Arıklı: 15 yıldır konuşulan fiber için artık geri dönüş yok

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, Kanal T’de yayınlanan “Nazar Erişkin İle Güne Dair” programında Türk Telekom ile imzalanan fiber optik altyapı protokolüne ilişkin tartışmalara yanıt verdi.

Arıklı, sürecin geçmişine, Bakanlar Kurulu aşamasına, ek protokol tartışmalarına ve kamuoyundaki eleştirilere dair dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Arıklı, evden eve fiber projesinin 2009 yılında dönemin Başbakanı İrsen Küçük ve Ulaştırma Bakanı Hasan Taçoy döneminde hükümet kararıyla gündeme geldiğini, ancak aradan geçen 15 yıl boyunca somut adım atılamadığını söyledi.

Projeye partisinin büyük önem verdiğini belirten Arıklı, hükümete teklif götürdüklerini, onay sonrası bir konsorsiyum kurduklarını ancak sürecin yavaş ilerlemesi ve yaklaşık 35 milyon dolarlık ana omurga yatırımının devletten talep edilmesi nedeniyle tatmin olmadıklarını ifade etti.

Türk Telekom ile uzun süren görüşmeler yaptığını aktaran Arıklı, protokolün Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Başbakan arasında imzalandığını, bir noktadan sonra başbakanlık bürokratlarının devreye girdiğini ve kendilerinin sürecin dışında kaldığını söyledi. “Bizim teknik bürokratlarımıza ve hukukçularımıza kalsa bu protokol çok daha iyi olabilirdi” diyen Arıklı, konuyla ilgisi olmayan bürokratlar tarafından hazırlanmasının bazı “anomallere” yol açtığını savundu.

“Bu protokolün virgülünü bile değiştirmemiz mümkün değil”

Protokolün Türkiye Cumhuriyeti ile imzalanmış uluslararası bir anlaşma olduğunu vurgulayan Arıklı, metnin artık değiştirilemeyeceğini söyledi. “Ya reddedersiniz ya kabul edersiniz” diyen Arıklı, 11’inci maddeye işaret ederek, uzlaşmazlık halinde ek protokol yapılabileceğini belirtti.

Mecliste yaşanan tartışmalara değinen Arıklı, “Bu yapacağınız tartışmayı ek protokol ortaya çıkınca yapın. Şu anda bu protokol imzalandı” dedi. Ek protokolün de Meclis’e geleceğini ifade etti.

Protokolün tüm sorumluluğunun kendi üzerine yıkıldığı algısı oluştuğunu belirten Arıklı, “Sanki bu protokolü Erhan Arıklı hazırladı, imzaladı gibi bir hava oluştu” dedi. Hükümetin bir parçası olarak projeyi savunmak zorunda olduğunu vurguladı.

“Türk Telekom bizim için ekmek ve su gibi önemli bir kurum”

Türk Telekom tercihine yönelik eleştirilere yanıt veren Arıklı, şirketin şu anda KKTC’nin dünyayla bağlantısını sağlayan kurum olduğunu söyledi. “Telekom fiberleri kesse bu yayını yapamazsınız” diyen Arıklı, 1993’ten bu yana devlete ait 48 milyon dolarlık borca rağmen hizmetin sürdüğünü belirtti.

Türk Telekom’un devlet kuruluşu olduğunu, kar amacı gütmediğini savunan Arıklı, projenin Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın talimatıyla yürütüldüğünü ifade etti. Türkiye’de ayda 300 bin haneye fiber götürüldüğünü, KKTC’de hedefin 150 bin hane olduğunu söyledi.

Projenin yıllık ekonomik mali iş birliği protokolleri çerçevesinde talep edildiğini belirten Arıklı, “Sanki ilk defa Türkiye’den talepte bulunmuşuz gibi bir hava estirmek absürt” dedi.

“Bu hayati bir projedir, 150 milyon dolarlık ihracatla yetinemeyiz”

Güney Kıbrıs’ın fiber altyapıyı beş yıl önce tamamladığını ve bilişim sektöründen 3 milyar dolar gelir elde ettiğini ifade eden Arıklı, bilişim sektörünün dünyada 780 milyar dolarlık hacme ulaştığını, 2033’te 1,5 trilyon dolara çıkacağını söyledi.

2025’te KKTC’nin ihracatının 150 milyon dolar olduğunu hatırlatan Arıklı, üç gencin geliştirdiği bir oyun yazılımının 1 milyar dolara satılabildiğini belirterek, “Biz buna uzaktan mı bakalım?” diye konuştu.

Fiber altyapının tek başına yeterli olmadığını, bilişim yasaları, uluslararası hukuka dayalı düzenlemeler ve teşvik mekanizmalarının da oluşturulması gerektiğini dile getirdi. “Bir taraftan fiber döşenirken diğer taraftan ev ödevimizi yapacağız” dedi.

“25 sene sonrasını şimdi niye konuşuyoruz?”

Telekomünikasyon Dairesi’nin mevcut altyapısının korunacağını belirten Arıklı, Türk Telekom’un yeni fiberi döşeyip işleteceğini, 25 yıl sonunda devrin söz konusu olduğunu söyledi. Sürenin uzayabileceği yönündeki eleştirilere karşı, “Çorbanın tuzunu daha çorbayı yapmadan tartışırsanız o çorbayı yapamazsınız” ifadesini kullandı.

ISP olarak bilinen internet servis sağlayıcılarının rekabet edemeyeceği bir ortam oluşmaması için Türk Telekom’un perakende pazara girmemesi konusunda ısrarcı olduklarını belirten Arıklı, yapılan görüşmelerde bu konuda uzlaşı sağlandığını söyledi. Türk Telekom’un fiberi döşeyeceğini, ISP’lerin pazarlayacağını ifade etti.

BTK’da yapılan toplantıda tekliflerin büyük oranda harmanlandığını, ancak nihai kararın Türk Telekom merkezinde değerlendirileceğini belirten Arıklı, sürecin devam ettiğini söyledi.

“Uluslararası ihaleye çıkamazdık, bu stratejik bir konudur”

Uluslararası ihale yapılmamasına yönelik eleştirilere karşı Arıklı, iletişim altyapısının stratejik bir konu olduğunu vurguladı. “Hiçbir devlet iletişimini güvenmediği bir şirkete teslim edemez” dedi.

Türk Telekom’un özelleşmesi halinde Bakanlar Kurulu’nun hisselerin devrine son sözü söyleyeceğini belirten Arıklı, geçmişte “altın hisse” uygulamasıyla benzer durumların yaşandığını ifade etti.

Fizibilite raporunun hazır olduğunu, Maliye Bakanı’nın kamuoyuna açıklama yapacağını söyleyen Arıklı, “Dünyaca ünlü bir şirket fizibilite raporu olmadan 82 milyon dolar yatırımı yapmaz” dedi.

Hükümet içindeki tartışmaların projeyi etkilemediğini savunan Arıklı, erken seçim tartışmalarına da değinerek 2026 bütçesini yeni Meclis’in yapmasını istediklerini ancak bu seçeneğin artık geride kaldığını söyledi.

Arıklı, “Bu proje hayata geçecek. Geçtikten sonra insanlar hızlı ve kaliteli internetin zevkini tadacak” ifadelerini kullandı.