CMIRS anketi: Halkın yüzde 85,6’sı ülkede işlerin yanlış gittiğini düşünüyor

Göç Kimlik ve Hak Çalışmaları Merkezi’nin (CMIRS) Eylül 2026 dönemine ilişkin araştırması, ülkedeki ekonomik durum, kurumlara güven, kamu yönetimi, temel sorunlar ve toplumun geleceğe ilişkin beklentilerine dair veriler ortaya koydu.

Eylül 2026 döneminde 500 kişiyle yüz yüze anket yöntemiyle gerçekleştirilen çalışma, CMIRS’in her üç ayda bir düzenli olarak yürüttüğü araştırmanın devamı niteliğinde. Çalışmada Kıbrıslı Türklerin siyasi güveni, sosyal güveni, bireysel özgüveni ve mutluluk algısı ölçülürken, bu oranların zaman içerisindeki ilişkisi ve yaşanan gelişmelerden nasıl etkilendiği de gözlemleniyor. Araştırmanın üç bölüm halinde yayımlanacağı belirtildi.

İŞLERİN YANLIŞ GİTTİĞİNİ DÜŞÜNENLERİN ORANI YÜZDE 85,6

CMIRS Koordinatörü Mine Yücel’in araştırmaya ilişkin değerlendirmesine göre, ülkede işlerin yanlış gittiğine inananların oranı Eylül 2026’da yüzde 85,6 oldu.

Yücel, uzun dönemli trende bakıldığında işlerin yanlış yönde gittiği algısının dönemsel bir dalgalanmanın ötesinde süreklilik gösterdiğini belirtti. Bu algının 2022-2023 dönemindeki çok yüksek seviyelerin ardından 2024’te gerilediğini, ancak 2025 sonu ve 2026’nın ilk yarısında yeniden yükseldiğini ifade etti.

Yücel, Eylül 2026 araştırmasında işlerin yanlış gittiğine inananların oranında dikkat çekici bir düşüş yaşanmasına rağmen toplumun yalnızca yüzde 14,4’ünün işlerin doğru yönde gittiğine ilişkin algıya sahip olmasının genel beklenti ikliminin hâlâ belirgin biçimde negatif olduğunu gösterdiğini kaydetti.

Bu nedenle yaşanan değişimin “memnuniyetin geri gelmesi” yerine “olumsuz algının yoğunluğunda azalma” şeklinde yorumlanmasının daha uygun olacağını belirten Yücel, işlerin doğru yönde gittiğine inananların yapısına bakıldığında bu artışın özellikle CTP’ye oy vermeyi düşünen kesim arasında gözlemlendiğini ifade etti.

İŞLERİN YANLIŞ YÖNDE GİTTİĞİNİ DÜŞÜNENLERİN ORANI

Araştırmaya göre Eylül 2026’da ülkede işlerin doğru yönde gittiğini düşünenlerin oranı ise yüzde 14,4 oldu.

ÜLKENİN EN ÖNEMLİ SORUNU EKONOMİ

Katılımcılara göre ülkenin en önemli sorunları sırasıyla ekonomik sorunlar, Kıbrıs Sorunu, sağlık sistemi, altyapı (elektrik sorunu), “yeteneksiz/beceriksiz siyasi liderler” ve artan fiyatlar/enflasyon olarak sıralandı.

Araştırmada ekonomik sorunların toplumun en önemli sorunu olarak öne çıkmaya devam ettiği belirtildi. Kıbrıs Sorunu önem sıralamasında ikinci sıradaki yerini korurken, sağlık sisteminin bu dönemde yükselerek üçüncü sıraya çıktığı kaydedildi.

“Yeteneksiz/beceriksiz” olarak nitelenen siyasi liderlerin önemli sorunlar arasında yer almaya devam etmesinin ülkedeki yönetim sorununa işaret ettiği değerlendirmesine yer verildi.

Araştırmaya göre ekonomik sorunların yanı sıra Kıbrıs Sorunu ve yönetim sorunlarının en büyük sorunlar arasında görülmeye devam etmesi, geleceğe ilişkin beklentilerin yalnızca ekonomik koşulların iyileşmesine değil, siyasal ve yönetsel alanda yaşanacak değişimlere de bağlı olduğunu gösteriyor.

Çalışmada, toplumun geleceğe ilişkin kaygılarının yalnızca hayat pahalılığı ve ekonomik belirsizliklerle sınırlı kalmadığı; ülkenin nasıl yönetildiği, kamu kurumlarının sorun çözme kapasitesi ve Kıbrıs Sorunu’nun geleceğine ilişkin belirsizliklerin de gelecek algısını şekillendirdiği ifade edildi.

Ekonomik koşullarda yaşanabilecek bir iyileşmenin dahi yönetim ve siyasal gelecek konusunda oluşan güvensizlikler giderilmediği sürece toplumun genel gelecek algısını bütünüyle değiştirmeyebileceği belirtildi.

TEK BİR SORUN ÇÖZÜLECEK OLSA İLK ÜÇ SIRADA HANGİLERİ VAR?

Katılımcılara, ülkede yalnızca bir sorunun çözülebilecek olması halinde hangi sorunun öncelikli olarak çözülmesi gerektiği de soruldu.

Buna göre ilk üç sırada hayat pahalılığı, altyapı ve Kıbrıs Sorunu yer aldı.

Sıra Çözülmesi öncelikli görülen sorun:

Hayat pahalılığı

Altyapı

Kıbrıs Sorunu

EKONOMİK GELECEĞE İLİŞKİN BEKLENTİLER

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 58,71’i iki yıl içerisinde kendi ekonomik durumunun daha kötü olacağını düşünüyor.

Katılımcıların yüzde 32,06’sı kendi mali durumunun iki yıl içinde aynı kalacağını belirtirken, yalnızca yüzde 9,22’si ekonomik durumunun daha iyi olacağını düşünüyor.

Kendi mali durumuna ilişkin beklenti oranı:

Daha kötü olacak %58,71

Aynı kalacak %32,06

Daha iyi olacak %9,22

Ülke ekonomisine ilişkin beklentilerde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Katılımcıların yüzde 64,33’ü ülke ekonomisinin iki yıl içerisinde daha kötü olacağını düşünüyor.

Yüzde 27,25’lik kesim ülke ekonomisinin aynı kalacağını belirtirken, ülke ekonomisinin iki yıl içerisinde daha iyi olacağını düşünenlerin oranı yüzde 8,41’de kaldı.

Ülke ekonomisine ilişkin beklenti oranı:

Daha kötü olacak %64,33

Aynı kalacak %27,25

Daha iyi olacak %8,41

KURUMLARA GÜVENDE İLK SIRADA POLİS, YARGI VE CUMHURBAŞKANLIĞI

CMIRS’in Eylül 2026 araştırmasına göre toplumda en çok güven duyulan kurumlar polis, yargı ve Cumhurbaşkanlığı oldu.

En az güven duyulan kurumlar ise hükümet, Meclis, siyasi partiler ve finansal kurumlar olarak sıralandı.

EYLÜL 2026 KURUMLARA GÜVEN VERİLERİ

KURUMLARDAN MEMNUNİYETTE POLİS VE YARGI İLK SIRADA

Araştırmada kurumlara yönelik memnuniyet verileri de yer aldı.

Eylül 2026 verilerine göre en çok memnun olunan kurumlar polis ve yargı, Cumhurbaşkanlığı ve Ombudsman olarak sıralandı. En az memnun olunan kurumlar ise hükümet, Meclis ve finansal kurumlar oldu.

ÜLKE YÖNETİMİNE İLİŞKİN MEMNUNİYET DÜŞÜK

Araştırmaya göre ülkede demokrasinin işleyişinden memnun olanların oranı yüzde 17,48 olurken, memnun olmayanların oranı yüzde 58,64 olarak ölçüldü.

Çevrenin korunmasından memnun olanların oranı yüzde 12,65’te kalırken, memnun olmayanların oranı yüzde 70,28 oldu.

Yargının siyasi etkilerden bağımsız işlemesinden memnun olanların oranı yüzde 18,07, memnun olmayanların oranı yüzde 55,62 olarak belirlendi.

Yolsuzlukla mücadele konusunda ülke yönetiminden memnun olanların oranı yüzde 11,44 olurken, memnun olmayanların oranı yüzde 65,46 olarak kaydedildi.

Nüfus kontrolü/planlaması konusunda memnun olmayanların oranı yüzde 70,88, memnun olanların oranı yüzde 8,84 oldu.

Trafikten memnun olanların oranı yüzde 14,66 olurken, memnun olmayanların oranı yüzde 66,66 olarak ölçüldü.

Ekonomi yönetiminden memnun olanların oranı yüzde 6,02, memnun olmayanların oranı yüzde 81,12 oldu.

Sağlık yönetiminden memnun olanların oranı yüzde 5,82 olurken, memnun olmadığını belirtenlerin oranı yüzde 80,72 olarak kaydedildi.

Eğitimden memnun olanların oranı yüzde 13,45, memnun olmayanların oranı yüzde 61,85 oldu.

Ulaşım ve altyapıdan memnun olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 3,21’de kalırken, yüzde 86,95’lik kesim memnun olmadığını belirtti.

Kamu hizmetlerinden memnun olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 5,22 olurken, memnun olmadığını belirtenlerin oranı yüzde 72,29 oldu.

Sosyal politikalar/sosyal destekten memnun olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 8,03, memnun olmadığını belirtenlerin oranı ise yüzde 53,61 olarak ölçüldü.

Kıbrıs Sorunu ile ilgili müzakerelerden memnun olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 14,85 olurken, memnun olmayanların oranı yüzde 50,6 oldu.

Güvenlikten memnun olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 23,30, memnun olmayanların oranı ise yüzde 50 olarak belirlendi.

MEMNUNİYETSİZLİĞİN EN YÜKSEK OLDUĞU ALANLAR

Araştırmanın sonuç bölümünde, ülkede memnun olunmayan başlıklar oranlarıyla birlikte sıralandı:

Araştırmanın sonuç bölümündeki sıralamaya göre ulaşım ve altyapı yüzde 86,95 ile ilk sırada, ekonomi yönetimi yüzde 81,12 ile ikinci, sağlık yönetimi ise yüzde 80,72 ile üçüncü sırada yer aldı.