrail’i menetmeyen Avrupa Yayın Birliğine (EBU) tepki göstermişti.

İsrailli şarkıcı, "soykırımı durdurun" sloganıyla protesto edilmişti
Yarışmanın 12 Mayıs'ta yapılan ilk yarı finalinde sahne alan İsrailli şarkıcı Bettan, "soykırımı durdurun" sloganıyla da protesto edilmişti. Bazı seyirciler Filistin bayrağı açarak İsrail'in soykırımına uğrayan Gazze halkıyla dayanışma mesajı vermişti.

Üzerlerine "Özgür Filistin" yazıları yazan, Filistin bayrakları çizen ve "soykırımı durdurun" sloganı atan göstericiler salondan zor kullanılarak çıkartılmıştı.

Yarı final öncesi de başkent Viyana sokaklarında Filistin'e destek gösterileri düzenlenmişti.

Eurovision'un seyirci sayısında belirgin düşüş

Bu arada, İsrail'in katılımı nedeniyle boykot kararlarının gölgesinde devam eden yarışmanın izlenme sayılarında düşüş yaşanıyor.

İtalya'da devlet televizyonu RAI'de yayımlanan ilk yarı finalini izleyenlerin sayısı 1 milyon 856 bin oldu. Ülkede geçen yıl 2 milyon 489 bin olarak açıklanan izleyici sayısının, bu yıl önemli ölçüde azalması dikkati çekti.

İsrail'in katılımı nedeniyle boykot kararı alan Hollanda'da ise izlenme sayısı 2025'e göre yüzde 42 azaldı. Dünkü ilk yarı final, ortalama 541 bin izleyici tarafından seyredildi. Buna göre yarı final, 2012'deki ilk yarı finalden bu yana Hollanda'da en az izlenen yarışma oldu.

Geçen seneye kıyasla bu yıl yapılan yarışmanın ilk yarı finali, İngiltere'de 253 bin, İsveç'te 316 bin, Belçika'da yaklaşık 430 bin daha az izlendi.

Çin ziyaretinin yansımaları devam eden ABD Başkanı Trump, Fox News kanalına verdiği röportajda İran gündemini değerlendirdi.

İran'ın direncinin farkında olduğunu ve hiçbir şeyi hafife almadığını vurgulayan Trump, yine de istemesi halinde İran'a kısa süre içinde büyük zarar verebileceklerini savundu.

İran'ın tüm altyapısına zarar vermediğini ifade eden Trump, "Her şeyi iki günde yok edebiliriz." dedi.

ABD Başkanı, İran ile diplomaside tekrarlanan aksaklıklara atıfta bulunarak, "Tahran'ın müzakerelerde güvenilmez ve öngörülemez" olduğunu savundu.

Trump, "Bize istediğimiz her şeyi vereceklerdi, ama her anlaşma yaptıklarında, ertesi gün sanki o konuşmayı hiç yapmamışız gibi davranıyorlar. Bu herhalde beş kez oldu. Onlarda bir sorun var." dedi.

Trump ayrıca olası bir çözümün askeri veya diplomatik olabileceğini ve bunun İran'ın tutumuna bağlı olacağını kaydederek, "Ya şiddetli olacak ya da şiddet içermeyecek, ben şiddet içermeyenini tercih ederim." diye konuştu.

“HAFTA SONU SALDIRI OLABİLİR”

ABD Merkezli Axios haber platformunda yer alan ve adı açıklanmayan İsrailli bir yetkiliye dayandırılan habere, Trumo Çin dönüşü hafta sonu İran'a saldırabilir. Trump'ın düğmeye basması halinde saldırıların İsrail ordusu ile koordine gerçekleştirileceği bilgisine yer verildi.

İsrailli yetkili, Trump'ın saldırı kararını hafta sonu alabileceğini ve İsrail ordusunun yüksek alarm durumunda olacağını öne sürdü.

İsrail KAN televizyonu ise, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ile geçen hafta görüşen İsrailli askeri yetkililerin, İran'a saldırıların yeniden başlatılmasını istediğini aktardı.

Trump'ın İran'a saldırılar yerine Hürmüz'deki özgürlük projesini yeniden başlatmayı tercih edebileceği de iddia edildi.

“İRAN NÜKLEER PROGRAMINI 20 YILLIĞINA DONDURABİLİR”

ABD Başkanı dönüş yolunda gazetecilerin sorularını yanıtladı.

İran'da devam eden savaş ve müzakere konusunda ise, “İran'ın nükleer programını 20 yıllığına dondurması benim için uygun ancak bu sözde gerçek bir bağlılık gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, İran’ın füze kapasitesini koruduğuna yönelik haberleri reddederek kapasitenin yüzde 80’inin yok edildiğini savundu.

İRAN: TRUMP, PEKİN'DEN SAVAŞIN BAŞARISIZLIĞININ AĞIR GÖLGESİ ALTINDA AYRILDI

İran'dan ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'in başkenti Pekin'deki temaslarına ilişkin sert açıklamalar geldi.

İran dini lideri Mücteba Hamaney'in askeri danışmanı Tümgeneral Muhsin Rızayi, "ABD Başkanı, Pekin'den güçlü bir konumda değil, İran ile yürüttüğü savaşta yaşadığı başarısızlığın ağır gölgesi altında ayrıldı." ifadelerini kullandı.

Rızayi açıklamasında, Washington yönetiminin diplomatik girişimlerini eleştirerek yeni dünya düzeninin artık ABD merkezli olmadığını savundu. Rezayi, "ABD'nin kendi oluşturduğu krizi kontrol altına almak için Çin'in etkisine ihtiyaç duyması, yeni dünya düzeninin artık ABD merkezli olmayan kurallarla şekillendiğini gösteriyor." dedi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Hollanda bandıralı bir gemide görülen hantavirüsün küresel nüfus için riskinin düşük olduğunu yineledi.

Ghebreyesus, DSÖ'nün haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) yetkilileriyle ülkenin kuzeydoğusundaki Ituri eyaletinde ortaya çıkan yeni Ebola salgını hakkında görüştüklerini kaydeden Ghebreyesus, şu ana kadar 13 Ebola vakasının doğrulandığını belirtti.

Ghebreyesus, 1976'dan bu yana KDC'de 17 defa Ebola salgını yaşandığını anımsatarak, "Ebola salgını, hastalık salgınlarının insan sağlığı için sürekli bir tehdit oluşturduğunu ve küresel sağlık güvenliğini sürekli olarak güçlendirmek için işbirliği ve dayanışmanın önemini hatırlatıyor." dedi.

Hollanda bandıralı MV Hondius gemisinin yolcularına ve mürettebatına gösterdikleri dayanışma için Kanarya Adaları'nın Tenerife kentinin halkına teşekkürlerini yineleyen Ghebreyesus, bu krizi yönetmek için yaklaşık 30 hükümet ve diğer paydaşlarla birlikte çalıştıklarını söyledi.

Ghebreyesus, "Geminin yolcularının Tenerife'den transfer operasyonunun başarıyla tamamlandığını ve 120'den fazla kişinin şu anda kendi ülkelerinde bakıma alındığını veya nihai varış noktalarına giderken ev sahibi ülkelerde karantinaya alındığını bildirmekten memnuniyet duyuyorum." diye konuştu.

Geminin kaptanı Jan Dobrogowski ve 26 mürettebatın hala MV Hondius'ta yolculuğa devam ettiğini aktaran Ghebreyesus, geminin 18 Mayıs'ta Hollanda'ya varmasının beklendiğini kaydetti.

"2 Mayıs'tan bu yana başka ölüm bildirilmedi"

Ghebreyesus, "DSÖ, (hantavirüs) bu olayın küresel nüfus için riskinin düşük olduğunu tekrarlıyor ve gerektiğinde güncellemeler yayınlamaya devam edeceğiz. Bugün itibarıyla DSÖ'ye 3 ölüm dahil toplam 10 vaka bildirildi." dedi.

Bu vakalardan 8'inin Andes virüsü olduğunun laboratuvarda doğrulandığını, 2'sinin ise muhtemel vaka olduğunu belirten Ghebreyesus, 2 Mayıs'tan bu yana başka ölüm bildirilmediğine dikkati çekti.

Ghebreyesus, "6 haftaya kadar uzayan kuluçka süresi nedeniyle yolcular ülkelerine döndüklerinde, özel tesislerde veya evlerinde karantinaya alınıp test yapıldıklarında önümüzdeki günlerde daha fazla vaka bildirilebilir. Bu, salgının genişlediği anlamına gelmez." ifadelerini kullandı.

Hantavirüse karşı küresel yanıtla ilgili çalışmaların sürdüğüne işaret eden Ghebreyesus, 18 Mayıs'ta Cenevre'de başlayacak Dünya Sağlık Asamblesi'nin 79. Toplantısı'nda bu yanıt gibi birçok konunun ele alınacağını dile getirdi.

Hantavirüs

Hantavirüsün çoğunlukla kemirgenlerden bulaştığı biliniyor.

Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlara yol açıyor.

Solunum yetmezliğine de sebep olabilen hastalık, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 2 günlük Çin ziyaretinin ardından Washington'a dönerken, gezisini "harika bir başarı" şeklinde nitelendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, Washington'a dönüşünde Beyaz Saray'a girerken basın mensuplarına kısaca ziyaretini değerlendirdi.

Trump, "Bu (ziyaret) harika bir başarıydı. Çok iyi anlaşmalar ve ticaret anlaşmaları yaptık. (Çin'le) İyi ilişkilerimiz var. Muazzam bir başarıydı. Bence bu gerçekten tarihi bir andı." değerlendirmesini yaptı.

ABD Başkanı Trump, 8,5 yıl aradan sonra Çin'i ziyaret etti. Önceki Başkan Joe Biden, iktidar döneminde Çin'e ziyaret gerçekleştirmemişti. ABD'den Çin'e lider düzeyindeki son ziyaret, Trump'ın ilk döneminde, 2017'de yapılmıştı.

Çarşamba ve perşembe günleri yapılan görüşmeler sırasında ve sonrasında Trump, tarafların enerji ve tarım ticareti dahil olmak üzere çeşitli anlaşmalara vardığını söylemişti.

 Xinhua'nın haberine göre, Şi, görüşmenin başlangıcında yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Trump'la iki ülkeyi ve dünyayı ilgilendiren konuları tartışmayı ve ilişkileri doğru yönde ilerleterek gelecek için yeni bir sayfa açmayı istediklerini söyledi.

Bugün küresel düzeyde yüzyılda görülmeyen dönüşümlerin hız kazandığına, uluslararası durumun kaygan ve çalkantılı olduğuna, dünyanın yeni bir tarihi kavşakta bulunduğuna dikkati çeken Şi, "Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli." dedi.

Çin ve ABD'nin farklılıklarından çok ortak çıkarları olduğunu, bir ülkenin başarısının diğeri için şans olacağını vurgulayan Şi, iki ülkenin rakip değil ortak olması, birbirlerinin başarısına ve refahına katkı sağlayarak büyük güçlerin iyi geçinmesinin doğru yolunu bulması gerektiğini ifade etti.

Şi, iki büyük güç arasında iyi ilişkilerin dünyanın da faydasına olduğuna işaret ederek, "Çin-ABD ilişkilerinin dev gemisine doğru bir güzergah vererek 2026'yı ilişkilerde yeni bir sayfa açan tarihsel bir dönüm noktası haline getirmeye hazırız." ifadelerini kullandı.

"Ticaret savaşlarının kazananı olmaz"

Çin ile ABD arasındaki ekonomi ve ticaret bağlarının karşılıklı faydaya dayandığı ve kazan-kazan ilişkisi olduğunun altını çizen Şi, "Ticaret savaşlarının kazananı olmaz. Anlaşmazlıklar ve sürtüşmeler varsa, eşit temelde istişare çözüm için tek seçenektir." değerlendirmesinde bulundu.

Şi, Tayvan sorununa ilişkin ise Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrarın sürdürülmesinin Çin ile ABD’nin "en büyük ortak paydası" olduğunu vurguladı.

"Birlikte harika bir geleceğimiz olacak"

ABD Başkanı Trump da, açılış beyanlarında, görüşmede Şi ile “büyük konuları tartışmayı" sabırsızlıkla beklediğini, kimilerinin bunun belki de "gelmiş geçmiş en büyük zirve" olacağını söylediğini ifade etti.

ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin her zamankinden iyi olacağına inandığını dile getiren Trump, "Zorluklarla karşılaştığımızda üstesinden gelmeyi bildik. Birlikte harika bir geleceğimiz olacak." dedi.

İran, Tayvan ve ticaret konuları gündemde

Bugün sabah saatlerinde Çin'in meclisi Büyük Halk Salonu'nun içinde yer aldığı Tienanmın Meydanı'na ulaşan Trump için karşılama töreni düzenlendi.

Trump ve Şi, törenin ardından ikili ve heyetler arası görüşmeler için Büyük Halk Salonu'nda bir araya geldi.

Liderlerin görüşmesinde ikili ticaret ve ekonomi konularının yanı sıra ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın ve Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'ın durumunun gündemde olması bekleniyor.

ABD Başkanı görüşmelerin ardından öğleden sonra Pekin'de tarihi Gök Tapınağı'nı ziyaret edecek, akşam da onuruna verilecek yemeğe katılacak.

15 Mayıs sabahında Çin lideri ile çay buluşmasında yeniden bir araya gelecek olan Trump, öğlen birlikte yapılacak çalışma yemeğinin ardından ülkesine dönecek.

Paris'teki sağlık yetkilileri, gemide virüse yakalanan Fransız bir kadının durumunun ağırlaştığını ve yoğun bakımda solunum cihazına bağlandığını bildirdi.

Madrid'de düzenlenen basın toplantısında konuşan Ghebreyesus, İspanya'ya zor durumdaki gemiyi kabul ederek gösterdiği "şefkat ve dayanışma" için teşekkür etti.

Mevcut durumun daha büyük bir salgın işareti taşımadığını belirten Ghebreyesus, "Ancak kuluçka süresinin uzunluğu göz önüne alındığında, önümüzdeki haftalarda yeni vakalar görmemiz muhtemel" dedi.

Arjantin'den Yeşil Burun Adaları'na seyreden MV Hondius gemisindeki salgında, şimdiye kadar biri Alman ikisi Hollandalı üç yolcu hayatını kaybetti. DSÖ, virüsün "Andes" varyantına sahip dokuz vakayı teyit ederken, gemiden tahliye edilenler arasında bir Fransız ve bir ABD vatandaşının testleri pozitif çıktı.

Hastaların durumu ve tahliye süreci

Paris'teki sağlık yetkilileri, 65 yaşındaki Fransız hastanın "en ağır kardiyopulmoner tablo" ile yoğun bakıma alındığını açıkladı.

Dr. Xavier Lescure, hastanın yapay akciğer ve kan baypası desteğiyle hayatta tutulmaya çalışıldığını bildirdi. İspanya Sağlık Bakanlığı ise Madrid'deki askeri hastanede karantinaya alınan 14 İspanyol vatandaşı arasından bir kişinin testinin pozitif çıktığını, ancak durumunun şu an için stabil olduğunu duyurdu.

DSÖ Direktörü, ilk vakanın 6 Nisan'da görülmüş olabileceğine dikkat çekerek, yolcular arasındaki yoğun temas ve 6 ila 8 haftalık kuluçka süresi nedeniyle yeni vakaların beklendiğini yineledi.

Uluslararası önlemler artırılıyor

Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı, salgınla bağlantılı olan Güney Atlantik adalarından 10 kişinin tedbir amaçlı İngiltere'ye getirileceğini açıkladı. Hollanda'ya ulaşan tahliye uçaklarındaki 26 yolcunun testleri negatif çıkarken, Nijmegen'deki bir hastanede gerekli protokoller uygulanmadan hasta numuneleriyle temas eden 12 personel altı haftalık karantinaya alındı.

Tenerife'de yakıt ve erzak ikmali yapan MV Hondius gemisi, şu anda 25 kişilik mürettebat, bir doktor ve bir hemşire ile Rotterdam Limanı'na doğru yol alıyor. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, dünyanın bencilliğe değil dayanışmaya ihtiyacı olduğunu vurgulayarak tahliye operasyonuna verdikleri desteğin önemine dikkat çekti.

Conway, Somali’ye gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında hükümet yetkilileri, BM ekibi ve insani yardım yetkilileriyle görüştü.

Somali’deki durumun ciddiyetini yerinde görmek için ülkenin farklı bölgelerini ziyaret ettiğini kaydeden Conway, kuraklık nedeniyle açlık ve yetersiz beslenme krizinin giderek ağırlaştığını söyledi.

Somali’nin, son üç yıldır yetersiz yağışların sonuçlarıyla karşı karşıya kaldığını belirten Conway, bazı bölgelerde yağışların başlamasının umut verici olduğunu ancak bunun henüz insani durumda somut bir iyileşme sağlamadığını ifade etti.

Conway, ülkede yaklaşık 6,5 milyon kişinin ciddi veya akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu, yaklaşık 2 milyon kişinin ise acil seviyede açlık ve yetersiz gıda sorunu yaşadığını dile getirdi.

Yaklaşık 2 milyon çocuğun da yetersiz beslenme riski altında bulunduğunu aktaran Conway, insani durumun hızla kötüleştiği uyarısında bulundu.

Vali Josh Shapiro yönetimi, bu davayı bir eyalet yönetiminin bir yapay zeka şirketine karşı açtığı “türünün ilk örneği olan bir yaptırım eylemi” olarak nitelendirdi.

Şapiro yaptığı açıklamada, “Pennsylvania halkı, özellikle sağlıkları söz konusu olduğunda, internette kiminle veya neyle etkileşim kurduklarını bilmeyi hak ediyor” dedi.

Sahte lisans numarası ve ilaç vaadi

Dava dosyasında yer alan bilgilere göre, Pennsylvania Eyalet Departmanı’ndan bir müfettiş platformda “psikiyatri” araması yaptı ve kendisini “psikiyatri doktoru” olarak tanımlayan karakterlerle karşılaştı.

“Emilie” adlı bir botun, müfettişe hem Pennsylvania hem de Birleşik Krallık’ta lisanslı bir psikiyatrist olduğunu söylediği öne sürüldü.

İddiaya göre bot, sahte bir lisans numarası vermekle kalmadı, aynı zamanda ilaç yazıp yazamayacağı sorusuna, “Teknik olarak evet, bir doktor olarak bu yetkim dahilinde,” şeklinde yanıt verdi. Eyalet yönetimi, bu durumun geçerli bir lisans olmadan tıp pratiği yapmayı veya bu yönde beyanda bulunmayı yasaklayan Tıbbi Uygulama Yasası’nı ihlal ettiğini savunuyor.

Şirketten “eğlence ve rol yapma” savunması

Character.AI, devam eden dava süreci hakkında yorum yapmaktan kaçınırken, Reuters’a yaptığı açıklamada platformdaki karakterlerin kullanıcılar tarafından oluşturulduğunu ve tamamen eğlence ile rol yapma amaçlı, kurgusal karakterler olduğunu belirtti. Şirket, bu ayrımın netleşmesi için güçlü adımlar attıklarını savundu.

Bu dava, Character.AI’ın karşılaştığı ilk yasal engel değil. Şirket daha önce de şu suçlamalarla gündeme gelmişti:

Kentucky Tüketici Davası: Şirketin çocukları hedef aldığı ve onları kendine zarar vermeye yönlendirdiği iddia edildi.

Florida İntihar Vakası: 14 yaşındaki bir çocuğun intiharına bir sohbet botunun zemin hazırladığı iddiasıyla açılan dava Ocak ayında uzlaşmayla sonuçlanmıştı.

Pennsylvania eyaleti, mahkemeden platformun sohbet botlarının kendilerini lisanslı profesyoneller olarak tanıtmasını engelleyecek bir ihtiyati tedbir kararı alınmasını talep etti.

İran devlet televizyonu Press TV, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişine yönelik mekanizmaya ilişkin açıklamayı yayımladı.

Açıklamada, “Hürmüz Boğazı üzerinde egemenlik uygulanmasına yönelik yeni bir mekanizma İran tarafından tasarlanmış ve hayata geçirilmiştir.” ifadeleri kullanıldı.

Boğazdan geçmek isteyen gemilerin “info@PGSA.ir” adresinden bir e-posta alarak Hürmüz Boğazı geçiş kuralları hakkında bilgilendirilecekleri ve gemilerin bu çerçeveye göre geçiş izni alabilecekleri kaydedildi.

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerle ilgili uyarı mesajı yayımlamış ve İran tarafından ilan edilen koridorun dışındaki güzergahları kullanan gemilere müdahale edileceğini duyurmuştu.

Katılımcıların yüzde 55’i ise Trump’ın fiziksel sağlığının bu görev için yetersiz olduğunu belirtti. Geçen sonbaharda yapılan ankette Trump’ın fiziksel sağlığının yetersiz olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 45 seviyesindeydi.

Kronik sağlık sorunları ve tıbbi tercihler tartışılıyor

Gelecek ay 80 yaşına girecek olan Trump’ın sağlığına ilişkin iddialar sadece diş randevusuyla sınırlı kalmadı.
Hafta sonu Florida gezisi sırasında çekilen fotoğraflarda, Trump’ın ayak bileklerindeki şişlikler dikkat çekti.

Uzmanlar, bu durumun geçen temmuz ayında teşhis edilen “kronik venöz yetmezlik” sonucu bacaklarda kan birikmesinden kaynaklandığını belirtti.

Trump’ın tıbbi alışkanlıkları da mercek altına alındı. Başkan’ın, doktor tavsiyesinin dört katı olan günlük 325 miligram aspirin kullandığı bildirildi.

Trump, bu tercihi “kanının koyulaşmasını istemediği” gerekçesiyle savundu.

Ayrıca ellerindeki morlukların bu yüksek doz aspirin kullanımının bir yan etkisi olduğu iddia edilirken, Beyaz Saray bu durumu daha önce “şiddetli el sıkışmalarına” bağlamıştı.

Eleştirilere “iyi genler” savunması

Trump, hem zihinsel hem de fiziksel olarak “mükemmel” durumda olduğunu savunmaya devam etti. Eski Beyaz Saray doktoru Ronny Jackson’ın kendisi için “son üç başkan içindeki en sağlıklı kişi” dediğini hatırlatan Trump, fast food yememesi durumunda “200 yıl yaşayabileceği” yönündeki iddiaları yineledi.

Öte yandan, Oval Ofis’teki toplantılar sırasında gözlerini uzun süre kapalı tuttuğu görüntülere de değinen Trump, bunların sadece “göz kırpma anları” olduğunu veya bazı toplantıların “sıkıcı” olması nedeniyle dinlenmeyi tercih ettiğini söyledi.

Yıllık sağlık kontrolü süresini yaklaşık bir ay geçiren Trump’ın bir sonraki resmi check-up raporu merakla bekleniyor.

Zelenski, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımında, eski Sovyetler Birliği’nin 2. Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’nı mağlup etmesinin kutlandığı Zafer Günü vesilesiyle Rusya’nın 8-9 Mayıs’ta Ukrayna’da ateşkes ilan etme kararını değerlendirdi.

Geçici ateşkesin sağlanması konusunda bugüne kadar Ukrayna’ya resmi olarak bir çağrının yapılmadığını aktaran Zelenski, “İnsan hayatının, herhangi bir yıl dönümünün ‘kutlanmasından’ kıyaslanamayacak kadar daha değerli olduğuna inanıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

6 Mayıs’ta başlayacak olan geçici ateşkesin ne zaman sonlanacağına dair bir paylaşımda bulunmayan Zelenski, Rusya’nın geçici ateşkesi ihlal etmesi durumunda karşılık vereceklerini ifade etti.

Putin, Zafer Günü vesilesiyle 8-9 Mayıs’ta Ukrayna’da ateşkes ilan etti

Rusya Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’da ateşkes kararı aldığı belirtilmişti.

Açıklamada, “Başkomutanın aldığı karar doğrultusunda, Zafer Günü vesilesiyle 8-9 Mayıs’ta ateşkes ilan ediliyor. Ukrayna tarafının ateşkese uyacağını umuyoruz.” ifadelerine yer verilmişti.

ABD İsrail-İran savaşıyla birlikte benzin fiyatlarındaki hızlı artış, Amerikalıların günlük yaşamını doğrudan etkilemeye başladı.

Washington Post, ABC News ve Ipsos tarafından yapılan ankete göre, ABD’lilerin yüzde 44’ü yüksek fiyatlar nedeniyle daha az araç kullandığını, yüzde 42’si ise hane harcamalarını kıstığını belirtti. Katılımcıların yüzde 34’ü de seyahat ve tatil planlarını değiştirdiğini ifade etti.

American Automobile Association verilerine göre ülke genelinde ortalama benzin fiyatı galon başına 4,43 dolara yükseldi. Bu rakam, geçen yıl aynı dönemdeki 3,15 dolar seviyesinin oldukça üzerinde.

Enerji piyasası verilerini takip eden GasBuddy’nin petrol analisti Patrick De Haan, mevcut seviyenin “endişe verici bir rekor” olduğunu belirterek fiyatların önümüzdeki haftalarda daha da artabileceği uyarısında bulundu.

Beyaz Saray ise artışın geçici olduğunu savunuyor. Sözcü Taylor Rogers, fiyatlardaki yükselişi “kısa vadeli aksaklıklar” olarak nitelendirerek, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin normale dönmesiyle birlikte enerji maliyetlerinin düşeceğini söyledi.

Ancak kamuoyu farklı düşünüyor. Quinnipiac University tarafından yapılan ankete göre seçmenlerin yaklaşık yüzde 65’i yüksek benzin fiyatlarından Trump’ı kısmen ya da tamamen sorumlu tutuyor.

Öte yandan Trump, Kongre’ye yaptığı açıklamada ABD’nin 7 Nisan’dan bu yana İran’la doğrudan çatışmaya girmediğini belirterek düşmanlıkların sona erdiğini savundu. Ancak hafta sonu yaptığı açıklamalarda İran’dan gelen yeni barış planını değerlendirdiğini, buna rağmen Tahran’ın “yeterince bedel ödemediğini” düşündüğünü ifade etti.

Trump ayrıca, İran’ın yeniden “yanlış bir adım atması” halinde askeri müdahale ihtimalinin masada olduğunu da dile getirdi.

Gazze’deki Sağlık Bakanlığından yapılan açıklamada, hastalıkların teşhisinde kritik rol oynayan laboratuvar malzemelerindeki ciddi eksiklik nedeniyle sağlık hizmetlerinin durma noktasına geldiği ifade edildi.

Açıklamada, laboratuvar ihtiyaçlarının yüzde 86’sının karşılanamadığı ve kan bankası stoklarının tamamen boşaldığı kaydedildi.

Söz konusu krizin; yoğun bakım üniteleri, acil servisler, ameliyathaneler ve hastaların rutin takip süreçlerini doğrudan tehdit ettiği vurgulanan açıklamada, “Aksa Şehitleri Hastanesi laboratuvarında kan gazı analizi için gerekli malzemelerin tamamen tükendiği, diğer hastanelerde kalan stokların ise yalnızca birkaç gün yetecek düzeyde olduğu” belirtilerek”acil durum” uyarısı yapıldı.

Açıklamada, Gazze’deki hastanelere acil kan ve laboratuvar malzemesi temini için uluslararası kurumlara çağrıda bulunuldu.

Açıklamada ayrıca nisan ayında yayımlanan verilere göre Gazze’de tıbbi sarf malzemelerinde yüzde 57, temel ilaç listesinde ise yüzde 50 açık bulunduğu, bu eksikliklerin sürmesinin sağlık sisteminde geri dönüşü olmayan bir çöküşe yol açabileceği ifade edildi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, dün yaptığı açıklamada “Gazze genelinde sağlık ihtiyaçları çok büyük.” ifadelerini kullanarak, temel ilaç ve tıbbi malzemelerin bölgeye gecikmeden ulaştırılması ve erişim kısıtlamalarının kaldırılması çağrısında bulunmuştu.

ABD, Avrupa’daki askeri varlığını azaltma sürecini başlatırken Almanya’daki 37 bin kişilik gücünden 5 bini geri çekiliyor; Pentagon sürecin 6-12 ay süreceğini açıkladı. NATO ve Berlin, kararın Avrupa’nın savunma  yükünü artırma baskısıyla bağlantılı olduğunu vurgularken gözler İtalya ve İspanya’ya yönelik olası yeni adımlara çevrildi.

Bakan Saar, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İsrail askeri donanma gemilerinde tutulan aktivistleri ilerleyen saatlerde Yunan hükümetiyle yapılan anlaşma gereği Yunanistan’da kıyıya indireceklerini belirtti.

Saar, Küresel Sumud Filosu’ndaki aktivistleri kabul etmede gösterdiği isteklilikten dolayı Yunanistan hükümetine teşekkür etti.

– Küresel Sumud Filosu

İsrail’in Gazze ablukasını kırma ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 12 Nisan’da İspanya’nın Barselona kentinden Akdeniz’e açıldı.

İtalya’nın Sicilya Adası’ndaki katılımlarla filo 26 Nisan’da yeniden yola koyulurken, 29 Nisan gece saatlerinde Girit Adası açıklarındaki uluslararası sularda, İsrail ordusu yasa dışı müdahalede bulunarak aktivistleri taşıyan teknelere saldırdı.

Filo yetkililerinin verdiği bilgiye göre, teknelerde 39 farklı ülkeden aralarında Türklerin de olduğu 345 katılımcı bulunuyor.

Gazze’ye 600 deniz mili uzaklıkta, Yunan kara sularından birkaç mil açıkta düzenlenen saldırıda sivillerin akıbetine ilişkin sağlıklı bilgi alınamıyor.

Küresel Sumud Filosu yetkilileri, İsrail ordusunun saldırıda 21 tekneyi alıkoyduğunu, kurtulan 17 teknenin Yunan kara sularına girdiğini, 14 teknenin ise Yunan kara sularına doğru seyir halinde olduğunu bildirdi.