“Bağımlılık olmadan yaşayabiliriz”

“GERİ ÇEKTİK”: Güzelyurt, sıfır asker sıfır garanti gibi taleplerinin kabul görmediğini açıklayan Rum Lider Nikos Anastasiadis, “Biz de sunduğumuz önerileri geri çektik” dedi. Rum lider, Türkiye olmadan da Kıbrıslı Türklerle Rumların bir arada yaşayabileceği mesajını verdi

MÜZAKERELER İÇİN ÜÇ ŞART: Anastasiadis yeniden müzakere masasının kurulması için ortaya üç şart koydu:

• Çözümün ilk gününden itibaren müdahale hakkı dâhil Garanti ve İttifak Antlaşmalarının sona ermesi
• Çözümün uygulanması ve izlenmesi için etkili bir mekanizmanın uygulanması
• Türkiye ordusunun bütünüyle ayrılması için bir takvim üzerinde mutabakat sağlanması

Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis, Kıbrıs Rum tarafının müzakerelerden zarar görmediği görüşünü ifade etti.

Rum Başkanlık Sarayı’nda düzenlenen basın toplantısı  Anastasiadis, İsviçre’nin Crans-Montana kasabasında yer alan Kıbrıs konferansının çökmesi hakkında konuştu ve gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Kıbrıs Rum tarafının Kıbrıs konferansı çerçevesinde 5 Temmuz tarihinde sunduğu önerilere atıfta bulunan Anastasiadis, “Taleplerimiz karşılanmadı ve bundan dolayı önerimizi geri çektik” dedi.

Erdoğan’a cevap vermedi

Türkiye’nin Kıbrıs sorununa BM parametreleri çerçevesinde bir çözüm bulunması gerektiği yönündeki açıklamasını yorumlayan Anastasiadis, Türkiye’nin tavsiyeler veya plan “B” ve plan “C” hakkındaki açıklamasını yorumlamayacağını belirtti.

Cumhurbaşkanı Anastasiadis, Kıbrıs Rum tarafının BM parametreleri ve şu ana kadar üzerinde mutabakata varılanlarda  ısrar ettiğini vurguladı.

Güzelyurt talebi karşılanmadı

Sunduğu önerileri hakkında başka bir soruya yanıt veren Nikos Anastasiadis, Güzelyurt (Morfu) ve Maronit bölgelerinde toprak ayarlamaları dâhil Kıbrıs sorununun iç boyutları konusunda Kıbrıs Rum tarafının herhangi bir talebinin karşılanmadığını belirtti.

Dönüşümlü başkanlık konusunun önerilere dâhil edilmesi konusuna da değinen Cumhurbaşkanı, güvenlik, garantiler ve askerler konusundaki taleplerinin karşılanması durumda ele alınacağına dair bir şart olduğunu belirtti.

Enerji konusuna da değinen Cumhurbaşkanı Anastasiadis, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kendi enerji programına ve enerji alanındaki hedeflerini yerine getirmesi amacıyla çalışmalarına devam edeceğini söyledi.

Sunulduğu gibi geri çekildi

Anastasiadis,  Kıbrıs Rum tarafının sunduğu önerilerin, BM Genel Sekreteri’nin sunduğu koşullarla ilişkili olduğunu belirterek “Sunulduğu gibi geri çekildi” dedi.

Anastasiadis, Kıbrıs hükümetinin gelecek günlerde yabancı ülkelerin liderleri,  BM Güvenlik Konseyi üyeleri ile Avrupa Konseyi üyelerine birer mektup göndererek veya diplomatik misyonları yoluyla bir bilgilendirme kampanyası başlatacağını açıklandı.

Türkiye’ye mesaj: Müzakereye hazırız

Anastasiadis, Crans- Montana’daki olumsuz sonucunun Kıbrıs Rum tarafının sorumluluğu olduğu konusunda kötü amaçla mesajla verenler ve özellikle Türkiye’ye “Kıbrıs Rum tarafı BM Genel Sekreteri’nin parametreler çerçevesinde bir çözüm bulunması için müzakerelerde bulunmaya hazırdır” diye seslendi.

Anastasiadis, müzakerelerin yeniden yapılması için üç koşul ortaya koydu:

• Çözümün ilk günden itibaren müdahale hakkı dâhil Garanti ve İttifak Antlaşmalarının sona ermesi.
• Sunduğu kapsamlı öneri temelinde çözümün uygulanması ve izlenmesi için etkili bir mekanizmanın uygulanması
• Sunduğu öneri üzerinde Türkiye ordusunun bütünüyle ayrılması için bir takvim üzerinde mutabakat sağlanması

“Bağımlılık olmadan yaşayabiliriz”

Rum lider Anastasiadis, “Amacımız ve hedefimiz sunduğumuz öneriler çerçevesinde üçüncü ülkelerin bağımlılığı olmadan gerçekten bağımsız ve egemen, Topluluk müktesebatına tam uyumlu, barış ve huzur içinde bir arada yaşama ve tüm vatandaşları için gelecek için bir perspektif yaratmayla çağdaş bir devlet oluşturmaktır” dedi.

“Çavuşoğlu’nun önerilerini açıkladı”

Konferansın öğleden sonraki oturumunda Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Türk tarafının önerisini sunduğunu açıklayan Anastasiadis, maddeleri de açıkladı:

• Garantiler Antlaşması devam edecek ve oluşturucu devletlere ayrı bir şekilde genişletilecek
• İttifak Antlaşması devam edecek ve üç üyeli yönetim merkezi sona erecek
• Çözümün uygulanmasıyla Türk askerinin sayısında önemli bir azalma kaydedilecek ve daha sonra anlaşılan bir rakama ulaşmak amacıya Yunan ordusunun sayısına eşit bir şekilde azaltılacak
• Türkiye, Britanya, Yunanistan,  federal hükümetinden bir Kıbrıslı Rum ve bir Kıbrıslı Türk,  oluşturucu devletlerin temsilcileri ve başkanlık edecek olan BM’nin bir temsilcisinden oluşturan bir komite çözümün uygulanmasını inceleyecek ancak Avrupa Birliği’nin katılımını reddeden bir referans olacak

“Anında reddettik”

Anastasiadis, şahsen ve Yunanistan Dışişleri Bakanı’nın öneriyi reddettiklerini ifade ederek,  Avrupa Komisyonu’nun başkan yardımcısı Timmermans’ın ifadesine değinerek, Timmermans’ın Avrupa Birliği’nin bir AB üye ülkesine güvenlik konusunda katkıda bulunabileceği ve bir rol üstlenebileceğini söylediğini vurguladı.

BM Genel Sekreteri’nin yardımcı garantiler ve güvenlik konusunun müzakerelerin geleceği için önemli olduğunu ifade ettiğine işaret eden Nikos Anastasiadis, tüm taraflara üç önemli soruya yanıt vermeleri çağrısında bulunduğunu söyledi.

BM’nin soruları neydi?

Cumhurbaşkanı Anastasiadis, BM Genel Sekreteri’nin sunduğu üç soruyu da açıkladı:

• Garanti Antlaşması ve garantiler sisteminin hangi güvenlik sistemi veya hangi önemli değişiklikle yer değiştirebilinir?
• Her iki toplumun güvenlik konusundaki endişeleri nasıl karşılanabilinir?
• Çözümün uygulanması ve izlenmesi nasıl garanti edilebilinir?

“Önerim kapsamlı ve küreseldi”

Anastasiadis, “Ertesi gün Eylül 2016’da sunduğum küresel ve kapsamlı önerimi üzerinde detaylı bir şekilde atıfta bulundum ve söz konusu önerim BM Genel Sekreteri’nin yardımcısının sorularını tam bir şekilde yanıtlıyor” dedi.

“Akıncı Türkiye bağlantısında ısrar etti”

“Türkiye ve Kıbrıs Türk tarafı ise kendi ve yukarıda ifade ettiğim önerileri tekrarladılar  ve Kıbrıs Türk tarafı ise Türkiye ile bağlantılarına devam etmesinde ısrar ettiğine işaret etti.

Anastasiadis devamla, Avrupa Komisyonu’nun başkan yardımcısı Timmermans’ın BM Genel Sekreteri’nin sorularına verdiği yanıtlara atıfta bulunarak, Timmermans’ın Avrupa Birliği’nin iç ve dış politikası ile her iki toplumun güvenlik konusundaki endişelerini karşılayan bazı hükümlerine işaret ettiğini söyledi.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’ın 30 Haziran tarihinde Kıbrıs konferansına ilk katılımına ve devamla tüm taraflarla yaptığı istişarelerin ardından ilerleme kaydedilmesi ve/ veya altı başlıkta yakınlaşmalar sağlanması gereken parametrelerin belirlendiğini ifade eden Nikos Anastasiadis, sunduğu önerileri de şöyle sıraladı:

(a)     Güvenlik ve garantiler:

Eski sistemin sona erdirmesine ve yeni bir güvenlik sistemi uygulanmasına ihtiyacımız var. Bana göre, tek taraflı müdahale hakları ve garanti antlaşmanın sona erdilmelidir

BM/ çok taraflı – uluslararası çerçeve/ dost ülkelerden oluşan çözümün üçlü uygulanması ve incelenmesi mekanizması yoluyla Kıbrıs ve tüm Kıbrıslıların güvenli hissetmeleri için sağlam bir garanti sistemi mevcut durumun yerini alacak

(b)      Yabancı orduları:

Orduların sayısında çözümün ilk günden itibaren önemli bir düşüş olmalıdır ve devamla 1960 seviyesindeki, orduların sayısına indirilmelidir. Aynı zamanda, orduların ayrılması için bir takvim üzerinde anlaşma sağlanmalıdır ve gözetim mekanizmaları uygulanmalıdır

Orduların varlığının sona erdirmesi ile ilgili hüküm üç garantör ülkenin başbakanlarının ele alması gereken bir konudur

(c)   Toprak konusu :

Toprak ayarlamaları Kıbrıslı Rumların endişelerini karşılanması gerekir

(ç)  Mülkiyet konusu :

Konu üzerine dikkate alınması gereken iki ilke var:

(1) Toprak ayarlamaları yapılacak bölgeler için göçmen olan mal sahiplerine öncelik verilmelidir bunun tam oranda değil,

(2) oluşturulacak olan diğer yönetim şekli ise kullanıcılara öncelik verilmesi

(d)  Etkili katılım:

Söz konusu ve olumlu oy konusu (ne zaman, hangi şartlarla, hangi kurumlar ve çıkmazın aşılması için belli mekanizmalar) daha fazla ele alınması gerekir ve yönetim paylaşımı ve Kıbrıs Tük tarafının dönüşümlü başkanlık önerisi dâhil askıda bulunan diğer konular da görüşülmesi gerekir

(e)   Türk vatandaşlar konusu:

Öğrenciler, turistler ve mevsimlik işçiler hariç, Türk vatandaşlarına daimi ikamet konusunda daimi ikamet edecek Yunan vatandaşlarıyla hakkaniyete uygun bir kota olmalı

Daimi ikamet konusunda hakkaniyete uygun ne anlamına geldiği konusunda daha fazla görüşmeler yapılmalıdır

“5 Temmuz’da inisiyatif üstlendim”

Türk tarafının çıkmaz ışığında ve BM Genel Sekreteri’nin parametreleri çerçevesinde müzakereler yapılmasını reddetmesinden dolayı şahsen 5 Temmuz tarihinde inisiyatif üstlendiğini ifade eden Anastasiadis, belli koşullar ve şartlar çerçevesinde Kıbrıslı Türklerin endişelerini karşılayan ancak Kıbrıslı Rumların hassasiyetlerini dikkate alarak öneriler sunduğunu açıkladı.

Sunulan öneriler- belgelere değinen Nikos Anastasiadis, tek taraflı hak ve garantiler sona ermeden, Türk ordusunun belli bir zamanda ayrılmaması ve Kıbrıs Rum tarafının toprak ayarlamalarıyla ilgili adil talepleri karşılanmaması durumunda önerilerin geçerli olmayacağını açık ve net bir şekilde ifade ettiğini vurgulayarak, söz konusu önerilerin Türkiye ve Kıbrıs Türk tarafı hariç diğer katılanlar tarafından olumlu karşılandığını söyledi.

“Yeni bir güvenlik” sistemi önerdi

Anastasiadis, 6 Temmuz tarihinde BM Genel Sekreteri’nin katıldığı oturum sırasında Kıbrıs Rum tarafının önerilerini detaylı bir şekilde açıkladığını  ve özellikle Türkiye’nin müdahale hakları, Türk garantiler ve belli bir zamanda Türkiye ordusunun tam ayrılması ve aynı zamanda Kıbrıslı Türklerin endişelerini karşılayan yeni bir güvenlik sistemine odaklandığını belirtti.

Uzun süren akşam yemeği hakkında Anastasiadis, Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Türk tarafının önerilerini açıklanmasını istemediğini ve BM Genel Sekreteri’nin konu üzerinde bilgisi olduğunu söylediğini açıkladı.

“Yunan- Türk eşitliği” kabul edilmedi

Anastasiadis, bu arada, Türkiye Dışişleri Bakanı’nın Kıbrıs Türk tarafının Kıbrıs sorunundaki iç boyutları ile ilgili konulardaki görüşlerinin karşılanmasını talep ettiğini ve özellikle Yunan ve Türk vatandaşlarının eşit alınmasını ve Kıbrıs sorununun çözümünün Avrupa Birliği’nin birincil mevzuat olarak kabul edilmesini istediğini söyledi.

BM Genel Sekreteri’nin çıkmaz ışığında, bir inisiyatif üstendiğini ifade eden Anastasiadis, garantiler ve güvenlik konusunda ortak kabul edilen pozisyonları kaydeden ve uzlaşma sağlanması mümkün olan başlıklar hakkında kısa ortak bir açıklamanın yapılmasını önerdiğini söyledi.